Demirgazyk Kipr barada · Medeniýet

Türk kipr medeniýeti we däp-dessurlary

2026-njy ýylyň 24-nji oktýabryna görä, türk kipr medeniýetini beýan edýän çeşmeler Kipr türk şiwesini, halk tanslaryny we aýdymlaryny, toý däplerini, ýerli festiwallary, el hünärlerini, Karagöz kölege teatryny we halk ertekilerini öz içine alýar. Bu sahypa DKTR Habarlar ofisiniň (Basın-Yayın ve Enformasyon Dairesi), DKTR Gadymy Ýadygärlikler we Muzeýler Departamentiniň (Eski Eserler ve Müzeler Dairesi), 2021-nji ýylda Lefkoşada geçirilen 9-njy Halkara türk medeniýeti kongresiniň makalalarynyň, uniwersitet dissertasiýalarynyň we senelenen BRTK habarlarynyň beýan edýänlerini jemleýär. Lefkara nagyşy ýaly käbir däpler tutuş ada degişlidir; her ýazgy öz çeşmesiniň haýsy sebiti beýan edýändigini görkezýär.

2026-njy ýylyň 31-nji oktýabrynda tekstde atlandyrylan we aşakda sanalan çeşmelere görä barlandy. Taraplaryň garaýyşlary şol taraplara degişli edilýär.

Kipr türk şiwesi (Kıbrıs Türkçesi)

Çukurowa uniwersitetiniň türkologiýa saýtynda çap edilen Nurettin Demir-iň "Kipr şiweleri barada bellikler" atly işine görä, Kipr türk şiwesi hawa/ýok soraglaryny soňky bogna basym düşürmek arkaly belleýär we sorag goşulmasyny standart türk dilindäkiden ep-esli seýrek ulanýar, şonuň üçin **Geldín?** "Geldiňmi?" diýmegi aňladýar. Demir şeýle hem -dir habar goşulmasynyň, hatda adamlar telefonda özlerini tanyşdyranlarynda hem (**Alidir**), ýygy ulanylýandygyny we aorist formasynyň häzirki zaman üçin ulanylýandygyny (**çalışırık**, "biz işleýäris" ýa-da "biz işläp otyrys") beýan edýär.

Orhan Kabataş 2006-njy ýyldaky Türk Dili Araştırmaları Yıllığı Belleten-de şiwäniň ses aýratynlyklaryny standart türk dili bilen däl-de, gadymy türk dili, gadymy anadoly türk dili we anadoly şiweleri bilen deňeşdirmelidigini öňe sürýär. Lefke Ýewropa uniwersitetinden Osman Erciyas-yň 9-njy Halkara türk medeniýeti kongresinde okan makalasy italýan, wenesiýa, fransuz, grek we iňlis dillerinden gelip, ýerlileşen gündelik sözleri yzarlaýar.

Kabataş ýeke-täk "Kıbrıs ağzı" barada gepleşmegiň ylmy taýdan nädogrydygyny aýdýar we şiwe toparyny beýan edýär. Şonuň üçin çeşmeler umumy aýratynlyklary we aýratyn-da atlandyrylan ýerlere baglanyşykly aýratynlyklary beýan edýär: Demir Karpazda ses üýtgemelerini we esasan Gazimağusanyň töwereginde eşidilýän /z/ ösüşini ýazga alýar, Mustafa Argunşah Lefkoşa gepleşigini aýratyn bellemek bilen, Elinor Payne we hemkärleri bolsa Nikosiýada dört gepleýjini öwrendiler. Meryem Betmezoğlu-nyň 2014-nji ýyldaky Gündogar Ortaýer deňzi uniwersitetiniň magistr dissertasiýasy diňe çekimli bilen başlaýan sözleri derňeýär; olar esasan çap edilen üç sözlükden alnan.

Şiwe aýratynlygy
Basym arkaly bellenýän soraglar
Nurettin Demir şiwede sorag goşulmasynyň standart türk dilindäkiden ep-esli seýrek ulanylýandygyny ýazýar; soňky bogna düşýän basym habar sözlemini hawa/ýok soragyna öwürýär, meselem, Geldín? ("Geldiňmi?"). Payne we hemkärleri (2023) goşulmanyň türk äheňi bilen islege bagly bolandygyny, grek äheňi bilen bolsa hiç wagt ulanylmandygyny anykladylar.
Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr
Şiwe aýratynlygy
İsterim gideyim, lüzum gideyim
Demir "islemek" we "hökmanlyk" manylarynyň isleg formasyndaky işlik bilen aňladylýandygyny beýan edýär: İsterim gideyim ("Gitmek isleýärin") we Lüzum gideyim ("Gitmeli"). Hazır düşeyim "Az-kem ýykylýardym" diýmegi aňladýar.
Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr
Şiwe aýratynlygy
Yok unudasın beni
Demir-e görä, isleg formasynyň öňünden gelýän yok gadagan etmeleri we ýaramaz islegleri emele getirýär, meselem, Yok unudasın beni ("Meni unutma").
Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr
Şiwe aýratynlygy
Sebitleýin sesler: kafa ýerine kaha
Demir Karpazda f sesiniň h sese öwrülip bilýändigini (kafa > kaha, "kelle") we käbir şiwelerde (ýer atlandyrylman) bogun ahyryndaky /k/ sesiniň bokurdak ýapylmasy bilen çalşyrylýandygyny (be'ledim, "garaşdym", bekledim sözünden) ýazga alýar.
Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr
Şiwe aýratynlygy
Gabak, daban, baŋa
Kabataş (2006) gabak (kabak, "kädi") we daban (taban, "aýak aşagy") ýaly sözüň başyndaky ýaňly çekimsizleri, şeýle hem baŋa ("maňa") we deŋiz ("deňiz") sözlerinde saklanyp galan burun ŋ sesini sanaýar.
Çeşme: tdkbelleten.gov.tr
Söz baýlygy
Yöş, azgan, abrıl
Kabataş yöş ("kölege") we azgan ("tikenli ösümlik") sözlerini gadymy türk diline baglaýar, abrıl ("aprel") we baççavura ("esgi") sözlerini bolsa grek dilinden geçen sözler hökmünde görkezýär.
Çeşme: tdkbelleten.gov.tr
Geçme söz
Pisgot, çukulat, düziye
Erciyas pisgot ("biskwit", italýança biscotto sözünden), çukulat ("şokolad") we düziye ("bir düzüne", italýança dozzina sözünden) sözlerini ýerlileşen günbatar gelip çykyşly sözleriň hataryna goşýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Geçme söz
Nörs, gılaj, düvül
Şol makala nörs ("şepagat uýasy") sözüni iňlis dilinden, gılaj ("ilişme") sözüni grek dili arkaly iňlis dilinden, düvül ("lampa patrony") sözüni bolsa fransuz douille sözünden getirip çykarýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Geçme söz
Garavolli, lazmarin, garafan
Erciyas garavolli ("ulitka", grek dili arkaly wenesiýa dilinden), lazmarin ("rozmarin") we garafan ("şalfeý", italýança garofano sözünden) sözlerini günbatar gelip çykyşly sözler hökmünde görkezýär.
Çeşme: akmb.gov.tr
Söz baýlygy
Afagan, acamı, abenandi
Betmezoğlu-nyň 2014-nji ýyldaky dissertasiýasy afagan sözüni gahar, ýürek urgusy ýa-da gynanç, acamı sözüni işde tejribesiz adam, abenandi sözüni bolsa grek gelip çykyşly söz bolan öňünden töleg diýip kesgitleýär.
Çeşme: i-rep.emu.edu.tr
Idioma
Acı giciyi sav-
Dissertasiýa bu idiomany aslynda çynlakaý bolan meseläni ähmiýetsiz görkezmek manysynda ýazga alýar.
Çeşme: i-rep.emu.edu.tr

