Demirgazyk Kipr barada · Nyşanlar
Demirgazyk Kipriň baýdagy we nyşanlary
2026-njy ýylyň 23-nji oktýabryna görä: Demirgazyk Kipr Türk Respublikasynyň (DKTR) baýdagy 15/1984 belgili DKTR Baýdak Kanuny bilen kesgitlenýär. Kanun 1984-nji ýylyň 7-nji martynda Gurultaý Mejlisi tarapyndan kabul edildi we 1984-nji ýylyň 9-njy martynda Resmi Gazetde çap edildi. Ol ak meýdanda gyzyl aý we ýyldyz hem-de iki uzynlygyna zolagy beýan edýär. Bu sahypa resmi tekstleriň baýdak barada näme diýýändigini we näme diýmeýändigini jemleýär. Ol şeýle hem Howpsuzlyk Geňeşine degişli edilen Birleşen Milletler Guramasynyň garaýşyny berýär.
2026-njy ýylyň 23-nji oktýabrynda tekstde atlandyrylan we aşakda sanalan çeşmelere görä barlandy. Taraplaryň garaýyşlary şol taraplara degişli edilýär.

Baýdagyň kanunda nähili beýan edilýändigi
DKTR Baýdak Kanuny (Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Bayrak Yasası, 15/1984 belgili) baýdagy 2-nji maddada beýan edýär. Türk dilindäki tekste görä, baýdak kanuna goşulan Birinji Modelde görkezilen görnüşde we gatnaşykda ýasalýar; ak meýdanda gyzyl ("al") aý we ýyldyz hem-de iki uzynlygyna zolak bar.
Söz düzülişi gysgadyr. Kanunyň tekstiniň özi reňk kodlaryny, sözler bilen ölçeg tablisasyny ýa-da elementleriň nämäni aňladýandygyna düşündirişi bermeýär. Gatnaşyklar işleýän tekst bilen däl-de, goşulan model çyzgysy bilen kesgitlenýär. Takyk gatnaşyklar üçin kanuna goşulan modeli ulanyň.
1 / 1
Kabul edilmegi we hukuk esasy
Resmi Gazet habarnamasy (26-njy sany, 1984-nji ýylyň 9-njy marty) Baýdak Kanunynyň Gurultaý Mejlisiniň 1984-nji ýylyň 7-nji martdaky adatdan daşary mejlisinde kabul edilendigini aýdýar. Ony Prezident şol döwrüň Konstitusiýasynyň 74-nji maddasy boýunça yglan etdi. DKTR Prezidentliginiň we Milli Bilim Ministrliginiň çap eden teksti 36/1989 belgili Kanun bilen üýtgedilen birleşdirilen wersiýadyr. 1985-nji ýylyň 5-nji maýynda referendumda goýlan DKTR Konstitusiýasy 2(3)-nji maddada baýdagyň we milli gimniň kanun bilen kesgitlenýändigini aýdýar.
Baýdak Kanuny ulanyş düzgünlerini hem kesgitleýär. 3(3)-nji madda baýdagyň milli baýramlaryň we resmi dynç günleriniň başynda galdyrylýandygyny we baýramyň tamamlanýan güni gün ýaşanda aşak düşürilýändigini aýdýar. 6-njy madda baýdaklaryň her ýyl 10-njy noýabrda ýarym direkde galdyrylýandygyny aýdýar. 10-njy madda ýyrtylan ýa-da reňki gidip başlan baýdak ýaly ulanyşlary çäklendirýär, 11-nji madda bolsa şol çäklendirmeleri bile-bile bozanlar üçin jezalary kesgitleýär. Bular birleşdirilen görnüşdäki 1984-nji ýyl teksti; soňky üýtgetmeler, eger bar bolsa, barlanmady.
1 / 1
Baýdagy kim taslady
Gözden geçirilşi ýaly, ne Baýdak Kanuny, ne-de DKTR Prezidentliginiň baýdak sahypasy taslamaçyny atlandyrýar. Metbugatda we onlaýn ýazgylarda şahslar atlandyrylýar, emma olar bu sahypanyň barlamadyk ikinji derejeli çeşmeleridir, şonuň üçin ol taslamany hiç bir adama degişli etmeýär. Eger resmi DKTR neşiri taslamaçyny atlandyrsa, bu sahypa täzelener.
