Demirgazyk Kiprde kazinolar: kanun, ýaş çägi we gözegçilik

Ýaş çägi we kazinolara kimiň girip bilýändigi

DKTR-nyň kanunçylyk maglumatlar binýadynda çap edilen jemlenen tekstdäki Şans Oyunları Yasasynyň (31/2009 belgili kanun) 15-nji maddasyna görä, kazinolara (Şans Oyunu Salonu) diňe iki topar girip we oýnap bilýär: ýaşaýan ýeri DKTR-da bolmadyk DKTR raýatlary we DKTR raýaty bolmadyk daşary ýurtlular. Olaryň ikisi-de **25 ýaşyny doldurmaly** we DKTR-da okamaly däldir.

Şol maddada bu toparlardan daşardaky hiç kimiň girip bilmeýändigi aýdylýar, 3-nji madda bolsa DKTR raýatlaryny, 25 ýaşdan kiçi adamlary, talyplary we goraga mätäç adamlary kazinolardan daşda saklamagy kanunyň maksatlarynyň hatarynda sanaýar. 15-nji madda şeýle hem girelgede şahsyýetini tassyklaýan resminamany we her bir müşderiniň kompýuterde hasaba alynmagyny talap edýär.

Kanunyň 37-nji maddasyna laýyklykda, polisiýa kanuna garşy giren adama 50 € we oňa ýol beren işledijä her barlag üçin 1,000 € administratiw jerime salyp biler. Cyprus Mail 2025-nji ýylyň 3-nji iýunynda üýtgetmäniň girmek gadagançylygyny raýat hukuk bozulmasyna çenli ýeňilleşdirendigini, OCCRP bolsa 2025-nji ýylyň iýulynda müşderileriň öň 2 ýyla çenli azatlykdan mahrum edilmek jezasy bilen ýüzbe-ýüz bolandygyny habar berdi.

Kanun we gözegçilik edýän edara

DKTR-nyň kanunçylyk maglumatlar binýadyndaky jemlenen tekste görä, Şans Oyunları Yasasy Respublikanyň Mejlisi tarapyndan 2009-njy ýylyň 2-nji martynda biragyzdan kabul edildi we 2009-njy ýylyň 12-nji martynda Resmi gazetde (№ 51) çap edildi. Tekst üýtgetmeler girizýän 57/2011, 1/2012, 38/2015 we 26/2025 belgili kanunlary öz içine alýar, onuň 41-nji maddasy bolsa öňki Bahse Tutuşma Evleri, Kumarhaneler ve Kumarı Önleme Yasasyny (Bäs tutuşma öýleri, kumarhanalar we kumaryň öňüni almak hakyndaky kanuny) güýjüni ýitiren diýip yglan etdi.

Kanunyň 42-nji maddasynda maliýe üçin jogapkär ministrligiň ony Ministrler Geňeşiniň adyndan durmuşa geçirýändigi aýdylýar, 2-nji madda bolsa kazino ygtyýarnamasyny (ruhsat) Ministrler Geňeşiniň karary bilen kompaniýa berilýän rugsat hökmünde kesgitleýär. 34-nji madda Devlet Emlak ve Malzeme Dairesiniň (Döwlet emlägi we üpjünçilik müdirligi) müdiriniň ýolbaşçylygyndaky Şans Oyunları Kurulyny (Bagt oýunlary geňeşi) döredýär; 36-njy madda Geňeşi Maliýe ministrine hasabat berýän, kazino işi boýunça ygtyýarly edara edýär.

Kanunçylyk maglumatlar binýadynda şeýle hem 2025-nji we 2026-njy ýyllarda üýtgedilen tehniki barlag, işgärleriň ygtyýarnamalary we Geňeş hakyndaky düzgünnama (177/2017) hem-de işledijileriň birleşigi hakyndaky Casino İşletmecileri Birliği Yasası (40/2016 belgili kanun) sanalýar. DKTR barada umumy maglumat üçin Demirgazyk Kipr barada sahypa serediň.

