Esasy mazmuna geçiň
NORTHEA
Dil: TK
Hususy maslahatlaşyk belläň
Menýu

Demirgazyk Kipr barada · Şahsyýetler

Türk kipr ýazyjylary, suratkeşleri we sazandalary

2026-njy ýylyň 24-nji oktýabryna görä, türk kipr medeni durmuşy baradaky çeşmeler Osmanly döwründen bäri şahyrlary we roman ýazyjylaryny, 1893-nji ýyldan başlap doglan ilkinji suratkeşleri, heýkeltaraşlary, kompozitorlary, ýerine ýetirijileri, teatr esaslandyryjylaryny we kinorežissýorlary atlandyrýar. Bu sahypa 2021-nji ýylda Lefkoşada geçirilen 9-njy Türk medeniýeti kongresiniň makalalarynyň, uniwersitet dissertasiýalarynyň we ýazgylarynyň, DKTR Habarlar ofisiniň (Basın-Yayın ve Enformasyon Dairesi), DKTR Daşary işler ministrliginiň (Dışişleri Bakanlığı) we senelenen metbugat profilleriniň her bir adam barada aýdýanlaryny jemleýär. Her kartoçka diňe salgylanylan çeşmä degişli edilen köpçülikleýin işleri we ykrar edilmegi görkezýär.

2026-njy ýylyň 24-nji oktýabrynda tekstde atlandyrylan we aşakda sanalan çeşmelere görä barlandy. Taraplaryň garaýyşlary şol taraplara degişli edilýär.

Osmanly döwrüniň we irki täze döwrüň edebiýaty. Emeli aň bilen döredilen wizual konsept
Emeli aň bilen döredilen wizual konsept

Osmanly döwrüniň we irki täze döwrüň edebiýaty

İsmail Bozkurt-yň 2021-nji ýylyň oktýabrynda Lefkoşada geçirilen 9-njy Türk medeniýeti kongresinde okan "Kiprde türk dilinde 450 ýyllyk edebi miras" atly makalasyna görä, Kiprdäki türk dilli edebiýat anadoly halk edebiýatyna ýakyn halk şygryýetini, Osmanly döwrüniň Diwan şygryýeti däbini we 19-njy asyryň ahyryndan başlap pýesalary, hekaýalary we romanlary öz içine alýar. Bozkurt her bir ýazyjy baradaky ýazgylar üçin okyjylary özüniň Oğuz Karakartal bilen bilelikde taýýarlan bäş tomluk türk kipr edebiýatynyň taryhyna (1571–2017) salgylanýar.

Bozkurt günbatar görnüşli türk kipr ýazyjylygynyň başlanmagyny 1873-nji we 1876-njy ýyllaryň aralygynda adada 38 aý sürgünde bolan Namık Kemal-yň täsiri bilen baglaýar. Ol Kipriň ýerleriniň we adamlarynyň edebiýata girip başlan 1928-nji ýyldan soňky "ýerlileşme" tapgyryny, 1943-nji ýyldaky "Çığ" antologiýasyny bolsa ony institutlaşdyrmak boýunça ilkinji toparlaýyn synanyşyk hökmünde beýan edýär. Çukurowa uniwersitetiniň türkologiýa saýtyndan Metin Turan bu tapgyryň ilkinji şahyrlaryny romantik, hijaly (bogun ölçegli) goşgyny dowam etdirenler hökmünde beýan edýär.

Aşakdaky kartoçkalar bu iki makalanyň tertibine we söz düzümine eýerýär. Halk aýdymlary, ertekiler we Karagöz üçin Türk kipr medeniýeti we däp-dessurlary sahypasyna serediň.

  • Diwan şahyry

    Müftü Hasan Hilmi (1782–1847)

    Bozkurt kiprli Hasan Hilmi-niň soltanlar tarapyndan "sultanü-ş şuara" (Şahyrlaryň soltany) tituly bilen sylaglanan dört Diwan şahyrynyň biridigini ýazýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • halk (aşyk) şahyry

    Âşık Kenzi (1796?–1839)

    Bozkurt Kenzi-ni aýdymlardan, semaýlardan we goşmalardan ybarat tamamlanmadyk Diwan, şeýle hem özüniň gören Balkan ýurtlary we urşlary barada dessanlar galdyran aşyk däbindäki şahyr hökmünde beýan edýär. Onuň "Dâsitân-ı Kıbrıs" dessany öz döwrüniň syýasy wakalary barada gürrüň berýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • dramaturg

    Mağusalı Hasan Nef'î (1854–1917)

    Bozkurt-a görä, Nef'î-niň "Felâket" pýesasy Tanzimat edebiýatynyň täsiri astynda ýazylan ilkinji belli türk kipr eseridir. Namık Kemal ony düzedipdir we 1875-nji ýylda Stambulda çap etdiripdir.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr we roman ýazyjysy

    Kaytazzade Mehmet Nâzım (1857–1924)

    Bozkurt türk kipr edebiýatyndaky ilkinji "vatan" (watan) temaly goşgyny we onuň 1894-nji ýyldan başlap bölekleýin çap edilen we 1896-njy ýylda kitap görnüşinde neşir edilen ilkinji romany "Yâdigâr-ı Muhabbet"-i Kaytazzade-niň işi hasaplaýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • žurnalist, ýumorist we şahyr

    Ahmet Tevfik Efendi (1838?–1910)

    Bozkurt Ahmet Tevfik-iň Kipriň ilkinji türk žurnalisti we ilkinji ýumoristi hasaplanýandygyny ýazýar. Ol "Bir Manzara-i Dil-güşâ" (1897) eserini ilkinji belli türk kipr hekaýasy, "Hicran-ı Ebedî" (1895) eserini Kiprde çap edilen ilkinji pýesa, Kokonoz we Akbaba gazetlerini bolsa ilkinji ýumoristik gazetler hökmünde atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • esseist we terjimeçi

