Demirgazyk Kipr barada
Demirgazyk Kipr: ilki taryh, soň ýerler we agşamlar
Demirgazyk Kipr Kipr adasynyň demirgazyk bölegidir; ony türk kipr tarapy 1983-nji ýylyň 15-nji noýabrynda yglan edilen Demirgazyk Kipr Türk Respublikasy (DKTR) hökmünde dolandyrýar. Ony diňe Türkiýe döwlet hökmünde ykrar edýär, BMG Howpsuzlyk Geňeşi bolsa bu yglany hukuk taýdan ýaramaz diýip atlandyrdy. Onuň de-fakto paýtagty Demirgazyk Lefkoşadyr (North Nicosia). Osman dolandyryşy 1570-71-nji ýyllarda başlandy, iňlis dolandyryşy bolsa 1878-nji ýylda başlandy.
2026-njy ýylyň 23-nji oktýabryna görä. Seneler we resmi garaýyşlar her duralganyň aşagynda sanalan çeşmelere degişli edilýär.
1571-nji ýyldan şu güne çenli
Ýyllar boýunça geçmek üçin süýşüriň, çekiň ýa-da peýkamlary ulanyň.
1 / 12
Demirgazyk Kipri öwreniň
- EtraplarGirne (Kyrenia) kenarýakasyndan dag eteklerine çenli etraplaýyn häsiýetnamalar.
- SeljermelerNORTHEA-nyň senelenen bellikleri we seljermeleri.
- GollanmalarSatyn almak, eýeçilik resminamalary, salgytlar, myhmanhanalar, kenarýaka we taryh barada çeşmeli gollanmalar.
- Lýuks myhmanhanalarIşleýän kärhanalaryň öz beýanlaryna esaslanan çeşmeli myhmanhanalar sanawy.
- Plýažlar we kenarýakaGorag astyndaky sebitler, deňiz pyşbagalarynyň möwsümi we plýaž düzgünleri.
- Maşgala bilen gezelençEtraplar boýunça galalar, plýažlar, muzeýler we tebigat duralgalary.
- Gijeki durmuş we restoranlarEtraplar boýunça port restoranlary, pablar, meýhanalar we dynç alyş ýerleri.
- Howa we pasyllarAýma-aý howa, dört pasyl we resmi howa çaklamasyny nireden tapmaly.
- Gazimağusa (Famagusta) we Warosha (Varosha)Gala diwarly şäher, Warosha kwartaly, onuň ýagdaýy we çeşmeleriň görmek barada aýdýanlary.
- Etraplar, şäherler we kartaAlty etrap, olaryň şäherleri, esasy relýef görnüşleri we resmi kartalary nireden tapmaly.
- Däp bolan naharlar we süýjülerMezeler, esasy naharlar, hamyrly önümler we süýjüler; hersi atlandyrylan çeşme boýunça beýan edilýär.
- Baýdak we nyşanlarResmi çeşmeleriň baýdagy, tugrany we gimni nähili beýan edýändigi hem-de BMG-niň garaýşy.
- Ösümlikler we haýwanat dünýäsiMakiýa, ýabany güller, Kipre mahsus ösümlikler we Demirgazyk Kipriň haýwanlary; hersi atlandyrylan çeşme boýunça beýan edilýär.
- Gazimağusadaky (Famagusta) görmeli ýerlerGala diwarly şäher, metjitler, gala, muzeýler we Gazimağusanyň töweregindäki gadymy ýerler; hersi atlandyrylan çeşme boýunça beýan edilýär.
- Laptanyň kenarýaka ýolyLaptanyň kenarýaka ýöreýiş ýoly, şäher häkimligi we Lapithos gysgaça; çeşmeleriň biri-birine gabat gelmeýän ýerleri aýratyn bellenilýär.
- Alsandžak (Alsancak/Karavas)Alsandžagyň ýerleşişi, şäher häkimligi, kenarýaka ýöreýiş ýolunyň meýilnamasy we howa; senelenen habarlar we atlandyrylan çeşmeler boýunça.
- Girnedäki (Kyrenia) görmeli ýerlerKöne port, muzeýler, ybadathanalar, gala, obalar we şäher häkimligi; hersi atlandyrylan çeşme boýunça beýan edilýär.