Ygtyýarnama şertleri we kazinolaryň nirede ýerleşip bilýändigi

Üýtgetmeler girizilen 31/2009 belgili kanunyň 6-njy maddasyna görä, kazino üçin deslapky rugsat almak üçin mekdeplerden azyndan 100 metr uzaklykda ýerleşýän, azyndan 750 düşekli 5 ýyldyzly syýahatçylyk desgasy ýa-da azyndan 750 düşekli birinji derejeli dynç alyş obasy talap edilýär. Taslama Turizm Planlama Dairesi (Syýahatçylygy meýilleşdiriş müdirligi) tarapyndan tassyklanan bolmaly we gurluşyk hakykatdan hem başlanan bolmalydyr; Bafra sebitinden başga ýerlerde sebitdäki bar bolan kazinolaryň dykyzlygy göz öňünde tutulýar.

26/2025 belgili kanun bilen goşulan geçiş maddasy üýtgetmeden öň tassyklanan, azyndan 500 düşekli taslamalara üç aýyň içinde ýüz tutmaga rugsat berdi. OCCRP 2025-nji ýylyň iýulynda üýtgetmäniň şeýle hem bir wagtda berilýän deslapky rugsatlaryň bäş sany bilen çäklendirilmegini aýyrandygyny, Cyprus Mail bolsa şäher merkezlerine ýakynlyk baradaky çäklendirmeleriň aýrylandygyny habar berdi.

Kanunyň 24-nji maddasynda teklip edilýän ýeriň laýykdygyny ministrligiň we syýahatçylyk üçin jogapkär ministrligiň karar edýändigi aýdylýar. 24-nji we 26-njy maddalara laýyklykda, kazino öz syýahatçylyk desgasyndan aýratyn satylyp bilinmeýär, eger ol 60 günden köp ýapyk dursa ýa-da myhmanhana ýitirilen iş şahadatnamasyny ýa-da derejesini üç aýyň içinde dikeltmese, onuň ygtyýarnamasy ýatyrylýar.

Resmi gazetde çap edilen ygtyýarnama kararlary

31/2009 belgili kanunyň 2-nji maddasyna görä, kazino ygtyýarnamasy Ministrler Geňeşiniň karary bilen berilýär, Resmi gazet (Resmî Gazete) bolsa bu kararlary IV goşundynyň I bölüminde (Bakanlar Kurulu Kararları) çap edýär. 2026-njy ýylyň 25-nji oktýabryna görä, aşakdaky kartlarda Devlet Basımevi (Döwlet çaphanasy) saýtyndaky Resmi gazetiň PDF faýllarynda, 2024-nji ýylyň ýanwaryndan 2026-njy ýylyň oktýabryna çenli çykan sanlarda bu sahypa üçin açylan, ygtyýarnama bermek ýa-da ony täzelemek baradaky karary bolan her bir desga sanalýar. Desgalaryň we kompaniýalaryň atlary, seneler we möhletiň gutarýan seneleri kararlarda görkezilişi ýaly berilýär; käbir kararlar skanerlenen görnüşde bolup, sahypalaryň şekillerinden okaldy.

Bu doly ýa-da häzirki ygtyýarnamalar sanawy däldir. 2024-nji ýyldan öň çap edilen kararlar barlanmady, soňraky karar ygtyýarnamany täzeläp, wagtlaýyn togtadyp, başga birine geçirip ýa-da ýatyryp biler, ygtyýarnama bolmadyk deslapky rugsatlar (ön izin) bolsa sanawa goşulmady. Şeýle hem Noah's Ark Casino (ygtyýarnamasy 2026-njy ýylyň 30-njy sentýabryna çenli) we Palm Beach Hotel (Gazimağusa; iş ygtyýarnamasy 2025-nji ýylyň 31-nji dekabryna çenli) boýunça kararlar açyldy; olarda görkezilen möhletler geçdi we Resmi gazetiň görkezijisinde soňraky karar tapylmady, şonuň üçin olar sanawa goşulmady. Desganyň häzirki ýagdaýyny tassyklatmak üçin Maliýe ministrligine ýüz tutuň.

Kazino işledijileriniň birleşiginiň (Casino İşletmecileri Birliği) sanawyndaky agzalar

2026-njy ýylyň 25-nji oktýabryna görä, Casino İşletmecileri Birliginiň (Kazino işledijileriniň birleşigi) agzalar sahypasynda (Üyelerimiz) her biriniň sebiti görkezilen 32 kazino sanalýar: Girne, Lefkoşa, Mağusa, İskele ýa-da Bafra. Kartlarda her bir at we sebit sahypada görkezilişi ýaly berilýär.