Tugra we gimn
DKTR Prezidentliginiň "Resmi Semboller" (resmi nyşanlar) menýusy, 2024-nji ýylyň 13-nji dekabrynda arhiwlenen nusgasynda, Prezidentligiň logotipini, Prezident baýdagyny (forsu) we DKTR baýdagyny sanaýar. Ol döwlet tugrasy ýa-da gimn üçin aýratyn sahypany sanamaýar. Prezident baýdagy Baýdak Kanunynyň 9-njy maddasynda kesgitlenýär.
Konstitusiýa 2(3)-nji maddada baýdagyň we milli gimniň kanun bilen kesgitlenýändigini aýdýar. Gözleg wagtynda döwlet tugrasyny beýan edýän ýa-da gimni atlandyrýan resmi DKTR sahypasy tapylmady, şonuň üçin bu sahypa olary beýan etmeýär. Şol jikme-jiklik gerek bolan okyjylar DKTR Resmi Gazetine ýa-da kanunçylyk maglumat bazasyna ýüz tutmalydyr.
Ykrar edilişi we Birleşen Milletler Guramasynyň garaýşy
Bu saýtyň başga ýerinde aýdylyşy ýaly, DKTR-ni döwlet hökmünde diňe Türkiýe ykrar edýär. Türk kipr tarapy 1983-nji ýyldaky yglany öz-özüni kesgitlemek hukugynyň amala aşyrylyşy hökmünde görkezýär.
BMG Howpsuzlyk Geňeşi başga garaýşy eýeledi. 541-nji rezolýusiýa (1983-nji ýylyň 18-nji noýabry, 13 ses 1 sese garşy, 1 ses saklanyp kabul edildi) iňlis dilindäki tekstiň terjimesi boýunça ýokarda salgylanylan yglany "hukuk taýdan güýji ýok hasaplaýar we onuň yzyna alynmagyny talap edýär" hem-de "ähli döwletleri Kipr Respublikasyndan başga hiç bir Kipr döwletini ykrar etmezlige çagyrýar".
550-nji rezolýusiýa (1984-nji ýylyň 11-nji maýy) ähli döwletleriň yglan edilen döwleti ykrar etmezligi baradaky çagyryşy gaýtalaýar we Türkiýe bilen türk kipr ýolbaşçylygynyň arasynda ilçileriň alşylmagyny ýazgarýar. NORTHEA bu garaýyşlary atlandyrylan beýanatlar hökmünde habar berýär we olar barada hiç hili garaýyş bildirmeýär.
Resmi tekst nirede çap edilýär
DKTR Prezidentligi Baýdak Kanunynyň tekstini Resmi Semboller bölüminde "KKTC Bayrağı" sahypasynda çap edýär. Şol bir birleşdirilen kanun DKTR Milli Bilim Ministrliginiň portalynda PDF görnüşinde elýeterlidir. Kanunyň salgylanýan model çyzgylary kanuna goşulandyr; bu sahypa baýdagy göçürmeýär.
Prezidentligiň janly saýty gözleg wagtynda açylyp bilinmedi, şonuň üçin onuň sahypasy 2024-nji ýylyň 13-nji dekabrynda senelenen arhiw nusgasyndan okaldy. Aýratyn resmi reňkleme ýa-da çap toplumy tassyklanmady. Ýüklemeleriň haýsydyr birine daýanmazdan öň Prezidentligiň sahypasyndaky häzirki wersiýany barlaň.
1 / 2
Amaly bellikler
- Getirilen Baýdak Kanunynyň teksti 36/1989 belgili Kanun bilen birleşdirilen 1984-nji ýyl tekstidir; soňky üýtgetmeler, eger bar bolsa, barlanmady.
- DKTR Prezidentliginiň baýdak sahypasy 2024-nji ýylyň 13-nji dekabrynda senelenen arhiw nusgasyndan okaldy.
- BMG-niň garaýyşlary atlandyrylan beýanatlar hökmünde sitirlenýär ýa-da gaýtalanýar; NORTHEA olar barada hiç hili garaýyş bildirmeýär.
Köp berilýän soraglar
DKTR baýdagy nähili görünýär?