1 / 11

Halk sazy we tanslary

DKTR Habarlar ofisi halk tanslarynyň türk kipr medeniýetinde möhüm orun eýeleýändigini, olaryň däp bolan dessurlardan we güýmenjelerden alnan temalaryň esasynda gurulýandygyny we DKTR-nyň halk tans toparlarynyň halkara festiwallarda baýraklar gazanandygyny aýdýar. Visit North Cyprus tanslaryň däp boýunça erkekler we zenanlar tarapyndan bilelikde ýerine ýetirilýändigini aýdýar we zurna, dawul, darbuka hem-de skripka bilen ýerine ýetirilýän karşılama we sirto tanslaryny beýan edýär.

Feyzan Göher-iň 9-njy Halkara türk medeniýeti kongresinde (Lefkoşa, 2021; 2024-nji ýylda çap edildi) okan, Kipr halk aýdymlarynda toý däpleri baradaky makalasy Kıbrıs çiftetellisi, susta, zeybek heňleri, Konyalı we Köroğlu heňlerini toýlarda giňden tans edilýän heňleriň hataryna goşýar. Ýakyn Gündogar uniwersitetinden Ilias Abdoulline (European Journal of Arts, 2017) karşılamany erkekleriň we zenanlaryň tans edýän, 9/8 esasyndaky dört bölekli sýuitasy hökmünde beýan edýär.

Birnäçe awtor tutuş ada üçin umumy bolan repertuary beýan edýär. Bugce Dikmenay (2023) türk kipr we grek kipr halk tans sazynyň asyrlar boýy şol bir geografiýada bolandan soň köp babatda meňzeşdigi, tapawutlaryň bolsa esasan din we her jemgyýetiň Türkiýe hem-de Gresiýa bilen gatnaşyklary bilen baglydygy barada netijä gelýär. Cem Kafkas-yň 2001-nji ýyldaky Stambul tehniki uniwersitetiniň dissertasiýasy Kiprdäki türk halk sazynda grek kipr, arap-yslam we Ortaýer deňzi täsirleriniň bardygyny habar berýär. 1994-nji ýylda HASDER-iň Halkbilimi žurnalynyň redaktory tans hereketleriniň ýitip barýandygyny we ýerli tanslaryň asyl gurluşyny ýitirýändigini duýdurypdy.

Tans
Karşılama
Visit North Cyprus erkekleriň we zenanlaryň karşılamany jübüt-jübüt bolup, biri-birine ýüzbe-ýüz durup, dostlugy görkezýän uzyn tanslar yzygiderliginde tans edýändigini aýdýar. Abdoulline ony 9/8 esasyndaky dört bölekli sýuita hökmünde beýan edýär.
Çeşme: visitncy.com
Tans
Sirto
Visit North Cyprus tansçylaryň tegelek bolup, bilekleri bilen birleşýändigini, ýolbaşçynyň bolsa 12 esasy ädim arkaly depgini kesgitleýändigini beýan edýär; jübütler käwagt biri-birine ýaglyk geçirýärler.
Çeşme: visitncy.com
Tans
Zeybek heňleri
Göher zeybek heňlerini türk kipr toýlarynda giňden çalynýan tans heňleriniň hataryna goşýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Tans
Kıbrıs çiftetellisi we susta
Göher ikisini hem Konyalı we Köroğlu bilen bilelikde toý tans heňleriniň arasynda atlandyrýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Tans
Dingala
Göher dingalany zenanlaryň hyna gijesinde süpürgi sapy bilen ýerine ýetirýän tansy hökmünde beýan edýär; erkekler onuň taýakly görnüşini ýerine ýetirýärler.
Çeşme: akmb.gov.tr
Tans
Orak tansy
Visit North Cyprus ýaş tansçylaryň uzyn oraklar bilen ýerine ýetirýän tansyny beýan edýär.
Çeşme: visitncy.com
Saz gurallary
Zurna, dawul, darbuka we skripka
Visit North Cyprus zurnany, dawuly, darbukany we skripkany, käwagt akkordeon ýa-da mandolin bilen bilelikde sanaýar we häzirki wagtda janly halk tans çykyşlarynda köplenç ýazgy edilen sazyň ulanylýandygyny belleýär.
Çeşme: visitncy.com
Halk aýdymlary
Dillirga, Kebapçıların Şişi, Portakal Atışalım
Visit North Cyprus bu üçüsini däp bolan türkü hökmünde atlandyrýar.
Çeşme: visitncy.com
Eşik
Tans eşigi
Visit North Cyprus zenanlary reňkli baş geýimlerinde, şaý-sepleri we dyza çenli köýnekleri bilen, erkekleri bolsa ak köýnekde, dyza çenli gara balakda, giň gyzyl guşakda, gök žiletde we gyzyl fesde beýan edýär.
Çeşme: visitncy.com
Resmi syn
Resmi çeşmelerde halk tansy
DKTR Habarlar ofisi eşikleriň taryhdan ylham alýandygyny we döwre, ýaşa hem-de jynsa görä tapawutlanýandygyny, tansa dürli saz gurallarynyň ýoldaş bolýandygyny aýdýar.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Resmi syn
Däp bolan saz
DKTR Habarlar ofisi däp bolan sazy heňlere baý, dürli siwilizasiýalaryň saz medeniýetleriniň täsirinde kemala gelen saz hökmünde beýan edýär we milli hem-de halkara saz festiwallarynyň ýerli we daşary ýurtly gatnaşyjylary çekýändigini aýdýar.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Barlag
Ada üçin umumy repertuar
Dikmenay (2023) adanyň halk tans sazynda arap-yslam, Ortaýer deňzi, grek, Balkan, anadoly we roma täsirlerini tapýar we resmi edaralaryň bilelikdäki işini maslahat berýär.
Çeşme: dergi.neu.edu.tr
Barlag
Kiprde türk sazy
Kafkas (2001) Kiprdäki türk sazyny sungat sazyna we halk sazyna bölýär hem-de resminamalaryň kömegi bilen 16-njy asyrdan bäri bolan ösüşleri yzarlaýar.
Çeşme: polen.itu.edu.tr

