Demirgazyk Kiprde meýilleşdiriş tassyklamasy, ýeri bölmek rugsady we gurluşyk rugsady

Zolaklaşdyrma, meýilleşdiriş tassyklamasy, ýeri bölmek rugsady we gurluşyk rugsady bir zatmy?

Ýok. Bular aýry gatlaklardyr, dürli edaralar tarapyndan dürli kanunlar boýunça kesgitlenýär we her biri aýratynlykda barlanýar:

1. Meýilnama gurşawy (imar planı): ýeri İmar Planı, Çevre Planı, ileri tutulýan sebit meýilnamasy ýa-da karar (emirname) gurşaýarmy we ol ýerde nämä rugsat berýär.
2. Planlama Onayı: anyk taslamanyň (gurluşyk, ulanylyşy üýtgetmek, parsellemek, ýol, ýykmak) şol meýilnama görä tassyklanmagy.
3. Ýeri bölmek rugsady (parselasyon izni): ýeri aýry ýer böleklerine bölmek üçin Cap. 96 rugsady.
4. Gurluşyk rugsady (inşaat izni): gurmak üçin Cap. 96 rugsady.
5. Tamamlanyş we hasaba alnyş: tamamlanan iş üçin kabul ediş şahadatnamasy we Tapu edarasynda hasaba alnyş.

Käbir adamlar "planlama izni" diýýär; kanuny termin Planlama Onayı-dyr. Ýeri bölmegiň özi barada Demirgazyk Kiprde ýeri bölmek sahypasyna serediň.

İmar planı nämäni kesgitleýär we ony kim tassyklaýar?

Meýilleşdiriş edarasy Şehir Planlama Dairesi-dir (55/1989 belgili Kanun, 2-nji madda), ol İmar Planlaryny taýýarlaýar (7(1)-nji madda). Meýilnama gurluşykdan yza çekilmegi, ýer bölegini eýelemek derejesini, iň az ýer böleginiň ölçegini, beýiklik we gat sanyny kesgitläp biler (8(3)(A)-nji madda), şonuň üçin bu düzgünler meýilnamadan meýilnama üýtgeýär.

• Tassyklama: milli fiziki meýilnamany Ministrler Geňeşi tassyklaýar; beýleki meýilnamalary Birleşik Kurul tassyklaýar (2-nji madda). 15(1)-nji maddanyň çäginde Birleşik Kurul belediýäniň ýa-da belediýeleriň we etrap Kaymakamlık wekillerinden ybaratdyr, meýilleşdiriş edarasy hem wekillendirilýär.
• Tertip: köpçüligiň gatnaşmagy we garşylyk bildirmek döwri (okalan kanunda 42 gün, 14(3)-nji madda), tassyklama, soňra Resmi Gazetde we azyndan iki ýerli gündelik gazetde çap edilmegi (14(5)(B)-nji madda); başgaça bellenmedik bolsa, çap edilen gününden güýje girýär (14(5)(F)-nji madda).
• Kararlar: meýilnama ýok, emma gurluşyk çalt ösýän ýerde, karar bilen meýilnamadan öňki araçäk (Ön İmar Sınırı) çekilip bilner (11(4)-nji madda), meýilleşdiriş edarasy bolsa Umumy ýa-da Aýratyn Gurluşyk Buýrugy arkaly kesgitlenen taslamalar üçin meýilleşdiriş tassyklamasyny berip biler (19-njy madda).
• Agalyk: İmar Planı bar bolan ýerde, onuň düzgünleri başga kanunlara, şol sanda Cap. 96-a we Belediýeler Kanunyna garamazdan ulanylýar (11(5)(A)-nji madda).
• Araçäkleriň daşynda: karar rugsat bermese, oba hojalyk bölünişiklerinden başga gurluşyk ýokdur (11(5)(C)-nji madda).

2026-njy ýylyň 22-nji oktýabrynda Şäher Meýilleşdiriş Edarasy güýjündäki meýilnamalaryň arasynda Gazimağusa-Yeniboğaziçi-İskele meýilnamasyny, Başkent Lefkoşa meýilnamasyny, Girne-Çatalköy meýilnamasyny we beýlekileri, şeýle hem Girne, Karpaz we Tatlısu-Büyükkonuk ýaly sebitler üçin kararlary sanap geçdi. Ýer bölegiňiz üçin häzirki sanawy barlaň; ol üýtgeýär.