DKTR Baýdak Kanunynyň (15/1984 belgili) 2-nji maddasy kanuna goşulan Birinji Modeliň görnüşinde we gatnaşygynda ak meýdanda gyzyl aý we ýyldyz hem-de iki uzynlygyna zolak beýan edýär. Tekst reňk kodlaryny bermeýär. Kanun elementleriň nämäni aňladýandygyna düşündirmeýär.
DKTR baýdagy nämäni aňladýar?
Baýdak Kanuny reňkleriň ýa-da şekilleriň nämäni aňladýandygyna düşündirmeýär we olaryň manysy barada resmi düşündiriş tapylmady. Many berýän ýazgylar resmi däl, şonuň üçin bu ýerde gaýtalanmaýar. 2-nji madda baýdagy diňe ak meýdanda gyzyl aý we ýyldyz hem-de iki uzynlygyna zolak hökmünde beýan edýär.
DKTR baýdagyny kim taslady?
Gözden geçirilen Baýdak Kanuny we Prezidentligiň sahypasy taslamaçyny atlandyrmaýar. Käbir metbugat we onlaýn ýazgylar bir şahsy atlandyrýar, emma olar bu sahypanyň barlamadyk ikinji derejeli çeşmeleridir, şonuň üçin ol taslamany hiç kime degişli etmeýär.
DKTR baýdagy haçan kabul edildi?
Resmi Gazet (26-njy sany, 1984-nji ýylyň 9-njy marty) Gurultaý Mejlisiniň 15/1984 belgili Baýdak Kanunyny 1984-nji ýylyň 7-nji martdaky mejlisinde kabul edendigini aýdýar. Kanun 1984-nji ýylyň 9-njy martynda çap edildi. Ulanylýan wersiýa 36/1989 belgili Kanun bilen birleşdirilendir.
Demirgazyk Kipr üçin baýdak emojisi barmy?
Barlanan Unicode sanawynda ýok. Unicode emoji-sequences.txt faýly (18.0 wersiýa, 2026-njy ýylyň 30-njy aprelinde senelenen) maslahat berilýän baýdak yzygiderliliklerini sanaýar we onda Demirgazyk Kipr üçin aýratyn ýazgy ýok. Emoji goldawy Unicode neşirleriniň arasynda üýtgäp biler, şonuň üçin häzirki faýly barlaň.
DKTR baýdagy haçan galdyrylýar ýa-da ýarym direkde galdyrylýar?
Baýdak Kanunyna görä, 3(3)-nji madda baýdagyň milli we resmi baýramlaryň başynda galdyrylýandygyny we baýramyň tamamlanýan güni gün ýaşanda aşak düşürilýändigini aýdýar. 6-njy madda baýdaklaryň her ýyl 10-njy noýabrda ýarym direkde galdyrylýandygyny aýdýar. Bu birleşdirilen görnüşdäki 1984-nji ýyl teksti; soňky üýtgetmeler barlanmady.
DKTR-niň halkara garaýşy nähili?
DKTR-ni diňe Türkiýe ykrar edýär. BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 541-nji (1983) rezolýusiýasy 1983-nji ýyldaky yglany hukuk taýdan güýji ýok hasaplaýar we döwletleri Kipr Respublikasyndan başga hiç bir Kipr döwletini ykrar etmezlige çagyrýar. 550-nji (1984) rezolýusiýa şol çagyryşy gaýtalaýar. NORTHEA bulary atlandyrylan garaýyşlar hökmünde habar berýär.
Çeşmeler
- DKTR Baýdak Kanuny 15/1984, 36/1989 bilen birleşdirilen (PDF, Resmi Gazet 26-njy sany, 1984-nji ýylyň 9-njy marty)
- DKTR Prezidentligi: KKTC Bayrağı (Resmi Semboller), 2024-nji ýylyň 13-nji dekabrynyň arhiw nusgasy
- DKTR Konstitusiýasy (DKTR Ombudsmany tarapyndan ýerleşdirilen)
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 541-nji (1983) rezolýusiýasy, Resmi ýazgylar
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 550-nji (1984) rezolýusiýasy, Resmi ýazgylar
- Unicode emoji-sequences.txt, 18.0 wersiýa (2026-04-30)
Demirgazyk Kipr barada soragyňyz barmy?
Etraplar, myhmanhanalar ýa-da emläk barada şahsy söhbetdeşlik üçin NORTHEA-a ýazyň.