Birleşige agzalyk birleşigiň özi tarapyndan çap edilýän pudak sanawydyr; ol ygtyýarnama däldir we desganyň häzirki wagtda ygtyýarnamasynyň bardygyny görkezmeýär. 31/2009 belgili kanuna laýyklykda, ygtyýarnamalary ýokardaky Resmi gazetdäki kararlarda bolşy ýaly Ministrler Geňeşi berýär. Agzalar sahypasynda onuň soňky gezek täzelenen senesi görkezilmeýär.

Mahabat, hemaýatkärlik we onlaýn kumar

31/2009 belgili kanunyň 27-nji maddasyna görä, kazinolar içerki bazara mahabat edip, bildiriş berip ýa-da özlerini öňe sürüp, ýa-da haýsydyr bir maksat bilen metbugaty ulanyp bilmeýärler. Şol madda desganyň girelgesinde (150 sm-e 100 sm-e çenli) we içinde ýazgy tagtalaryna hem-de syýahatçylyk žurnallaryndaky mahabatlara rugsat berýär; ol şeýle hem kazinolara degişli ministrlikler arkaly köpçülige yglan etmezden başga ýagdaýda sport kluplaryna ýa-da bilim, saglyk we sosial çärelere hemaýatkärlik etmegi gadagan edýär.

28(3)-nji madda internet arkaly, şol sanda internet kafelerde tölegli kumary gadagan edýär, 29-njy madda bolsa şu kanun, Beden Eğitimi ve Spor Yasası (Bedenterbiýe we sport hakyndaky kanun) we Piyangolar Yasası (Lotereýalar hakyndaky kanun) boýunça düzgünleşdirilen oýunlardan başga ýerde kumary gadagan edýär. 38-nji madda bozulmalar, şol sanda mahabat üçin jenaýat jezalaryny kesgitleýär.

Cyprus Mail 2025-nji ýylyň iýunyndaky ara alyp maslahatlaşmada Maliýe ministri Özdemir Berovanyň kazino mahabatynyň gadagan bolmagynda galýandygyny aýdandygyny, oppozisiýadaky CTP partiýasynyň deputatlarynyň bolsa Erjan (Ercan) howa menzilinde kumar mahabatlarynyň myhmanhana mahabatlary görnüşinde ýüze çykandygyny aýdandygyny, muny energetika ministriniň ret edendigini habar berdi.

Bukmeker ofisleri (müşterek bahis)

31/2009 belgili kanunyň 4-nji maddasyna görä, Beden Eğitimi ve Spor Yasasy boýunça düzgünleşdirilen bagt oýunlary we umumy bäs tutuşmalar (müşterek bahis) kazino kanunynyň çäginden daşarda galýar. Şol kanunyň 26-njy maddasy esasynda Ministrler Geňeşi tarapyndan kabul edilen Müşterek Bahis Tüzüğü (557/2017 belgili düzgünnama) bäs tutuşma öýleri (bahis evi) we elektron bäs tutuşma öýleri üçin düzgünleri kesgitleýär.

2017-nji ýyldaky düzgünnama görä, bäs tutuşma rugsady Sport müdirliginiň Baş dolandyryş geňeşinden deslapky rugsat alnandan soň, ministrligiň teklibi boýunça Ministrler Geňeşi tarapyndan berilýär. Bäs tutuşma öýleri bilim edaralaryndan we ybadathanalardan azyndan 100 metr uzaklykda bolmaly, daşardan görünýän "21 yaşından küçükler giremez" (şol ýaşdan kiçi adamlar girip bilmeýär) diýen ýazgyny asmaly, alkogol satmaly däl we içi daşardan görünmez ýaly enjamlaşdyrylmalydyr.

Medyascope 2025-nji ýylyň 8-nji dekabrynda umumy bäs tutuşmalar barada 2025-nji ýylyň 3-nji dekabrynda Resmi gazetde çap edilen Ministrler Geňeşiniň tekstiniň bukmeker kompaniýalaryna onlaýn kazino oýunlaryny hödürlemäge mümkinçilik berjekdigini we Ankaradan gelen duýduryşlardan hem-de jemgyýetçiligiň garşylygyndan soň bu tekstiň Resmi gazetden aýrylandygynyň habar berlendigini ýazdy.