1 / 13

Çeşmeleriň beýan edişi ýaly toý däpleri

Göher-iň makalasyna görä, türk kipr toýlary bir wagtlar takmynan bir hepde dowam edipdir, soňra gysgalypdyr; makala her tapgyrda aýdylýan halk aýdymlary arkaly tapgyrlary yzarlaýar. Onda gyz soralanda aýdylýan mani dörtlemeleri, birinji gün, adatça duşenbe güni, gyz enjamy üçin ýorgan tikmek (yorgan dikimi), çarşenbe güni gelniň hammamy (gelin hamamı), hyna gijesi we gelniň dawul hem-de zurna bilen ýigidiň öýüne äkidilmegi beýan edilýär.

Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň Yeşim Üstün Aksoy, Dilan Çiftçi we Şevket Öznur tarapyndan 2022-nji ýylda geçirilen, Lefkoşada, Gazimağusada, Girnede we Güzelyurtda 60 adam bilen geçirilen söhbetdeşliklere esaslanýan barlagy toýlary üç tapgyrda meýilleşdirilýän hökmünde beýan edýär: toýdan öň, toý we toýdan soň. Mustafa Sever-iň Kipr halk ertekileri baradaky barlagy ertekilerde kyrk gije-gündiz dowam eden toýlar hakda gürrüň edilýändigini belleýär.

Bu ýerde ulanylan çeşmeler öňki onýyllyklardan ýatda galan däpleri beýan edýär; häzirki tejribe maşgala we oba görä tapawutlanýar. Baýramçylyklarda hödürlenýän naharlar däp bolan naharlar we süýjüler sahypasynda berilýär.

Toý däbi
Kız isteme (gyz soramak)
Göher heňli mani dörtlemeleriniň hem gyzy soramak, hem-de hawa ýa-da ýok jogabyny bermek üçin aýdylandygyny ýazýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Toý däbi
Yorgan dikimi (ýorgan tikmek)
Göher-e görä, birinji gün, adatça duşenbe güni, gyz enjamynyň ýorganlary saz bilen tikilipdir we gelniň iň bolmanda ýedi ýorganynyň bolmagyna garaşylypdyr; sazandalara soňra hak tölenipdir.
Çeşme: akmb.gov.tr
Toý däbi
Gelin hamamı (gelniň hammamy)
Göher çarşenbe güni geçirilýän hammamy beýan edýär: onda zenanlar ýüzi örtülen gelni şemler bilen howzuň töwereginden ýedi gezek aýlapdyrlar; käbir obalarda küýze döwlüpdir.
Çeşme: akmb.gov.tr
Toý däbi
Kına gecesi (hyna gijesi)
Göher hynanyň gelniň öýüne dawul-zurna ýa-da saz bilen getirilendigini we ony ýeňňe hyzmatçy zenanlaryň kabul edendigini ýazýar. Hyna takmynan gijäniň sagat 2-sinde çalnypdyr, saz bolsa daň atýança dowam edipdir.
Çeşme: akmb.gov.tr
Toý däbi
Garşylama heňleri
Göher myhmanlar we gelin gelende karşılama heňleriniň çalnandygyny aýdýar we soňra Kozan Marşı bilen çalşyrylan Mevlevi Peşrevini atlandyrýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Toý däbi
Gelinin alınması (gelni almak)
Göher-iň beýanynda gelniň kerwenine dawul-zurna ýoldaş bolupdyr, ýigidiň öýünde bolsa ince saz topary garşylama heňini çalypdyr.
Çeşme: akmb.gov.tr
Toý däbi
Toýdan soňky hepde
Göher takmynan bir hepdäniň dowamynda gelniň gutlaglary kabul etmek üçin her gün başga reňkli köýnek, soňky gün bolsa gara köýnek geýendigini ýazýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Toý däbi
Değirmenci we beýleki güýmenjeler
Göher değirmencini hyna gijelerinde ýerine ýetirilýän iki adamlyk sazly oýun hökmünde beýan edýär we sağdıç (ýigidiň ýoldaşy) çykyşyny hem-de harmanda geçirilýän oýunlary we göreşi agzaýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Barlag
Toýuň üç tapgyry
Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň 2022-nji ýyldaky barlagy öz temalarynyň arasynda hammamy we gyz enjamyny (çeyiz) atlandyrýar we köne türk kipr toýlaryndaky gelin saçbezeýjilerine hem-de makiýaž ussatlaryna ünsi gönükdirýär.
Çeşme: dergi.neu.edu.tr
Muzeý
Derwiş Paşa köşgündäki gelin otagy
Visit North Cyprus köşgüň gelin otagynyň, nahar zalynyň we ýaşaýyş otagynyň öý goşlarynyň şol döwrüň gündelik durmuşyny we öý däplerini görkezýändigini aýdýar.
Çeşme: visitncy.com
Ýer
Büyük Hamam, Lefkoşa
Visit North Cyprus İplik Pazarı kwartalyndaky hammamyň 1571-nji we 1590-njy ýyllaryň aralygynda türk hammamy hökmünde täzeden gurlandygyny we aýratyn-da zenanlar üçin ýygnanyşyk ýeri bolandygyny aýdýar.
Çeşme: visitncy.com

1 / 11

Festiwallar we ýyllyk çäreler

DKTR Habarlar ofisi Girne zeýtun festiwalyny (oktýabr), Güzelyurt apelsin festiwalyny (iýun–iýul), Büyükkonuk eko günlerini (maý we oktýabr), Halkara Bellapais saz festiwalyny (maý–iýun), Halkara Mağusa medeniýet-sungat festiwalyny (iýun–iýul), Kipr teatr festiwalyny (sentýabr), Girne medeniýet we sungat günlerini we Lefke hurma palmasy festiwalyny sanaýar. Ol anyk seneleri bermeýär we häzirki maglumat üçin okyjylary şäher häkimlikleriniň we festiwallaryň sahypalaryna gönükdirýär.