    Ahmet Râik (Çağlar) (1884–1962)

    Bozkurt Ahmet Râik-iň iňlis edebiýatyndan terjime edendigini we Kairdäki, Bakudaky we Tbilisidäki gazetlerde edebi makalalar çap edendigini aýdýar. Ol "Eski Şeyler" (1926) eserini türk kipr edebiýatyndaky ilkinji esse kitaby hökmünde atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • ýazyjy

    Ulviye Mithat (1906–1980)

    Bozkurt Ulviye Mithat-yň üç dilli Embros neşirinde zenanlaryň hukuklary, zenanlaryň bilimi we obalaryň ösüşi barada ýazandygyny belleýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • roman ýazyjysy, dramaturg we şahyr

    Hikmet Afif Mapolar (1919–1989)

    Bozkurt-a görä, Mapolar Kipriň adamlaryny we ýerlerini hekaýalaryň we romanlaryň temasyna öwrüp, türk kipr edebiýatynda ýerlileşmäni başlady. "Kahraman Kaplan" (1935) latyn elipbiýindäki ilkinji türk kipr kitaby hökmünde tanalýar; ol şeýle hem "Kasırga" (1939) romanyny we "Duman", "Meş'ale", "Mucize" hem-de "Altın Şehir" pýesalaryny ýazdy.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr

    Nazif Süleyman Ebeoğlu (1921–2007)

    Bozkurt Ebeoğlu-nyň "Beyrut Rıhtımlarında" (1942) kitabyny latyn elipbiýindäki ilkinji türk kipr goşgular kitaby hökmünde atlandyrýar. Metin Turan ony häzirki zaman türk kipr şygryýetiniň irki romantik, hijaly şahyrlarynyň hataryna goşýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr

    Urkiye Mine Balman (1927–2008)

    Bozkurt Balman-y 1943-nji ýyldaky "Çığ" antologiýasynyň ýazyjylarynyň we şol döwrüň zenan ýumoristleriniň hataryna goşýar. Metin Turan ony irki romantik, hijaly şahyrlar bilen bilelikde atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr

    Engin Gönül (Emine Otan) (1926–1999)

    Bozkurt Emine Otan-yň edebi lakamy bolan Engin Gönül-i 1943-nji ýyldaky "Çığ" antologiýasyna goşant goşanlaryň we zenan ýumoristleriň hataryna goşýar. Metin Turan ony irki romantik, hijaly şahyrlaryň hataryna goýýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • ýazyjy we şahyr

    Semih Sait Umar (1923–2009)

    Bozkurt Umar-y 1943-nji ýyldaky "Çığ" antologiýasyna goşant goşanlaryň we Ikinji jahan urşundan soň proza döreden ýazyjylaryň hataryna goşýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

1 / 12

1950-nji ýyllardan bäri şahyrlar. Emeli aň bilen döredilen wizual konsept
Emeli aň bilen döredilen wizual konsept

1950-nji ýyllardan bäri şahyrlar

Bozkurt-a görä, radio edebiýat gepleşikleri we Türkiýe bilen gatnaşyklar artdygyça, 1940-njy ýyllaryň ahyrynda we 1950-nji ýyllarda ilkinji gezek tanalan şahyrlaryň arasynda Nevzat Yalçın, Osman Türkay, Özker Yaşın we Pembe Marmara bar. Ol 1950-nji ýyllarda "Garip" hereketiniň täsiri bilen erkin goşgynyň peýda bolşuny, 1960-njy ýyldan başlap bolsa Türkiýäniň "İkinci Yeni" hereketine daýanýan "abstrakt şygryýet" hereketini beýan edýär; ol şeýle hem bu ugurda Kaya Çanca, Zeki Ali, Yılmaz Hakkı Hakeri we Ersin Taşer-i atlandyrýar.

Bozkurt bäş tomluk edebiýat taryhynyň iki tomunyň şygryýete bagyşlanandygy sebäpli, 1974-nji ýyldan soňky şygryýeti at-be-at sanap bolmajakdygyny aýdýar. Ol Hakkı Yücel, Mehmet Yaşın we Neşe Yaşın-dan ybarat "74 Kuşağı" ("Red Cephesi" hem diýilýär) nesli aýratyn belleýär. Metin Turan 1970-nji ýyllaryň ortalaryndan başlap köp türk kipr ýazyjysynyň eserlerinde kipr şahsyýeti ugrunyň peýda bolýandygyny ýazýar we feministik pikiri Ortaýer deňzi şahsyýeti bilen utgaşdyrýan zenan şahyrlary atlandyrýar.

Bozkurt şeýle hem 1974-nji ýyldan öňki we soňky milletçi şygryýet ugruny beýan edýär. Bular onuň toparlara bölüşi; bu sahypa olary hiç hili garaýyş bildirmezden habar berýär.

  • şahyr

    Nevzat Yalçın (1926–2012)

    Bozkurt Yalçın-yň Türkiýedäki "Hisarcılar" şahyrlar toparynyň agzalarynyň birine öwrülendigini ýazýar. Metin Turan onuň "'A' Sokağı Şiirleri" (Hisar Yayınları, 1969) ýygyndysyny sanaýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr

    Osman Türkay (1927–2001)

    Bozkurt Türkay-yň kitaplarynyň köp dillere terjime edilendigini we onuň iki gezek Nobel baýragyna hödürlenendigini aýdýar. Metin Turan iňlis şygryýetiniň onuň döredijiligine täsir edendigini, onuň Angliýada mesgen tutandygyny ýazýar we "Uyurgezer" (1969) hem-de "Beethoven'de Aydınlığa Uyanmak" (1970) eserlerini atlandyrýar.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr we roman ýazyjysy