"Imara açyk" ýer gurup ýa-da bölüp bolýar diýmekmi?

Ýok. Meýilnama gurşawy meýilnamanyň zolakda nämä rugsat berýändigini aýdýar; ol siziň ýer bölegiňiz üçin tassyklama däldir. 55/1989 belgili Kanunyň üç maddasy bu gatnaşygy kesgitleýär:

• 17(1)-nji madda: "Planlama Onayı alınmadan hiçbir taşınmaz mal geliştirilemez" (meýilleşdiriş tassyklamasy alynman, hiç bir gozgalmaýan emläk özgerdilip bilinmez). Parsellemek özgertmedir (16(2)(E)-nji madda).
• 39-njy madda: kanun boýunça meýilleşdiriş tassyklamasyny almadyk islendik taslama üçin gurluşyk rugsady berilmeýär.
• 40-njy madda: meýilnama ýok ýa-da meýilnama çäkleri çekilmedik ýerde meýilleşdiriş tassyklamasy ulanylmaýar.

Şonuň üçin ýer bölegi Planlama Onayı-a mätäçmi ýa-da däldigi ilki bilen ony haýsy meýilnamanyň, kararyň ýa-da goralýan sebitiň gurşaýandygyna bagly, bu bolsa her ýer bölegi boýunça aýratyn barlagdyr. Meýilleşdiriş tassyklamasy talap edilmeýän ýagdaýynda hem, ýeri bölmek we gurluşyk üçin Cap. 96 rugsatlary (3(1) bölüm) henizem ulanylyp bilner; edara bilen tassyklaň.

Planlama Onayı nähili işleýär?

• Ony kim berýär: meýilleşdiriş edarasy (18-nji madda). Giň çägi özüne alýan taslamalar üçin Lefkoşa, Gazimağusa we Girne belediýeleri, şeýle hem bir meýilnama sebitindäki beýleki belediýeler bilen maslahatlaşylýar.
• Şikaýat: ret edilmegine ýa-da şertlerine garşy, habarnamadan soň 28 günüň içinde Ministre ýa-da şäher häkimine (olaryň diňe birine) (23-nji madda).
• Güýjüniň dowamlylygy: okalan kanun taslamanyň üç ýylyň içinde ýa-da meýilleşdiriş edarasy tarapyndan bellenen has gysga möhletde başlanmalydygyny, başlanyp, emma gutarylmadyk bolsa, uzaltma bir aýyň içinde soralmalydygyny aýdýar (24-nji madda). Munuň üýtgedilip-üýtgedilmändigi tassyklanmady.
• Karar möhletleri: Meýilleşdiriş tassyklamasy düzgünnamasy "A" synpyna degişli arzalaryň 40 iş gününiň içinde, "B" synpyna degişlileriň 65 günüň içinde çözülýändigini, goşmaça baha beriş hasabaty gerek bolsa 130 güne çenli uzaldylyp bilinjekdigini aýdýar (Düzgünnama, 22, 33-nji maddalar). Bular kanuny iň ýokary möhletlerdir, hakyky bolup geçýän wagt däl, we biz hiç hili möhlet bermeýäris.
• Parsellemek resminamalary: Düzgünnama (4(g)-nji madda) parsellemek taslamalary üçin Arhitektorlar ýa-da Raýat inženerleri palatasynyň häzirki ýyl üçin amaly şahadatnamasyny talap edýär.

Ýeri bölmek rugsady we gurluşyk rugsady näme?

Cap. 96 (Fasıl 96), 3(1) bölüm hiç kimiň ygtyýarly edaranyň öňünden berlen rugsady bolmasa gurup ýa-da ýeri aýry ýer böleklerine bölüp bilmejekdigini aýdýar. Şäher çäginde bu edara belediýe geňeşidir (3(2)(a) bölüm); çäkden daşarda ol esasy çeşmeden tassyklanmady. 51/1995 belgili Belediýeler Kanuny belediýelere meýilleşdiriş kanuny we Cap. 96 bilen bellenen wezipeleri berýär (17(1) bölüm), ýeri ikiden köp gurluşyk ýer bölegine bölmek üçin belediýäniň öňünden ýazmaça rugsadyny talap edýär (97(2) bölüm) we gurluşyk rugsady hem-de parsellemek ýygymlaryny almaga mümkinçilik berýär (97 bölüm). Ýygym möçberleri tassyklanmady.