Düzgünleşdirişdäki soňky üýtgeşmeler we habarlar

Kıbrıs Postası 2025-nji ýylyň 4-nji aprelinde CTP deputaty Salahi Şahineriň parlament komitetinde ara alnyp maslahatlaşylýan üýtgetmeler taslamasynyň DKTR raýatlary üçin girmegi ýeňilleşdirjekdigini we mekdeplerden 100 metriň içinde hem-de şäher merkezlerinde ýerlere rugsat berjekdigini aýdandygyny habar berdi. Cyprus Mail Mejlisiň kanun taslamasyny 2025-nji ýylyň 3-nji iýunynda kabul edendigini habar berdi; Maliýe ministri ony auditiň mümkinçiligini gowulandyrýan we girdejileri dürlüleşdirýän diýip goldady, CTP deputatlary bolsa onuň kumara baglylyk we pul ýuwmak howplaryny artdyrjakdygyny aýtdylar.

OCCRP 2025-nji ýylyň 23-nji iýulynda demirgazykda 33 kazinonyň işleýändigini, Kipr derňew žurnalistikasy ulgamynyň (Cyprus Investigative Reporting Network) tassyklanan 32 edaranyň sanawyny alandygyny we bu sanyň 65-e çenli ýokarlanmagyna garaşylýandygyny habar berdi; ol kazino pudagyny çynlakaý alada döredýän pudak hökmünde beýan edýän ABŞ Döwlet departamentiniň 2025-nji ýyldaky neşe serişdelerine gözegçilik hasabatyna salgylandy. Cyprus Mail 2025-nji ýylyň iýunynda bu sany 32 diýip görkezipdi.

Kanunçylyk maglumatlar binýadyna görä, Ministrler Geňeşi kazino barlagy we işgärleriň ygtyýarnamalary hakyndaky düzgünnama 2025-nji ýylyň 31-nji iýulynda (586/2025) we 2026-njy ýylyň 19-njy fewralynda (181/2026) üýtgetmeler girizdi. CNBC-e 2026-njy ýylyň 19-njy ýanwarynda Casino İşletmecileri Birliginiň maşgala agzasy tarapyndan habar berlen adamyň içeri goýberilmeýän "gara sanawyny" girizendigini habar berdi.

Kumaryň zyýany we kömek barada maglumat

Bütindünýä Saglygy Goraýyş Guramasynyň (BSGG) kumar baradaky maglumat sahypasyna görä (2024-nji ýylyň 2-nji dekabry), ICD-11 kumar bozulmasyny üç talap arkaly beýan edýär: kumara gözegçiligiň bozulmagy, kumara beýleki gyzyklanmalardan barha köp ähmiýet berilmegi we ýaramaz netijelere garamazdan kumary dowam etmek. BSGG zyýanyň kliniki çäklerden pesde hem ýüze çykyp biljekdigini, meselem, pul öý hojalygynyň zerur zatlaryndan sowlanda, aýdýar.

Çakıcı we onuň kärdeşleriniň Journal of Gambling Studies žurnalynda (2021) çap edilen resenziýalanan barlagynda Demirgazyk Kiprde 18 ýaşdan 65 ýaşa çenli 799 uly adamdan sorag alyndy we 2007-nji ýyldan 2018-nji ýyla çenli öý hojalyklarynyň arasynda geçirilen soraglarda patologik kumaryň iki esse artyp, 4,5%-e ýetendigi habar berildi. Kıbrıs Postası 2025-nji ýylyň 5-nji iýunynda psihiatr Mehmet Çakıcınyň ýörite bejeriş merkeziniň we kumara baglylyk boýunça milli syýasatyň ýoklugyny tankyt edendigini habar berdi.

BSGG iň netijeli bejergileriň uzak möhletli kognitiw-özüni alyp baryş terapiýasy ýa-da motiwasion söhbetdeşlik bolup durýandygyny aýdýar we gözegçilik serişdeleriniň hatarynda özüni çäklendirmegi (self-exclusion) hem-de wagt we pul boýunça berk çäkleri sanaýar. Bu sahypa üçin DKTR Saglygy goraýyş ministrliginiň saýtyny açyp bolmady, şonuň üçin DKTR-nyň resmi kömek telefony görkezilmeýär; aladasy bolan islendik adam elýeterli hyzmatlar barada lukmandan ýa-da Saglygy goraýyş ministrliginden sorap biler.