    Özker Yaşın (1932–2011)

    Bozkurt Yaşın-yň 1955–1965-nji ýyllardaky türk kipr başdan geçirmelerini goşgularda we romanlarda beýan edendigini, belli bir döwürde "milli şair" (milli şahyr) diýlip atlandyrylandygyny we Türkiýede giňden tanalandygyny ýazýar. Metin Turan onuň "Babil Daha Uzakta" (1963) ýygyndysyny getirýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr

    Pembe Marmara (1935–1984)

    Bozkurt Marmara-ny türk kipr şygryýetinde "Garip" çemeleşmesiniň uzak wagtlap wekili hökmünde atlandyrýar. Metin Turan onuň birnäçe edebi lakam bilen çap edendigini belleýär we "Şiirler" (1986) ýygyndysyny getirýär.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr

    Mehmet Kansu (1936-njy ýylda doglan)

    Bozkurt Kansu-ny we Fikret Demirağ-y bilelikdäki "İkinin Yaşamı" (1960) kitaby bilen adada "abstrakt" (imažist) şygryýetiň başyny başlanlar hökmünde atlandyrýar. Metin Turan onuň Garip we İkinci Yeni hereketlerinden sosial realizme we Ortaýer deňzi temalaryna çenli ýoluny yzarlaýar we "Toprağım Şimdi Yorgun" (1998) hem-de "Yüzüm ve Gökyüzü Arasında Hayaletler" (2002) eserlerini getirýär.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr

    Fikret Demirağ (1938–2010)

    Bozkurt Demirağ-y Mehmet Kansu bilen bilelikde "İkinin Yaşamı" (1960) kitabyndan başlap Kiprde abstrakt şygryýetiň başyny başlanlaryň hataryna goşýar. Metin Turan onuň "Ötme Keklik Ölürüm" (1972) we "Ada'mın Sahilinde" (2005) ýygyndylaryny getirýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr we ýazyjy

    Neriman Cahit (1947-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Neriman Cahit-i barlag we syýahat ýazgylary ýaly birnäçe žanrda işleýän köptaraply zenan ýazyjy hökmünde beýan edýär. Metin Turan onuň türk kipr zenan şahyrlarynyň feministik pikiri Ortaýer deňziniň, adanyň şahsyýeti bilen utgaşdyrmak ugruny bir wezipe hökmünde başlandygyny ýazýar.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr

    Hakkı Yücel (1952-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Yücel-i Mehmet Yaşın we Neşe Yaşın bilen bilelikde "74 Kuşağı" nesline goşýar we bu nesliň öňki milletçi şygryýet däbini ret edendigini aýdýar. Metin Turan bu nesli kipr şahsyýetini öňe süren nesil hökmünde beýan edýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr we roman ýazyjysy

    Mehmet Yaşın (1958-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Yaşın-y "74 Kuşağı" şahyrlarynyň we türk kipr roman ýazyjylarynyň hataryna goşýar. Metin Turan onuň "Kıbrıslıtürk Şiiri Antolojisi" (Yapı Kredi Yayınları, 1994) we "Poeturka" (1995) eserlerini getirýär.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr

    Neşe Yaşın (1959-njy ýylda doglan)

    Bozkurt Neşe Yaşın-y Hakkı Yücel we Mehmet Yaşın bilen bilelikde "74 Kuşağı" nesline goşýar. Metin Turan ony 1970-nji ýyllaryň ortalaryndan başlap eserleri kipr şahsyýetini şöhlelendirýän şahyrlaryň hataryna goşýar.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr we dramaturg

    Filiz Naldöven (1954–2016)

    Bozkurt Naldöven-i 1974-nji ýyldan soňky türk kipr dramaturglarynyň hataryna goşýar. Metin Turan ony öz poetikasyny gurmak bilen döretmegini dowam etdiren şahyrlaryň hataryna goşýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • şahyr

    Faize Özdemirciler

    Metin Turan Özdemirciler-i setirlerinde saz bilen baglanyşykly salgylanmalar bolan, öz poetikasyny Ortaýer deňziniň, Kipriň şahsyýetiniň töwereginde guran ünsli we önümli şahyr hökmünde beýan edýär. Ol "Deli Temmuz" (1999) we "Her Aşk Doğduğu Yere Benzer" (2001) eserlerini getirýär.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr we suratkeş

    Ümit İnatçı

    Metin Turan İnatçı-ny 1970-nji ýyllaryň ortalaryndan bäri eserleri kipr şahsyýeti ugruny şöhlelendirýän şahyrlaryň hataryna goşýar. Middle East Institute (2009) hem ony häzirki zaman türk kipr şekillendiriş sungaty işgärleriniň hataryna goşýar.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr we çagalar ýazyjysy

    Ayşen Dağlı (1962-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Dağlı-ny türk kipr çagalar edebiýatynyň ýazyjylarynyň hataryna goşýar. Metin Turan ony türk kipr şygryýetini giňelden öz nesliniň şahyrlarynyň hataryna goşýar.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

  • şahyr

    Fatma Akilhoca

    Metin Turan Akilhoca-ny Neriman Cahit tarapyndan başlanan feministik, Ortaýer deňzi ugrundaky ýaş türk kipr zenan şahyrlarynyň hataryna goşýar we onuň "İstersem Güneşi Tutabilirim" (Gazimağusa, 2001) kitabyny getirýär.

    Çeşme: turkoloji.cu.edu.tr

1 / 15

1974-nji ýyldan soňky roman ýazyjylary, dramaturglar we barlagçylar. Emeli aň bilen döredilen wizual konsept
Emeli aň bilen döredilen wizual konsept

1974-nji ýyldan soňky roman ýazyjylary, dramaturglar we barlagçylar

Bozkurt-a görä, 1974-nji ýyldan bäri türk kipr edebiýatynda ähli edebi žanrlarda, şol sanda romanlar, hekaýalar, ýatlamalar, syýahat ýazgylary, esseler, çagalar edebiýaty we pýesalar ýazyldy. Ol özüniň synynyň 2017-nji ýyla çenli 136 romany öz içine alandygyny we ýatlamanyň iň önümli proza žanry bolandygyny habar berýär.