- Ýaşamaga rugsatnama: resmi çeşmelerDKTR-da ýaşamaga rugsatnama barada haýsy resmi sahypalaryň bardygy we arzalaryň nirede berilýändigi; maslahat ýok, töleg mukdarlary ýok.
- Lefkoşadaky görmeli ýerlerDemirgazyk Nikosiýanyň diwarlary, metjitleri, hanlary we muzeýleri; hersi atlandyrylan çeşme boýunça.
- Türk kipr medeniýetiŞiwe, halk tanslary, toýlar, festiwallar we hünärler; hersi atlandyrylan çeşmä degişli edilýär.
- Dolandyryş, etraplar we geçelgelerDKTR-nyň nähili guralandygy, alty etrap, BMG-niň bufer zolagy we geçiş nokatlary; bitarap görnüşde çeşmä degişli edilýär.
- İskele we KarpazKantara, Karpazyň ybadathanalary, Apostolos Andreas, Altyn plýaž (Golden Beach) we oba durmuşy; hersi atlandyrylan çeşme bilen.
- Güzelyurt we LefkeSoli, Vouni, Mukaddes Mamas, demir ýol we magdan mirasy hem-de Apelsin festiwaly; çeşmeler bilen.
- Guşlar, pyşbagalar we süýrenijilerGuş sebitleri, pyşbagalaryň höwürtgeleýän plýažlary we düzgünleri, zäherliligi görkezilen ýylanlar we BSGG-niň ilkinji kömegi.
- Bilim we uniwersitetlerBilim ministrliginden mekdep basgançaklary we YÖDAK-yň resmi sanawyndaky 23 uniwersitet; çeşmeler bilen.
- Sport we açyk howadaky işlerFutbol we onuň halkara ýagdaýy, federasiýalar, yzygiderli geçirilýän çäreler we açyk howadaky howpsuzlyk düzgünleri; çeşmeler bilen.
- Amaly maglumatGyssagly kömek belgileri, wagt, pul birligi, elektrik, ulag sürmek, baýramçylyklar, hassahanalar, howa menzili we portlar; resmi çeşmelerden.
- Hassahanalar we saglyk hyzmatlaryMinistrligiň ýazgylaryndan döwlet hassahanalary we saglyk merkezleri, näsaglaryň arzalary, tölegler we IVF (ekstrakorporal tohumlandyryş) üçin hukuk binýady.
- Kazinolar: kanun we düzgünlerBagt oýunlary baradaky kanun: ýaş çägi 25, kimiň girip bilýändigi, ygtyýarnama, mahabat we onlaýn gadagançylyklar hem-de kumar zyýany üçin kömek.
- Ýazyjylar, suratkeşler we sazandalarTürk kipr şahyrlary, ýazyjylary, suratkeşleri, sazandalary we teatr işgärleri; hersi atlandyrylan çeşme boýunça beýan edilýär.
- Elýeterlilik we maýyplyk hyzmatlaryDKTR-da maýyplyk kanunlary, döwlet edaralary we birleşikler; hersi atlandyrylan çeşmä degişli, elýeterliligi barlamak üçin bitarap sanaw bilen.
- Din we ybadat ýerleriDKTR-da ybadat düzgünleri, metjitler, kiliseler, miras ýerleri we daşary ýurtly birleşikleri; hersi atlandyrylan çeşmä degişli, ybadat wagtlary görkezilmeýär.
- Zeýtun baglary we zeýtun ýagyAda Yerlisi, ýerli zeýtun görnüşleri, çakıstes we ýag derejeleri; hersi atlandyrylan çeşme boýunça.
- Güzelyurt we Lefke sitrus baglaryApelsin sortlary, hasyl ýygnamak, Apelsin festiwaly we sitrus pudagy; hersi atlandyrylan çeşme boýunça.
- Harnup, hawthorn we ýerli ekinlerHarnup melassasy, hawthorn, kolokas, molehiya, kaktus injiri we beýleki ýerli önümler; hersi atlandyrylan çeşme boýunça.
- Girne zeýtun baglaryGirne etrabynda zeýtun ösdürmek, Zeytinlik festiwaly we 2016-njy ýyldaky gözleg; hersi atlandyrylan çeşme boýunça.