• Rugsadyň güýjüniň dowamlylygy: okalan Cap. 96 tekstinde berlen gününden bir ýyl (5-nji bölüm); munuň henizem güýjündedigi tassyklanmady.
• Şertler: parsellemek rugsady ýollary, suw üpjünçiligini, elektrik üpjünçiligini, awtoulag duralgasyny we bölünýän meýdanyň 10%-inden köp bolmadyk ýaşyl meýdançany talap edip biler (9(1)(c) bölüm).
• Tamamlanyş: edara rugsat berlen işiň tamamlanandygyna göz ýetirenden soň kabul ediş şahadatnamasy berilýär (10(2) bölüm); ondan öň hiç kim binada ýaşap ýa-da ony ulanyp bilmez (10(1) bölüm).
• Hasaba alnyş: Etrap Tapu edarasy rugsat talap edýän işi bu şahadatnamasyz hasaba almaýar, emma Direktor muny talapdan boşatsa, başgaça (16-njy bölüm).

Her tapgyrda haýsy edara we haýsy resminama?

Mahabatda "imarlı", "parsellenebilir" ýa-da "müstakil tapulu" diýlişini nähili okamaly?

Bular satuw sözleridir, kanuny kategoriýalar däl. Her birini haýsy seneli resminamanyň tassyklaýandygyny soraň:

38/2007 belgili Kanunyň 16-njy bölümine laýyklykda, satyjy alyja emläk sandyjysy arkaly Tapu edarasynyň gözleg şahadatnamasyny we meýilleşdiriş edarasynyň zolaklaşdyrma ýagdaýy resminamasyny bermelidir. Olary garaşsyz aklawça okatdyryň. Eýeçilik resminamasy, ýüklenmeler we hukuk barlagy we alyjynyň barlag sanawy sahypalaryna serediň.

Men satyn alandan soň düzgünler üýtgäp bilermi? 2026-njy ýyldan mysal

Hawa, meýilnamalar üýtgedilýär. Resmi Gazet № 175 (Aýratyn goşundy II), 2026-njy ýylyň 14-nji sentýabry, III goşundy, A.E. 831 Gazimağusa-İskele-Yeniboğaziçi meýilnamasyna 2026-njy ýylda girizilen üýtgetmäni çap etdi; ol 2026-njy ýylyň 22-nji maýynda 14-nji we 15-nji maddalara laýyklykda tassyklanyldy we çap edilen gününden güýje girdi. Onuň 7-nji maddasy şol meýilnama sebiti üçin düzgüni gaýtalaýar: üýtgedilen meýilnama boýunça meýilleşdiriş tassyklamasyz gurluşyk üçin başga kanunlar boýunça hiç hili rugsat berilmeýär. Onuň gerimi gurluşyk araçäklerini giňeltmegi öz içine alýar; üýtgedýän meýilnama hasabatynyň bölümleriniň arasynda parsellemek barada 4.8.12 bölüm bar, ony ýeri bölmek gollanmasy beýan edýär. Bu düzgünler diňe şol meýilnama sebitiniň içinde ulanylýar we haýsydyr bir ýer bölegiň peýda görjekdigini görkezmeýär.

NORTHEA nähili kömek edýär

NORTHEA barlaglary utgaşdyrýar we her gatlak üçin resminamalary bir dosýede ýygnaýar; kararlary edaralar berýär, aklawçylar, ygtyýarnamaly ölçegçiler, arhitektorlar, meýilleşdirijiler we inženerler bolsa hünärmenlere degişli işleri ýerine ýetirýär. NORTHEA hukuk netijenamalaryny bermeýär; biz garaşsyz hukuk barlagyny utgaşdyrýarys we yzygiderli barlag dosýelerini düzýäris.

Ýer soraglary üçin oba hojalyk ýerleri we meýdanlary hem-de ýer we ýeri bölmek boýunça maslahat hyzmatyna serediň. Ýer bölegi barada maglumatlary köpçülige däl-de, hususy ýüz tutma sahypasy arkaly iberiň.