Bozkurt şeýle hem türk kipr edebiýatynyň akademiki öwrenilmegini Oğuz Karakartal-yň we alymlaryň ýaş nesliniň işi hasaplaýar. Nurgül Karakoca-nyň Bekir Kara baradaky dissertasiýasy aýry bir dramaturg barada şeýle işiň bir mysalydyr.

Bozkurt-yň atlandyran birnäçe ýazyjysy syýasy wezipeleri hem eýeledi; bu sahypanyň gerimine laýyklykda olar bu ýerde sanalmaýar.

  • edebiýat barlagçysy we şahyr

    Harid Fedai (1930–2017)

    Bozkurt Fedai-ni edebi we medeni barlaglaryň hem-de satiriki goşgularyň awtorlarynyň hataryna goşýar. Onuň bibliografiýasy Fedai-niň "Kıbrıslı Âşık Kenzi Divanı" (1989 we 1993) we Müftü Hilmi Efendi-niň goşgulary (2000) boýunça neşirlerini getirýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • dramaturg we teatr režissýory

    Ali Nesim (1941–2014)

    Bozkurt Nesim-i 1974-nji ýyldan soňky türk kipr dramaturglarynyň we medeni barlaglaryň awtorlarynyň hataryna goşýar. Gülfem Alta-nyň 2019-njy ýyldaky Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň magistr dissertasiýasy onuň 1990-njy ýyldan 1994-nji ýyla çenli Türk kipr döwlet teatryna (Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları) ýolbaşçylyk edendigini ýazga alýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • dramaturg, režissýor we roman ýazyjysy

    Bekir Kara (1945-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Kara-ny türk kipr roman ýazyjylarynyň we dramaturglarynyň hataryna goşýar. Nurgül Karakoca-nyň 2023-nji ýyldaky Hajettepe uniwersitetiniň magistr dissertasiýasy onuň otuz iki pýesasyny öwrenýär, ony "Kipr teatrynyň sosialistik sesi" diýip atlandyrýar we onuň Güzelyurt sebitindäki teatr işiniň köp adamy taýýarlandygyny aýdýar.

    Çeşme: openaccess.hacettepe.edu.tr

  • roman ýazyjysy, dramaturg we suratkeş

    Özden Selenge (1947-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Selenge-ni türk kipr roman ýazyjylarynyň we dramaturglarynyň hataryna goşýar. Bülent Salderay Özden Selenge-ni (Serak) türk kipr suratkeşliginiň 26 sany ilkinji suratkeşiniň hataryna goşýar, Middle East Institute (2009) bolsa ony şahsy sergileri geçiren suratkeşleriň arasynda atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • dramaturg

    Ahmet Tolgay (1944-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Tolgay-y 1974-nji ýyldan soňky türk kipr dramaturgynyň mysaly hökmünde getirýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • dramaturg

    Sevil Emirzade (1948-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Emirzade-ni 1974-nji ýyldan soňky türk kipr dramaturgynyň mysaly hökmünde getirýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • roman ýazyjysy

    Tijen Zeybek (1965-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Zeybek-i özüniň aýtmagyna görä 2017-nji ýyla çenli 136 romany öz içine alan synynda türk kipr roman ýazyjylarynyň hataryna goşýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • hekaýa ýazyjysy

    Hüseyin Çakmak (1964-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Çakmak-y türk kipr hekaýa ýazyjylarynyň hataryna goşýar we onuň ýumoristik hekaýalar ýazandygyny belleýär.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • ýatlama ýazyjysy

    Ahmet Sanver (1943-nji ýylda doglan)

    Bozkurt 2017-nji ýyla çenli 127 ýazyjynyň 214 kitaby bilen ýatlamanyň 1974-nji ýyldan soň iň önümli proza žanry bolandygyny ýazýar we Sanver-i yzygiderli we diňe şu žanrda işleýän iki ýazyjynyň biri hökmünde atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • medeniýet barlagçysy

    Gülgün Serdar (1944-nji ýylda doglan)

    Bozkurt Serdar-y 1974-nji ýyldan soň edebi we medeni barlaglary çap eden ýazyjylaryň hataryna goşýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • çagalar ýazyjysy

    Aysel Gürmen (1956-njy ýylda doglan)

    Bozkurt Gürmen-i türk kipr çagalar edebiýatynyň ýazyjylarynyň arasynda atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

1 / 11

Suratkeşler we heýkeltaraşlar. Emeli aň bilen döredilen wizual konsept
Emeli aň bilen döredilen wizual konsept

Suratkeşler we heýkeltaraşlar

Bülent Salderay-yň şol 2021-nji ýyldaky kongresde okan "Türk kipr suratkeşlik sungaty we ilkinji suratkeşler" atly makalasyna görä, günbatar görnüşli suratkeşlik Kiprde Britan dolandyryşy döwründe ornaşdy we 1893-nji we 1950-nji ýyllaryň aralygynda doglan 26 sany ilkinji suratkeş türk kipr suratkeşligini kemala getirdi. Ol olaryň köpüsiniň Türkiýede, Ankaradaky Gazi bilim institutynda ýa-da Stambuldaky Döwlet gözel sungatlar akademiýasynda okap, Kipre dolanandygyny habar berýär.