Senelenen habarlar soňky geçirilişleri beýan edýär. BRTK 2026-njy ýylyň 16-njy iýunynda 48-nji Güzelyurt apelsin festiwalynyň öňki agşam Festiwal seýilgähine çenli kerwen ýörişi bilen açylandygyny we 2026-njy ýylyň 21-nji iýunyna çenli dowam etjekdigini habar berdi. 2025-nji ýylyň 2-nji oktýabrynda BRTK Girne şäher häkimligi tarapyndan guralan 24-nji Halkara zeýtun festiwalynyň Zeytinlik obasynyň meýdançasynda açylandygyny we 5-nji oktýabra çenli dowam etjekdigini habar berdi. 2025-nji ýylyň 20-nji awgustynda BRTK 15-nji Halkara Lefkoşa halk tans festiwalynyň 28-nji awgustdan 1-nji sentýabra çenli Kızılbaş seýilgähinde geçiriljekdigini yglan etdi.

Dini dabaralar bu resmi festiwal sahypalarynda görkezilmeýär. Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň 2022-nji ýyldaky makalasy Hıdırellezi tutuş türk dünýäsinde 6-njy maýda bellenýän ýaz baýramy hökmünde beýan edýär, ýöne Kipri agzamaýar, bu sahypa üçin barlanan çeşmeleriň hiç biri hem Demirgazyk Kiprde aýratyn bir Hıdrellez çäresini beýan etmedi. Bu ýerde atlandyrylan şäherler üçin etraplar we şäherler sahypasyna serediň.

Festiwal
Güzelyurt apelsin festiwaly
BRTK 2026-njy ýylyň iýunyndaky 48-nji geçirilişiň konsertleri, nard ýaryşyny, çagalar festiwalyny, ýaşlar baýramçylygyny we mini-futbol ýaryşlaryny öz içine alandygyny habar berdi.
Çeşme: brtk.net
Festiwal
Halkara zeýtun festiwaly, Zeytinlik (Girne)
BRTK 2025-nji ýylyň 5-nji oktýabryna çenli açyk bolan 24-nji geçirilişde zeýtunlaryň we zeýtun önümleriniň, el işleriniň, ýadygärlik sowgatlarynyň we däp bolan Kipr naharlarynyň görkezilendigini habar berdi.
Çeşme: brtk.net
Festiwal
Halkara Lefkoşa halk tans festiwaly
BRTK 2025-nji ýyldaky geçirilişi Lefkoşa türk şäher häkimliginiň (Lefkoşa Türk Belediyesi) we Ýaşlar merkezi birleşiginiň FOLKDER, TUFAD, HASDER, FOGEM we Syýahatçylyk we medeniýet ministrliginiň (Turizm ve Kültür Bakanlığı) goldawy bilen guramagynda, Türkiýeden, Horwatiýadan, Kolumbiýadan, Polşadan we Serbiýadan gelen toparlaryň gatnaşmagynda geçirilendigini habar berdi.
Çeşme: brtk.net
Festiwal
2017-nji ýyldaky Lefkoşa festiwaly
DKTR Habarlar ofisi 2017-nji ýyldaky 11-nji geçirilişiň Ispaniýadan, Günorta Koreýadan, Meksikadan, Türkiýeden we DKTR-dan gelen toparlaryň gatnaşmagynda 27-nji awgusta çenli dowam edendigini habar berdi.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Festiwal
Halkara Tatlısu şäher häkimligi halk tans festiwaly
CIOFF bu festiwaly Tatlısuda 2026-njy ýylyň 2–7-nji sentýabrynda, 2027-nji ýylyň 1–6-njy sentýabrynda we 2028-nji ýylyň 6–11-nji sentýabrynda geçiriljek hökmünde sanawa goşýar.
Çeşme: cioff.org
Festiwal
Halkara halk tans festiwaly, İskele
Visit North Cyprus bu festiwalyň İskelede, adatça iýunyň ahyrlarynda geçirilýändigini, bir hepde dowam edýändigini we dünýäniň dürli ýerlerinden toparlary jemleýändigini aýdýar.
Çeşme: visitncy.com
Festiwal
Büyükkonuk eko günleri
DKTR Habarlar ofisi Büyükkonuk eko günlerini maý we oktýabr aýlarynda görkezýär.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Festiwal
Lefke hurma palmasy festiwaly
DKTR Habarlar ofisi bu festiwaly aýyny görkezmezden sanawa goşýar.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Festiwal
Halkara Bellapais saz festiwaly
DKTR Habarlar ofisi bu festiwaly maý–iýun aýlarynda görkezýär.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Festiwal
Halkara Mağusa medeniýet-sungat festiwaly
DKTR Habarlar ofisi bu festiwaly iýun–iýul aýlarynda görkezýär.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Festiwal
Çocuk ve Masal Şöleni
HASDER çagalar üçin bu ertekiçilik festiwalyny 1987-nji ýyldan bäri geçirýändigini aýdýar.
Çeşme: hasder.org
Möwsümleýin däp
Hıdırellez
Ýakyn Gündogar uniwersiteti (2022) 6-njy maýda otuň üstünden bökmek we bägül gyrymsylarynda arzuw etmek ýaly däpleri Kipre salgylanman beýan edýär.
Çeşme: neu.edu.tr

1 / 12

Däp bolan hünärler: tutuş ada we ýerli

DKTR Habarlar ofisi agaç oýmasyny, örmegi, el bilen dokalan matalary, ýüpek gurçugynyň pilesinden edilýän işleri, däp bolan eşikleri we keşdeçiligi Demirgazyk Kiprde edilýän hünärler hökmünde sanaýar we bir wagtlar amaly ulanylyşy bolan käbir zatlaryň häzir esasan bezeg üçin ulanylýandygyny aýdýar. Aysen Soysaldı-nyň 9-njy Halkara türk medeniýeti kongresinde okan, 2021-nji ýyldaky meýdan işlerine esaslanýan Kipr hünärleri we etnografiýasy baradaky makalasy sebetçiligi, bordan örmegi, dokmaçylygy, ýüpegi we keşdeçiligi ýerme-ýer beýan edýär.