- Hasyl senenamasyAýma-aý miwe, agaç ekinleri we gök önüm pasyllary; hersi atlandyrylan çeşmä degişli edilýär.
- Ýerli we mahsus agaçlarKipr kedry, altyn dub, sosnalar, kiparis we beýleki agaçlar ýagdaýy boýunça; hersi atlandyrylan çeşme boýunça.
- Karpaz ýarym adasynyň ösümlikleriKarpazyň ýaşaýyş ýerleri, gum depe ösümlikleri, mahsus ösümlikleri we gorag ýagdaýy; hersi atlandyrylan çeşme boýunça.
- Tebigat we oba hojalygy atlasyTebigat we oba hojalygy sahypalaryndaky ýerli ösümlik, agaç we ekin düşünjeleriniň merkezi we sözlügi.
- Mekdepler, çagalar bagy we kabul edilişiBilim nähili guralýar, mekdepleriň öz saýtlarynda haýsy okuw meýilnamalaryny görkezýändigi we ýazylmazdan öň näme soramaly.
- Demirgazyk Kiprde daşary ýurtly hökmünde işlemekIş rugsatnamasynyň ädimleri, döwlet pudagy we düzgünleşdirilýän wezipeler, pudak görkezijileri we iş berijini nähili barlamaly, resmi çeşmeler bilen.
- Söwda, bazarlar we supermarketlerSöwdagärleriň öz saýtlarynyň we şäher häkimlikleriniň dükanlar, onlaýn sargyt we hepdelik bazarlar barada aýdýanlary.
- Demirgazyk Kipre nädip baryp bolarUçuşlar, gämi gatnawlary we giriş maglumaty; resmi we operator sahypalarynyň aýdyşy ýaly.
- Elektrik, suw, internet we mobil aragatnaşykOperatorlaryň we resmi sanawlaryň hasaplar, tölegler we näsazlyklar barada aýdýanlary.
- Demirgazyk Kiprde sürüji şaýatnamasyMyhmanlar we ýaşaýjylar üçin düzgünler, resminamalar we edaralar; resmi sahypalaryň aýdyşy ýaly.
- Daşary ýurtlylar üçin döwlet edaralaryHaýsy edaranyň haýsy meselä seredýändigi, her biri üçin resmi sahypalar bilen.
- Öý haýwanlary, weterinarlar we haýwan getirmekGetirmek şertleri, klinikalar we ideg soraglary; Weterinar bölüminden we weterinarlar birleşiginden.
- Ulag we gaýyk satyjylarySatyjylaryň we marinalaryň öz saýtlarynyň aýdýanlary hem-de edaralar bilen nämäni tassyklamaly.
- Gaýyk gezelençleri we ýaht kärendesiUgramak nokatlary, gezelenç görnüşleri we operator sahypalary, bronlamak soraglary bilen.
- Ekstremal sport we ýörişParaplanda uçmak, suwa çümmek we ýodalar; syýahatçylyk we operator sahypalarynyň beýan edişi ýaly.
- Öýi enjamlaşdyrmak we özüň etmekGurluşyk harytlary söwdagärleriniň öz sahypalary, söwda birleşikleri we içki bezeg işleri üçin soraglar sanawy.
- Türk kiprler: halk, gelip çykyş we dilŞahsyýet adalgalary, senelenen wagt çyzygy, gelip çykyş barlaglary we çeşmeli şiwe mysallary.
- Ykdysadyýet, IJÖ we ýaşaýyş çeşmeleriStatistik düşünjeleri bilen senelenen IJÖ we zähmet sanlary, pudaklar we daşary ýurtlular üçin bellikler.
- Demirgazyk bilen Günorta Kipriň arasynda geçmekÝaşyl çyzyk barlag nokatlary, resminamalar we gümrük; her biri atlandyrylan resmi çeşmeden.
- Demirgazyk Kipri aýlanmakHowa menzili ulagy, awtobuslar, taksiler, paromlar we sürmek; çeşmeler we boşluklar bilen.
- TV, radio we gazetlerResmi edara sanawlary, her biri üçin barlag ýagdaýy bilen.
- Meýhana we içgi medeniýetiPaýlaşylýan meze, rakı, zivania we Commandaria, ilkinji baryş soraglary bilen.
- Pensiýa çykdajylary 2026Inflýasiýa, elektrik tarifleri we aýlyk salgysy, barlanyp bilinmedikler bilen.