Netice Yıldız 2009-njy ýylyň sentýabrynda Middle East Institute üçin ýazan makalasynda türk kipr suratkeşlerini kolonial döwrüň umumykipr sergilerinden 1947-nji ýyldan başlanýan şahsy sergilere we suratkeşleriň, heýkeltaraşlaryň hem-de keramika ussatlarynyň soňky nesline çenli yzarlaýar. Ýakyn Gündogar uniwersiteti 2018-nji ýylda birinji we ikinji nesil türk kipr suratkeşleriniň 18 eserinden ybarat retrospektiw sergi geçirdi.

Kipr Respublikasynyň we DKTR-nyň baýdaklary bilen bagly maglumatlar Baýdak we nyşanlar sahypasynda berilýär; bu ýerdäki kartoçkalar suratkeşleriň işine degişlidir.

  • suratkeş

    Olga Rauf (1893–1987)

    Bülent Salderay Russiýada doglan Olga Rauf-y türk kipr suratkeşliginiň taryhyndaky ilkinji suratkeş hökmünde kesgitleýär we onuň Mýunhen gözel sungatlar akademiýasynda okandygyny ýazga alýar. Middle East Institute (2009) onuň eserleri ýyllyk umumykipr sergilerinde görkezilen ýeke-täk türk kipr zenan suratkeşi bolandygyny aýdýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • suratkeş

    Mehmet Necati (1904–1967)

    Middle East Institute (2009) Mehmet Necati-ni eserlerini sergilän ilkinji türk kipr suratkeşleriniň arasynda atlandyrýar we onuň suratlarynyň ilkinji umumykipr sergisinde görkezilendigini aýdýar. Salderay ony ilkinji suratkeşleriň hataryna goşýar.

    Çeşme: mei.edu

  • suratkeş

    Hasan Öztürk (1904–1981)

    Middle East Institute (2009) Hasan Öztürk-i eserlerini sergilän ilkinji türk kipr suratkeşleriniň hataryna goşýar. Salderay ony 26 sany ilkinji suratkeşiň hataryna goşýar.

    Çeşme: mei.edu

  • suratkeş we dizaýner

    İsmet Vehit Güney (2009-njy ýylda aradan çykdy)

    Ýakyn Gündogar uniwersiteti (2019) Güney-i karikatura, mahabat, grafika we fotografiýa ugurlarynda hem işlän türk kipr suratkeşliginiň başyny başlanlaryň biri hökmünde beýan edýär. Middle East Institute (2009) türk kipr suratkeşiniň ilkinji şahsy sergisini onuň 1947-nji ýylda Britan institutynda geçiren sergisi bilen baglaýar.

    Çeşme: neu.edu.tr

  • suratkeş we muzeý işgäri

    Cevdet Çağdaş (1926-njy ýylda doglan)

    Middle East Institute (2009) Cevdet Çağdaş-y eserlerini sergilän ilkinji türk kipr suratkeşleriniň hataryna goşýar. Salderay ony ilkinji suratkeşleriň hataryna goşýar, onuň eserleri bolsa Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň 2018-nji ýyldaky türk kipr suratkeşleriniň retrospektiw sergisinde görkezildi.

    Çeşme: mei.edu

  • suratkeş

    Ayhan Menteş (1935–2016)

    Salderay Menteş-i türk kipr suratkeşliginiň ilkinji suratkeşleriniň hataryna goşýar. Middle East Institute (2009) ony Aylin Örek-den soň şahsy sergi geçiren suratkeşleriň arasynda atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • suratkeş we kagyz sungaty ussady

    İnci Kansu (1937-nji ýylda doglan)

    Middle East Institute (2009) Kansu-nyň Gazi ýokary mugallymçylyk institutynyň ilkinji uçurymlarynyň biri bolandygyny aýdýar we ony kagyz sungaty ussady hökmünde atlandyrýar. Salderay ony ilkinji suratkeşleriň hataryna goşýar.

    Çeşme: mei.edu

  • suratkeş

    Aylin Örek (1941-nji ýylda doglan)

    Middle East Institute (2009) Örek-i Stambuldaky Gözel sungatlar akademiýasyny tamamlan ilkinji türk kipr suratkeşi diýip atlandyrýar we onuň 1966-njy ýylda Nikosiýada şahsy sergi geçirendigini aýdýar. Anadolu Agency CNN Türk arkaly (2018) onuň 100 eserinden ybarat retrospektiw serginiň Ankaradaky CerModern-de geçirilendigini we onuň eserleriniň Stambul döwlet suratkeşlik we heýkeltaraşlyk muzeýinde saklanýandygyny habar berýär.

    Çeşme: cnnturk.com

  • suratkeş

    Ali Atakan (1940–2007)

    Salderay Atakan-y türk kipr suratkeşliginiň ilkinji suratkeşleriniň hataryna goşýar. Middle East Institute (2009) ony Aylin Örek-den soň şahsy sergi geçiren suratkeşleriň arasynda atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • suratkeş

    Günay Güzelgün (1944-nji ýylda doglan)

    Salderay Günay Osman-y (Güzelgün) ilkinji suratkeşleriň hataryna goşýar. Middle East Institute (2009) Güzelgün-i özünden öňküleriň işini dowam etdirýän häzirki zaman suratkeşleriniň arasynda atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • suratkeş

    Emel Samioğlu (1946-njy ýylda doglan)

    Salderay Samioğlu-ny 26 sany ilkinji suratkeşiň hataryna goşýar. Middle East Institute (2009) ony Aylin Örek-den soň şahsy sergi geçiren suratkeşleriň arasynda atlandyrýar.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • suratkeş

    Emin Çizenel (1949-njy ýylda doglan)

    Politis (2026-njy ýylyň 29-njy iýuny) Çizenel-iň Stambul gözel sungatlar akademiýasynda okandygyny, Kiprde, Türkiýede, Şwesiýada, Birleşen Patyşalykda, Awstriýada we ABŞ-da sergi geçirendigini we onuň "A Lost Moment" ("Ýitirilen pursat") eseriniň Kipr Respublikasynyň Döwlet kolleksiýasynda saklanýandygyny habar berýär.