Lefkara işi tutuş adanyň mirasydyr. ÝUNESKO "Lefkara laces or Lefkaritika" (Lefkara dantelleri ýa-da Lefkaritika) däbini 2009-njy ýylda Kipriň (Kipr Respublikasynyň) hödürlemegi boýunça Adamzadyň maddy däl medeni mirasynyň wekilçilikli sanawyna goşdy we bu däbi Lefkara obasyna degişli edýär. Soysaldı Lefkarany we golaýdaky obalary onuň önümçilik merkezleri hökmünde atlandyrýar we 1963–1974-nji ýyllardaky ilat göçlerinden soň bu hünäriň Geçitkale, Boğaziçi we Akıncılar obalaryna ýaýrandygyny ýazýar.

Visit North Cyprus keramikany, Gazimağusanyň töweregindäki obalardan kilimleri, Lapithos (Lapta) sebitinden hesap keşdesini we Karpaz ýarym adasyndan ýüpek pilesi bezegini beýan edýär. Soysaldı öý şertlerinde ýüpek gurçugyny ösdürip ýetişdirmegiň takmynan 1955-nji ýylda tamamlanandygyny aýdýar we soňky wagtlarda janlanma alamatlarynyň bardygyny belleýär. Mis işleri onuň makalasynda diňe kalaycılık, ýagny Lefkoşada mis aşhana gap-gaçlaryny galaýlamak hökmünde ýüze çykýar, küýzegärçiligi bolsa ol öz gerimine goşmaýar.

Hünär (tutuş ada)
Lefkara işi (Lefkaritika)
ÝUNESKO zygyr matanyň üstünde pagta sapagy bilen el bilen edilýän, gyrak tikinini, kesme işini, atlas tikin dolduryşlaryny we iňňe bilen edilýän gyrak bezeglerini birleşdirýän dantelleri beýan edýär; endikler eneden we mamadan gyzlara geçirilýär.
Çeşme: ich.unesco.org
Hünär (tutuş ada)
Demirgazykda Lefkara işi
Soysaldı Lefkarany we goňşy obalary önümçilik merkezleri hökmünde atlandyrýar we 1963–1974-nji ýyllardan soň bu hünäriň Geçitkale, Boğaziçi we Akıncılar obalaryna ýaýrandygyny ýazýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Lapta işi
Soysaldı bu keşdäni Lapta bilen baglanyşdyrýar we 1930-njy ýyllarda ýerli başlangyç mekdebiň mugallymynyň ony gyzlara we zenanlara öwredendigini ýazýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Hesap keşdesi
Visit North Cyprus Lapithos sebitinden zygyr matanyň üstündäki haç tikinini beýan edýär; sapaklar birme-bir sanalýandygy üçin oňa "hesap" (hasap) diýilýär.
Çeşme: visitncy.com
Hünär
Serdarlı we Yayla obalarynda sebetçilik
Soysaldı Serdarlı we Yayla obalaryny Demirgazyk Kiprde sebet örülýän esasy obalar hökmünde atlandyrýar we sesta örmeginiň Mesaryada, Serdarlı (Çatoz) obasynda giň ýaýrandygyny aýdýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Köfün, zembil we yağ zembili
Soysaldı köfüni çybyklardan edilen uly sebet, zembili palma ýapraklaryndan edilen has ýumşak sebet, süpürgi otundan edilen yağ zembilini bolsa zeýtun ýagy önümçiliginde ulanylýan sebet hökmünde beýan edýär.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Gamyş bordany we oturgyçlar (hasır)
Soysaldı gamyş bordanlarynyň 1960-njy ýyllara çenli halylaryň aşagyna düşelendigini, bir wagtlar karkasy tut agajyndan edilen oturgyçlarda häzir ewkalipt agajynyň ulanylýandygyny, oturgyçlarynyň bolsa gamyşdan örülýändigini ýazýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Ýüpek gurçugyny ösdürip ýetişdirmek (böcü dutma)
Soysaldı öý hojalyklarynyň takmynan 1955-nji ýyla çenli tut agaçlarynda ýüpek gurçugyny ösdürip ýetişdirendigini we galan pileleriň surat çarçuwalary, mejimeler we güller üçin ulanylandygyny beýan edýär.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Ýüpek pilesi bezegi
Visit North Cyprus Karpaz ýarym adasyndan getirilýän pileleriň açylyp, tekizlenip, dürli şekillerde kesilip, mata tikilýändigini aýdýar.
Çeşme: visitncy.com
Hünär
Dokmaçylyk: alaca, bürüncük, ihram
Soysaldı pagta we ýüpek matalaryň esasan zenanlar tarapyndan dokalandygyny ýazýar, alaca, bürüncük we ýüň ihram ýorgany ýaly matalary atlandyrýar we daşary ýurtdan getirilen iňlis matalary peýda bolansoň ýerli dokmaçylygyň peselendigini aýdýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Gyz enjamy sandyklary we agaç oýmasy
Soysaldı sandyk stillerini adanyň dürli ýerlerine, şol sanda Tatlısu, Karpaz, Lapta, Lefkoşa we Baf (Paphos) şäherlerine degişli edýär; olar esasan serwi agajyndan edilýär; Baf sandyklary esasan geometrik we ýuka oýmalydyr.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Kalaycılık (misi galaýlamak)
Soysaldı mis aşhana gap-gaçlaryny galaýlamak bolan kalaycılygy Lefkoşanyň hünärleriniň hataryna goşýar.
Çeşme: akmb.gov.tr
Hünär
Keramika we kilimler
Visit North Cyprus adanyň toýunly topraklarynda asyrlar boýy küýzegärçilik önümleriniň öndürilendigini we kilimleriň däp boýunça Gazimağusanyň töweregindäki obalarda dokalandygyny aýdýar.
Çeşme: visitncy.com
Hünär
Yemeni ýaglyklary
Visit North Cyprus yemenini bir wagtlar türk kipr zenanlarynyň baýlyk alamaty hökmünde daňan, inçe bezelen baş ýaglyklary hökmünde beýan edýär.
Çeşme: visitncy.com
Resmi syn
Resmi çeşmelerde hünärler
DKTR Habarlar ofisi DKTR-daky ussahanalaryň däp bolan usullar bilen hünär önümlerini öndürýändigini, sergide görkezýändigini we satýandygyny, kurslaryň bolsa olary öwredýändigini aýdýar.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr

1 / 15

Karagöz kölege teatry, ertekiler we ynançlar

DKTR Habarlar ofisi Karagöz kölege teatrynyň Demirgazyk Kiprde köpden bäri meşhurdygyny, onuň mazmunynyň we stiliniň ýerli kökleriniň bardygyny, telewideniýeden öň kölege oýunlarynyň esasy güýmenje bolandygyny we kinoteatrlar açylandan soň hem obalylaryň köplenç şäherlere baryp bilmeýändigi sebäpli öňdäki ornuny saklandygyny aýdýar. Girne uniwersitetiniň Ýakyn Gündogar uniwersitetindäki sergi barada 2020-nji ýylyň noýabryndaky habary kölege oýnunyň 1571-nji ýyldan soň anadoly göçüp gelenler bilen Kipre gelendigini we ýerli aýratynlyklara eýe bolandygyny aýdýar.