- Emläk eýeleri üçin ýaşamaga rugsatnama 2026Resmi Gazet No. 193 satyn alnan emläge bagly rugsatnamalar barada näme diýýär we näme diýmeýär.
- Giňişleýin taryh1571-nji ýyldan şu güne çenli çeşmeler bilen giňişleýin taryhy ýylnama.
Köp berilýän soraglar
Osmanlylar Kipri haçan aldy?
Osman goşunlary 1570-nji ýylda gondular. Lefkoşa 1570-nji ýylyň 9-njy sentýabrynda ýykyldy, Gazimağusa bolsa 1570-nji ýylyň sentýabrynda başlanan gabawdan soň 1571-nji ýylyň awgustynda tabyn boldy. Osman dolandyryşy şondan soň 1878-nji ýyla çenli dowam etdi, şonda Beýik Britaniýa adanyň dolandyryşyny kabul etdi.
Kipriň iňlis dolandyryşy haçan başlandy?
Beýik Britaniýa Kipriň dolandyryşyny 1878-nji ýylyň 4-nji iýunyndaky Kipr konwensiýasyna laýyklykda kabul etdi. Beýik Britaniýa 1914-nji ýylyň 5-nji noýabrynda anneksiýa yglan etdi we Kipr 1925-nji ýylda Täç koloniýasy boldy. Iňlis dolandyryşy 1960-njy ýylyň 16-njy awgustyndaky garaşsyzlyk bilen tamamlandy.
1974-nji ýylda Kiprde näme boldy?
Milli Gwardiýanyň ofiserleri 1974-nji ýylyň 15-nji iýulynda Prezident Makarios-y agdardylar, türk goşunlary bolsa 20-nji iýulda Girneniň (Kyrenia) golaýynda gondular. Türkiýe muny Kepillik şertnamasyna laýyklykda parahatçylyk operasiýasy diýip atlandyrýar, Kipr Respublikasy bolsa ony çozuş diýip atlandyrýar. Awgust aýynda atyşygy bes etmek çyzygy emele geldi.
DKTR-ny haýsy ýurtlar ykrar edýär?
Demirgazyk Kipr Türk Respublikasyny döwlet hökmünde diňe Türkiýe ykrar edýär. BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 1983-nji ýyldaky 541-nji rezolýusiýasy 1983-nji ýylyň 15-nji noýabryndaky yglany hukuk taýdan ýaramaz hasaplady, 1984-nji ýyldaky 550-nji rezolýusiýa muny gaýtadan tassyklady we döwletlere ony ykrar etmezlige çagyrdy.
Ada şu gün bölünenmi?
Hawa. Adany BMG-niň patrullyk edýän bufer zolagy kesip geçýär, demirgazygyň syýasy ýagdaýy bolsa jedelleşikli bolmagynda galýar. Howpsuzlyk Geňeşi 2026-njy ýylyň 30-njy ýanwaryndaky 2815-nji rezolýusiýasynda BMG-niň parahatçylygy saklaýjy ygtyýarlygyny 2027-nji ýylyň 31-nji ýanwaryna çenli uzaltdy we resmi gepleşiklere gaýdyp gelmäge çagyrdy.
Çeşmeler
- EBSCO Research Starters
- Wikipedia: Ottoman Cyprus
- DKTR Habarlar ofisi
- Wikipedia: British Cyprus
- DKTR Merkezi banky
- Wikipedia: Cyprus dispute
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 186-njy rezolýusiýasy (1964)
- Wikipedia: Turkish invasion of Cyprus
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 353-nji rezolýusiýasy (1974)
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 360-njy rezolýusiýasy (1974)
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 367-nji rezolýusiýasy (1975)
- Wikipedia: Northern Cyprus
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 541-nji rezolýusiýasy (1983)
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 550-nji rezolýusiýasy (1984)
- Cyprus Mail
- Cyprus Mail
- Wikipedia: Annan Plan
- BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 2815-nji rezolýusiýasy (2026)
Demirgazyk Kipr barada soragyňyz barmy?
Etraplar, myhmanhanalar ýa-da emläk barada şahsy söhbetdeşlik üçin NORTHEA-a ýazyň.