    Çeşme: en.politis.com.cy

  • suratkeş

    Hikmet Uluçam (1950-nji ýylda doglan)

    Salderay Uluçam-y ilkinji suratkeşleriň hataryna goşýar we onuň 1975-nji ýylda Stambul döwlet gözel sungatlar akademiýasyny tamamlandygyny ýazga alýar. Onuň eserleri Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň 2018-nji ýyldaky türk kipr suratkeşleriniň retrospektiw sergisine goşuldy.

    Çeşme: akmb.gov.tr

  • heýkeltaraş we şahyr

    Şinasi Tekman (1933–2005)

    Gündogar Ortaýer deňzi uniwersiteti (2016) Tekman-y agaç heýkelleri bilen tanalýan ilkinji türk kipr heýkeltaraşy hökmünde beýan edýär we onuň goşgularyny hem-de metbugatdaky makalalaryny belleýär. Middle East Institute (2009) hem ony türk kipr heýkeltaraşlarynyň we keramika ussatlarynyň hataryna goşýar.

    Çeşme: news.emu.edu.tr

  • suratkeş

    Ruzen Atakan (1966-njy ýylda doglan)

    Gündogar Ortaýer deňzi uniwersitetiniň sungat kolleksiýasyndaky terjimehalynda onuň 1988-nji ýylda Gazi bilim fakultetiniň suratkeşlik bölümini tamamlandygy, 1991-nji ýyldan başlap Nikosiýada şahsy sergiler geçirendigi we 1988-nji ýylda Namık Kemal suratkeşlik bäsleşiginiň baýragyny alandygy ýazga alnypdyr.

    Çeşme: artcollection.emu.edu.tr

  • heýkeltaraş

    Zehra Şonya (1972-nji ýylda doglan)

    Gündogar Ortaýer deňzi uniwersitetiniň sungat kolleksiýasyndaky terjimehalynda onuň Hajettepe uniwersitetinde heýkeltaraşlyk boýunça okandygy, Gazimağusada (2003) we Nikosiýada (2013) şahsy sergiler, Kiprde, Türkiýede, Belgiýada, Fransiýada we Iýerusalimde bolsa toparlaýyn sergiler geçirendigi ýazga alnypdyr. Middle East Institute (2009) ony türk kipr heýkeltaraşlarynyň hataryna goşýar.

    Çeşme: artcollection.emu.edu.tr

1 / 16

Kompozitorlar, ýerine ýetirijiler we aýdymçylar. Emeli aň bilen döredilen wizual konsept
Emeli aň bilen döredilen wizual konsept

Kompozitorlar, ýerine ýetirijiler we aýdymçylar

Aýry-aýry türk kipr sazandalary baradaky çeşmeler ýazyjylar baradaky çeşmelerden has dargynyk. Cem Kafkas-yň 2001-nji ýyldaky Stambul tehniki uniwersitetiniň magistr dissertasiýasy, bu ýerde diňe umumy mazmun üçin getirilýär, Kiprdäki türk sazyny sungat sazyna we halk sazyna bölýär. Halk heňleri we saz gurallary üçin Türk kipr medeniýeti we däp-dessurlary sahypasyna serediň.

T-Vine-a görä, Kamran Aziz 1950-nji ýylda "Kamran Aziz ve Arkadaşları" ansamblyny esaslandyrdy; T-Vine ony günbatar sazyna ýöriteleşen ilkinji kipr topary diýip atlandyrýar. Bu sanawdaky soňky şahsyýetleri DKTR Daşary işler ministrligi we TAK habar agentligi ýaly döwlet edaralary, uniwersitetler, Donne, Women in Music we türk hem-de türk kipr metbugaty beýan edýär.

Sanaw atlandyrylan çeşmesi tapylan sazandalary öz içine alýar; ol türk kipr sazynyň doly sanawy däldir. Goşmaça sanawlaryň arasynda Okan Ersan üçin Yamaha-nyň sungat işgäri sahypasy we diňe ikinji derejeli çeşme hökmünde Fikri Karayel üçin Wikipedia bar. "türk kipr gelip çykyşy" diýlip bellenen ýazgylar başga ýerde doglan we getirilen çeşmäniň türk kipr gelip çykyşyna eýe diýip beýan edýän adamlaryny görkezýär; beýleki ýazgylarda adadaky doglan ýeri, türk kipr saz durmuşyndaky resminamalarda bellenen orny ýa-da DKTR-nyň wekilçiligi, çeşmäniň görkezişi ýaly berilýär.

  • kompozitor

    Kamran Aziz (1922–2017)

    T-Vine (2017-nji ýylyň 7-nji marty) Aziz-i türk kipr taryhyndaky ilkinji zenan kompozitor hökmünde beýan edýär, "Kıbrıs'ım", "Kıbrıs Zeybeği", "Al Yemeni Mor Yemeni" we "Orak Zamanı Geldi" ýaly aýdymlaryny atlandyrýar we 2008-nji ýylyň fewralynda DKTR Mejlisiniň Medeniýet komitetinden ýörite baýrak alandygyny habar berýär. Donne, Women in Music onuň halk döredijiliginden ylham alan aýdymlarynyň häzir türk kipr halk sazynyň kanonynyň bölegi hasaplanýandygyny aýdýar.

    Çeşme: t-vine.com

  • pianinoçy

    Rüya Taner

    Habertürk (2020-nji ýylyň 4-nji fewraly) Taner-i Londondaky Guildhall saz we drama mekdebinde okan, Milli Mosart bäsleşigi ýaly bäsleşiklerde birinji baýraklary gazanan we 1998-nji ýylda Wigmore Hall-da ilkinji resitalyny beren DKTR Döwlet sungat işgäri hökmünde beýan edýär. DKTR-nyň TAK habar agentligi 2025-nji ýylyň noýabrynda onuň Kairdäki Türkiýäniň ilçihanasynda resital berendigini habar berdi.