Şol habar türk kipr kölege oýny ussady Mehmet Ertuğ-yň kolleksiýasyndan, Kipr Karagöz ussatlarynyň 120-den gowrak asyl şekillerini, olaryň käbiriniň takmynan 100 ýyllykdygyny beýan edýär. Onda Sünbül Hanım şekiliniň başynda aý we ýyldyz bardygy aýdylýar; Ertuğ muny Britan dolandyryşy döwründe türk kiprlileriň bu nyşanlara bolan baglylygynyň alamaty hökmünde düşündirýär.

Mustafa Sever-iň Saim Sakaoğlu-nyň 1983-nji ýyldaky Kıbrıs Türk Masalları ýygyndysyndaky we Türkân Özokutan-yň 2005-nji ýyldaky dissertasiýasyndaky ertekilere esaslanýan kongres makalasy Kipr ertekileriniň gündelik durmuşy, iýmiti we ynançlary şöhlelendirýändigini, ýerli sözleriň bolsa olara sebitleýin häsiýet berýändigini anyklaýar. HASDER-iň Halkbilimi žurnaly Ertuğ-yň ýerli ertekileriň gijeki jandary bolan goncoloz baradaky 1994-nji ýyldaky barlagyny çap etdi.

Kölege teatry
Demirgazyk Kiprde Karagöz
DKTR Habarlar ofisi Karagözi mazmuny we stili Demirgazyk Kiprde ýerli bolan, köpden bäri dowam edýän meşhur güýmenje hökmünde beýan edýär.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Kölege teatry
Gelip çykyşy we ilkinji ussatlar
Girne uniwersitetiniň habary ilkinji şekilleriň az sanlysynyň saklanyp galandygyny aýdýar; ussat Mulla Hasan-yň şekilleri onuň wesýetine görä ölüminden soň gömlüpdir.
Çeşme: kyrenia.edu.tr
Kölege teatry
Sünbül Hanım şekili
Habar Karagöz, Hacivat we Keloğlan şekilleriniň arasynda başynda aý we ýyldyz bolan Sünbül Hanım şekilini beýan edýär.
Çeşme: kyrenia.edu.tr
Sergi
Karagöz şekilleriniň sergisi, 2020
Habar Kipr häzirki zaman sungaty muzeýiniň Respublika güni mynasybetli sergini Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň Atatürk medeniýet we kongres merkezinde gurandygyny aýdýar.
Çeşme: kyrenia.edu.tr
Halk ertekisi
Ertekiler we gündelik durmuş
Sever ertekilerde bitta (mayaly çörek), peksimet, çörek we zerde pilavı ýaly iýmitleriň, şeýle hem suw bilen hödürlenýän kofäniň agzalýandygyny belleýär.
Çeşme: akmb.gov.tr
Halk ertekisi
Ertekiniň başlanyşy
Sever Kipr ertekisiniň nähili başlanýandygynyň mysaly hökmünde "Vaktiyle bir padişah varmış" ("Bir zamanlar bir patyşa bar eken") jümlesini getirýär.
Çeşme: akmb.gov.tr
Folklor
Goncoloz
Halkbilimi (1994) žurnalynda Ertuğ goncolozy gijelerine köp görnüşde peýda bolýan, çagalary gorkuzmak üçin ulanylýan we daň atanda ýitip gidýän gorkunç jandar hökmünde beýan edýär.
Çeşme: hasder.org
Folklor
Delikli taşlar (deşikli daşlar)
Žurnalyň şol sanynda Tuncer Bağışkan syrkaw çagalaryň bejeriş maksady bilen içinden geçirilen daşlary beýan edýär we olary gadymy zeýtun sykyjylarynyň bölekleri bilen baglanyşdyrýar.
Çeşme: hasder.org
Ynanç
Nazar boncuğu
Visit North Cyprus göz degmekden goramak üçin öýlerde, ulaglarda we dükanlarda asylýan hem-de şaý-sepde dakylýan gök aýna gözmonjugyny beýan edýär.
Çeşme: visitncy.com

1 / 9

Medeniýet edaralary we muzeýler

DKTR Habarlar ofisine görä, Türk kipr döwlet teatry 1963-nji ýylda "Birinji sahna" hökmünde esaslandyrylypdyr, häzirki adyny 1966-njy ýylda alypdyr we DKTR-da hem-de daşary ýurtda oýunlary sahnalaşdyrypdyr. Lefkoşada ýerleşýän HASDER (Halk Sanatları Vakfı) özüniň 1977-nji ýylda birleşik hökmünde döredilendigini, 2001-nji ýylda gazna (vakıf) öwrülendigini, 1986-njy ýyldan bäri Halkbilimi žurnalyny çap edýändigini we 1983-nji ýyldan bäri her ýyl folklor simpoziumyny geçirýändigini aýdýar.

DKTR Gadymy Ýadygärlikler we Muzeýler Departamenti özüniň Lefkoşadaky muzeýleriniň arasynda Derwiş Paşa köşgüniň etnografiýa muzeýini, Lüzinyan öýi muzeýini we Mevlevi muzeýini, Girnede bolsa Harnup ammary we Kipr öýi muzeýini (Harup Ambarı ve Kıbrıs Evi) sanaýar. Beýleki ýerler üçin Girnedäki görmeli ýerler we Gazimağusadaky görmeli ýerler sahypalaryna serediň.

Türk kipr medeniýeti baradaky barlaglar kongres materiallarynda hem çap edilýär: Kipr temasyna bagyşlanan 9-njy Halkara türk medeniýeti kongresi 2021-nji ýylyň 21–24-nji oktýabrynda Lefkoşada geçirildi we onuň makalalary 2024-nji ýylda Ankarada Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı tarapyndan çap edildi.