    Çeşme: haberturk.com

  • pianinoçy we kompozitor

    Arman Ratip

    T-Vine (2017-nji ýylyň 22-nji sentýabry) Ratip-i elli ýyldan gowrak wagt bäri jazda we awangard improwizasiýa sazynda işleýän, çagalykda zehinli çaga hökmünde EMI bilen iki albom çykaran türk kipr pianinoçy-kompozitory diýip atlandyrýar. DKTR Daşary işler ministrligi 2014-nji ýylyň 6-njy fewralynda özüniň London wekilhanasy bilen guralan onuň pianino resitalyny sanawa goşýar.

    Çeşme: t-vine.com

  • jaz-fýužn gitaraçysy we kompozitor

    Okan Ersan (1972-nji ýylda doglan)

    Gündogar Ortaýer deňzi uniwersiteti (2019-njy ýylyň 6-njy dekabry) Ersan-y türk kipr jaz-fýužn gitaraçysy we kompozitory hökmünde tanyşdyrýar. Onuň Yamaha sungat işgäri sahypasy ilkinji albomy "To Whom It May Concern"-i atlandyrýar we Leverkusener Jazztage festiwalyndaky çykyşlaryny sanaýar.

    Çeşme: news.emu.edu.tr

  • aýdymçy

    Ziynet Sali

    Hürriyet-iň profili Sali-niň Lefkoşada doglandygyny, İTÜ Türk sazy döwlet konserwatoriýasyny tamamlandygyny we 2000-nji ýylda "Ba-Ba" studiýa albomy bilen karýerasyna başlandygyny aýdýar. Onda "Herkes Evine", "Rüya" we "Alışkın Değiliz" ýaly aýdymlary atlandyrylýar.

    Çeşme: hurriyet.com.tr

  • aýdymçy we aýdym awtory

    Fikri Karayel

    Kıbrıs Postası (2014-nji ýylyň 26-njy marty) onuň ilkinji albomynyň çykmagyna az galandygyny we "Hayal Edemezsin" aýdymyna ilkinji wideo düşürilendigini habar berdi. Wikipedia ikinji derejeli çeşme hökmünde ony türk kipr rok aýdymçysy we aýdym awtory hökmünde beýan edýär.

    Çeşme: kibrispostasi.com

  • aýdymçy · Lefkoşa

    Buray (1984-nji ýylda doglan)

    Buray Hoşsöz hökmünde Nikosiýada doglan. Gündogar Ortaýer deňzi uniwersitetinde saz okady we 2004-nji ýylda United Boyband toparynyň esasy aýdymçysy boldy. Studiýa albomlary: 1 Şişe Aşk (2015), Sahiden (2016) we Kehanet (2018).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aýdymçy · Lefke

    Nil Burak (1948-nji ýylda doglan)

    Lefkada doglan pop aýdymçysy, aýdym awtory we aktrisa. Gülşah (1975) filminde oýnady. Sanawdaky çykarylyşlary: Bizim Diyar (1981), Nil Burak'95 Akdeniz Rüzgarı (1995) we Mavi 2012 (2012).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • basçy we kompozitor · Lefkoşa

    Cahit Kutrafalı

    Nikosiýada doglan basçy, kompozitor we aranžirowkaçy. 2007-nji ýylda saz boýunça diplom aldy we Nikosiýa şäher orkestrinde aranžirowkaçy hem-de kontrabasçy bolup işleýär. Ilkinji albomy As It Is 2015-nji ýylyň oktýabrynda çykdy. Sarhoş Zeybeği halk eserini aranžirowka etdi.

    Çeşme: jazzeducationabroad.org

  • bas-gitaraçy · Lefkoşa

    Oytun Ersan (1978-nji ýylda doglan)

    Nikosiýada doglan jaz-fýužn bas-gitaraçysy we kompozitor. Gündogar Ortaýer deňzi uniwersitetinde saz okady. Çykarylyşlary: East Meets West (2015), Fusiolicious (2018) we Fusiolicious II: Now We're Talking Funk (2021).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aýdymçy · Lefkoşa

    Zeliş Şenol (1985-nji ýylda doglan)

    Nikosiýada doglan aýdymçy we aktýor, 2000-nji ýyldan bäri işjeň. Berlinde Europalia festiwalynda çykyş etdi (2007), Kipriň milli Eurovision final saýlama tapgyrlarynda bäsleşdi (2009) we Bonita (2013) aýdymy bilen Rumyniýanyň bazarynda ilkinji gezek çykyş etdi.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • opera aýdymçysy · Gazimağusa (Famagusta)

    Cemaliye Kıyıcı (1940-njy ýylda doglan)

    Famagustada doglan opera aýdymçysy; Wikipedia ony ilkinji türk kipr zenan opera aýdymçysy diýip beýan edýär. 1955-nji ýylda Ankara döwlet konserwatoriýasynda opera okuwyna başlady we 1960-njy ýylda Ankara döwlet opera we balet teatrynyň solisti boldy.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • topar · Lefkoşa

    Sıla 4

    Nikosiýada Bayrak Quartet hökmünde döredilen türk kipr halk rok topary. Sanawdaky agzalary: Erdinç Gündüz, Raif Denktaş, Aydın Kalfaoğlu we Ferahzad Gürsoy. Aýdymlary: Kıbrıs Gelini we Ata Binesim Geldi; soňky ýazga alnan albomy Sıla 4 2009.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • topar · Güzelyurt (Morphou)

    SOS

    1987-nji ýylda Güzelyurtda (Morphou) döredilen türk kipr rok topary. 1987-nji ýylda ilkinji kasetini çykardy, 2014-nji ýylda bolsa türk kipr halk aýdymlaryndan ybarat albomy toparyň öz stilinde çykardy.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • kompozitor we dirižýor · Lefkoşa

    Ali Hoca (1961-nji ýylda doglan)

    Lefkoşada doglan kompozitor, 2015-nji ýyldan bäri DKTR Prezident simfoniki orkestriniň baş dirižýory. Eserleri: Kıbrıs Orkestra Suiti, Kıbrıs Suiti we Arap Ali Destanı operasy; opera 2019-njy ýylda DKTR-nyň ilkinji ýerli operasy hökmünde sahnalaşdyryldy.