Edara
Türk kipr döwlet teatry
DKTR Habarlar ofisi onuň Birinji sahna hökmünde esaslandyrylan ýylyny 1963, häzirki adyny alan ýylyny 1966 diýip görkezýär we teatr festiwallarynda ýerli hem-de daşary ýurt toparlarynyň hem çykyş edýändigini aýdýar.
Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr
Edara
HASDER-iň folklor arhiwi we kitaphanasy
HASDER özüniň Kipr folklor arhiwiniň we kitaphanasynyň 2002-nji ýyldan bäri açykdygyny we onda takmynan 5 000 kitabyň, 10 000 resminamanyň we suratyň hem-de 1980-nji ýyllardaky oba barlaglaryndan 500 audio we wideo lentanyň saklanýandygyny aýdýar.
Çeşme: hasder.org
Edara
HASDER-iň tansy we sazy
HASDER özüniň toparlarynyň däp bolan we stilleşdirilen halk tanslaryny ýerine ýetirýändigini we 1986-njy ýylda Kiprde ilkinji halkara halk tans festiwalyny geçirendigini aýdýar.
Çeşme: hasder.org
Muzeý
Derwiş Paşa köşgüniň etnografiýa muzeýi
Gadymy Ýadygärlikler we Muzeýler Departamenti ýazgysyna görä köşgi 1807-nji ýyla degişli edýär, Derwiş Paşanyň 1891-nji ýylyň 25-nji dekabryndan başlap Zaman gazetini çykarandygyny we muzeýiň 1979-njy ýyldan 1986-njy ýyla çenli dikeldilenden soň 1988-nji ýylyň 21-nji martynda açylandygyny aýdýar.
Çeşme: eemd.gov.ct.tr
Muzeý
Mevlevi muzeýi, Lefkoşa
Departament öňki Mevlevi tekkesiniň 1963-nji ýylda Kıbrıs Türk Müzesi hökmünde açylandygyny, 2002-nji ýylyň dekabrynda Mevlevi muzeýi hökmünde, goşmaça dikeldişden soň bolsa 2025-nji ýylyň maýynda gaýtadan açylandygyny aýdýar; onda Mevlevi saz gurallary görkezilýär.
Çeşme: eemd.gov.ct.tr
Muzeý
Departamentiň sanawyndaky muzeýler
Gadymy Ýadygärlikler we Muzeýler Departamenti öz muzeýlerini we ýerlerini sebitler boýunça sanaýar: Lefkoşa, Gazimağusa, Girne we Güzelyurt.
Çeşme: eemd.gov.ct.tr
Kongres materiallary
9-njy Halkara türk medeniýeti kongresi
Oya Meşeli tarapyndan redaktirlenen we 2024-nji ýylda Ankarada çap edilen materiallar 2021-nji ýylyň oktýabrynda Lefkoşada geçirilen kongresiň Kipr makalalaryny jemleýär.
Çeşme: akmb.gov.tr
Tor
Demirgazyk Kiprde CIOFF
CIOFF-yň festiwal sanawy Tatlısu halk tans festiwaly boýunça habarlaşmak üçin İskeledäki CIOFF Kuzey Kıbrıs Merkezi salgysyny görkezýär.
Çeşme: cioff.org

1 / 8

Amaly bellikler

Çeşmelerde ýazylyşlar tapawutlanýar (karşılama ýa-da karsilama, Hıdrellez ýa-da Hıdırellez, Lapta ýa-da Lapithos); çeşme türk görnüşini ulanýan ýerinde bu sahypa ilki türk görnüşini berýär.
Lefkara işi tutuş adanyň mirasydyr: ÝUNESKO-nyň 2009-njy ýyldaky ýazgysy Kipr (Kipr Respublikasy) tarapyndan hödürlenipdi we Lefkara obasy demirgazykda ýerleşmeýär. Soysaldı bu hünäriň 1963–1974-nji ýyllardan soň demirgazykdaky obalarda dowam edendigini beýan edýär.
Bu ýerdäki toý däpleri esasan Göher-iň halk aýdymlary baradaky barlagyndan alnan we öňki tejribäni beýan edýär; olar häzirki her bir toýuň beýany däldir.
Barlanan çeşmelerde tapylmadyk, şonuň üçin esasy tekste goşulmadyk zatlar: yatak düzme (düşek düzmek) däbi, sinsilli tansy we Demirgazyk Kiprde Kirazlı ýa-da başga islendik Hıdrellez çäresi.
Festiwal seneleri her ýyl üýtgeýär; sapara meýilleşdirmezden öň guraýjy şäher häkimligi bilen anyklaň. Muzeýleriň iş wagty bu ýerde berilmeýär; DKTR Gadymy Ýadygärlikler we Muzeýler Departamenti bilen anyklaň.

Köp berilýän soraglar

Kipr türk şiwesi näme?

Bu türk kiprlileriň gepleşigidir; Orhan Kabataş ony ýeke-täk "Kıbrıs ağzı" däl-de, şiwe topary hökmünde beýan edýär. Nurettin Demir basym arkaly bellenýän, sorag goşulmasy bolsa standart türk dilindäkiden ep-esli seýrek ulanylýan hawa/ýok soraglaryny we häzirki zaman üçin ulanylýan aorist formasyny beýan edýär. Orhan Kabataş (2006) onuň seslerini gadymy anadoly türk dili bilen baglaýar, Osman Erciyas bolsa italýan, fransuz, grek we iňlis dillerinden gelen pisgot (biskwit) we nörs (şepagat uýasy) ýaly ýerli sözleri sanaýar.

Däp bolan türk kipr halk tanslary haýsylar?

Visit North Cyprus jübüt bolup tans edilýän karşılamany we tegelek tansy bolan sirtony beýan edýär. Feyzan Göher-iň kongres makalasy Kıbrıs çiftetellisi, susta, zeybek heňleri, Konyalı we Köroğlu heňlerini toý tans heňleri hökmünde, dingalany bolsa hyna gijesinde zenanlaryň süpürgi sapy bilen ýerine ýetirýän tansy hökmünde atlandyrýar.

Kipr halk tanslaryna haýsy saz gurallary ýoldaş bolýar?

Visit North Cyprus zurnany, dawuly, darbukany we skripkany, käwagt akkordeon ýa-da mandolin bilen bilelikde sanaýar we häzirki wagtda janly çykyşlarda köplenç ýazgy edilen sazyň ulanylýandygyny belleýär. Göher-iň makalasy toýlardaky dawul-zurnany, sazy we ince saz toparlaryny agzaýar.

Türk kipr hyna gijesinde näme bolýar?

Göher-e görä, hyna gelniň öýüne dawul-zurna ýa-da saz bilen getirilipdir, ony ýeňňe hyzmatçylar kabul edipdir we ol takmynan gijäniň sagat 2-sinde çalnypdyr, saz bolsa daň atýança dowam edipdir. Zenanlar süpürgi sapy bilen dingala tansyny ýerine ýetiripdirler we değirmenci atly iki adamlyk sazly oýun görkezilipdir.

Däp bolan türk kipr toýy näçe wagt dowam edipdir?

Göher toýlaryň bir wagtlar duşenbe güni ýorgan tikmekden çarşenbe güni gelniň hammamyna we soňraky dabaralara çenli takmynan bir hepde dowam edendigini we soňra gysgalandygyny ýazýar. Mustafa Sever halk ertekilerinde kyrk gije-gündiz dowam eden toýlar hakda gürrüň edilýändigini belleýär.

Güzelyurt apelsin festiwaly haçan geçirilýär?

DKTR Habarlar ofisi ony iýun–iýul aýlarynda görkezýär. BRTK 48-nji geçirilişiň 2026-njy ýylyň iýunynda açylandygyny we 2026-njy ýylyň 21-nji iýunyna çenli dowam edendigini habar berdi. Indiki ýyllaryň seneleri guraýjylar bilen anyklanmalydyr.

Lefkara danteli Demirgazyk Kiprden gelip çykýarmy?

Lefkara işi tutuş adanyň mirasydyr. ÝUNESKO Lefkara dantellerini 2009-njy ýylda Kipriň hödürlemegi boýunça sanawa goşdy we bu däbi Lefkara obasyna degişli edýär. Aysen Soysaldı 1963–1974-nji ýyllardan soň bu hünäriň demirgazykdaky Geçitkale, Boğaziçi we Akıncılar obalaryna ýaýrandygyny ýazýar.

Kiprde Karagöz näme?

Karagöz kölege teatrydyr. DKTR Habarlar ofisi onuň Demirgazyk Kiprde köpden bäri meşhurdygyny we telewideniýeden öň esasy güýmenje bolandygyny aýdýar. Girne uniwersitetiniň habary onuň 1571-nji ýyldan soň anadoly göçüp gelenler bilen gelendigini we ýerli aýratynlyklara, şol sanda başynda aý we ýyldyz bolan Sünbül Hanım şekiline eýe bolandygyny aýdýar.

Lefkoşada türk kipr halk medeniýetini nirede görüp bolar?

DKTR Gadymy Ýadygärlikler we Muzeýler Departamenti Lefkoşada Derwiş Paşa köşgüniň etnografiýa muzeýini, Lüzinyan öýi muzeýini we Mevlevi muzeýini sanaýar. HASDER özüniň Kipr folklor arhiwiniň we kitaphanasynyň 2002-nji ýyldan bäri köpçülige açykdygyny aýdýar.

Çeşmeler

Demirgazyk Kipr barada soragyňyz barmy?

Etraplar, myhmanhanalar ýa-da emläk barada şahsy söhbetdeşlik üçin NORTHEA-ga ýazyň.

NORTHEA bilen habarlaşyň

Türk kipr medeniýeti we däp-dessurlary

Kipr türk şiwesi (Kıbrıs Türkçesi)

Basym arkaly bellenýän soraglar

İsterim gideyim, lüzum gideyim

Yok unudasın beni

Sebitleýin sesler: kafa ýerine kaha

Gabak, daban, baŋa

Yöş, azgan, abrıl

Pisgot, çukulat, düziye

Nörs, gılaj, düvül

Garavolli, lazmarin, garafan

Afagan, acamı, abenandi

Acı giciyi sav-

Halk sazy we tanslary

Karşılama

Sirto

Zeybek heňleri

Kıbrıs çiftetellisi we susta

Dingala

Orak tansy

Zurna, dawul, darbuka we skripka

Dillirga, Kebapçıların Şişi, Portakal Atışalım

Tans eşigi

Resmi çeşmelerde halk tansy

Däp bolan saz

Ada üçin umumy repertuar

Kiprde türk sazy

Çeşmeleriň beýan edişi ýaly toý däpleri

Kız isteme (gyz soramak)

Yorgan dikimi (ýorgan tikmek)

Gelin hamamı (gelniň hammamy)

Kına gecesi (hyna gijesi)

Garşylama heňleri

Gelinin alınması (gelni almak)

Toýdan soňky hepde

Değirmenci we beýleki güýmenjeler

Toýuň üç tapgyry

Derwiş Paşa köşgündäki gelin otagy

Büyük Hamam, Lefkoşa

Festiwallar we ýyllyk çäreler

Güzelyurt apelsin festiwaly

Halkara zeýtun festiwaly, Zeytinlik (Girne)

Halkara Lefkoşa halk tans festiwaly

2017-nji ýyldaky Lefkoşa festiwaly

Halkara Tatlısu şäher häkimligi halk tans festiwaly

Halkara halk tans festiwaly, İskele

Büyükkonuk eko günleri

Lefke hurma palmasy festiwaly

Halkara Bellapais saz festiwaly

Halkara Mağusa medeniýet-sungat festiwaly

Çocuk ve Masal Şöleni

Hıdırellez

Däp bolan hünärler: tutuş ada we ýerli

Lefkara işi (Lefkaritika)

Demirgazykda Lefkara işi

Lapta işi

Hesap keşdesi

Serdarlı we Yayla obalarynda sebetçilik

Köfün, zembil we yağ zembili

Gamyş bordany we oturgyçlar (hasır)

Ýüpek gurçugyny ösdürip ýetişdirmek (böcü dutma)

Ýüpek pilesi bezegi

Dokmaçylyk: alaca, bürüncük, ihram

Gyz enjamy sandyklary we agaç oýmasy

Kalaycılık (misi galaýlamak)

Keramika we kilimler

Yemeni ýaglyklary

Resmi çeşmelerde hünärler

Karagöz kölege teatry, ertekiler we ynançlar

Demirgazyk Kiprde Karagöz

Gelip çykyşy we ilkinji ussatlar

Sünbül Hanım şekili

Karagöz şekilleriniň sergisi, 2020

Ertekiler we gündelik durmuş

Ertekiniň başlanyşy

Goncoloz

Delikli taşlar (deşikli daşlar)

Nazar boncuğu

Medeniýet edaralary we muzeýler

Türk kipr döwlet teatry