    Çeşme: i-rep.emu.edu.tr

  • kompozitor

    Cemal Özgürsel (1955-nji ýylda doglan)

    Cihangir obasynda doglan kompozitor; ol 1980-nji ýylda GAZİ-SET orkestrini esaslandyrdy. Eserleri: Dillirga, Feslikan we Gel Kardeşim Kıbrıs'a hem-de Canım Kıbrısım we Salamis albomlary.

    Çeşme: i-rep.emu.edu.tr

  • fleýtaçy we kompozitor

    Burak Beşir

    Kiprde doglan fleýtaçy we kompozitor. Fleýta-pianino albomy Passion (Albany Records, 2017-nji ýylyň iýuny) Global Music Awards-yň Silver Outstanding Achievement baýragyny aldy. 2014-nji ýylda UCLA Royce Hall-da geçen 86-njy Oscar konsertinde çykyş etdi.

    Çeşme: albanyrecords.com

  • pianinoçy we kompozitor

    Mirana Faiz

    Pianinoçy we häzirki zaman klassiki sazynyň kompozitory. Leeds Conservatoire-da pianino ýerine ýetirijiligi boýunça magistr derejesi bar (2017). Ilkinji albomy DREAMS Abbey Road Studios-da ýazga alyndy; Whispers of the Journey 2024-nji ýylda Hollywood Independent Music Awards-da dalaşgär hökmünde hödürlendi.

    Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr

  • fransuz rogy ýerine ýetirijisi

    Turgay Hilmi

    Kiprde doglan türk kipr fransuz rogy ýerine ýetirijisi. Staatstheater Nürnberg-iň öňki agzasy, Friedrich-Alexander uniwersiteti Erlangen-Nürnberg-de sazyň dosenti hem-de Cyprus Art Music and Ballet School-yň baş müdiri.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aýdymçy

    Begüm Tekakpınar

    Gyrgyzystanda geçen 3-nji Meykin halkara saz bäsleşiginde DKTR-ny wekilçilik eden aýdymçy; ol ýerde 2023-nji ýylyň awgustynda birinji baýragy paýlaşdy.

    Çeşme: pio.mfa.gov.ct.tr

  • aýdymçy · türk kipr gelip çykyşy

    Işın Karaca (1973-nji ýylda doglan)

    Londonda doglan, türk kipr gelip çykyşyna eýe aýdymçy. 2001-nji ýyla çenli Sezen Aksu üçin yzky wokalçy bolup işledi. Albomlary: Anadilim Aşk (2001), Başka 33/3 (2006) we Ey Aşkın Güzel Kızı (2015).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • DJ we prodýuser · türk kipr gelip çykyşy

    Erol Alkan (1974-nji ýylda doglan)

    Londonda doglan, türk kipr gelip çykyşyna eýe iňlis DJ-i, prodýuser we sazanda. Çykarylyşlary: Trash Companion #1 (2001) we FabricLive.77 (2014) miks albomlary hem-de Richard Norris bilen Beyond The Wizard's Sleeve hökmünde The Soft Bounce (2016).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • dirižýor we kompozitor · türk kipr gelip çykyşy

    Tolga Kashif (1962-nji ýylda doglan)

    Beýik Britaniýada doglan, türk kipr gelip çykyşyna eýe dirižýor, kompozitor we aranžirowkaçy. Korollyk Filarmoniýa orkestriniň Queen Symphony (2002) eserini düzdi we oňa dirižýorlyk etdi, şeýle hem London simfoniki orkestri bilen premýerasy geçirilen The Genesis Suite (2010) eserini düzdi.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aýdymçy-aýdym awtory · türk kipr gelip çykyşy

    Genco Ecer (1985-nji ýylda doglan)

    Ankarada doglan, Wikipedia tarapyndan türk kipr aýdymçysy diýlip beýan edilýän aýdymçy-aýdym awtory. Ilkinji albomy Kandıramazsın (2009); singllary: U Dönüşü (2009) we Yalvarırım (2011).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • topar · türk kipr gelip çykyşy

    Babutsa

    2009-njy ýyldan bäri işjeň Beýik Britaniýa–türk kipr topary; agzalary Peri Aziz, Ali Sönmez we Soner Türsoy. Albomlary: London Calling (2009), onda Yanayım bar, we Tabi Güzelim (2010).

    Çeşme: en.wikipedia.org

1 / 25

Teatr we kino. Emeli aň bilen döredilen wizual konsept
Emeli aň bilen döredilen wizual konsept

Teatr we kino

DKTR Habarlar ofisine görä, ilkinji türk kipr teatry "Birinji sahna" (İlk Sahne) 1963-nji ýylda esaslandyryldy we 1966-njy ýylda Türk kipr döwlet teatryna öwrüldi. Gülfem Alta-nyň 2019-njy ýyldaky Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň magistr dissertasiýasy onuň esaslandyryjylaryny we soňra gelen ýolbaşçylaryny atlandyrýar.

Kipr halkara uniwersiteti Nikosiýa şäher teatrynyň 1980-nji ýylda döredilendigini habar berýär; 2022-nji ýyldaky talyplar çäresinde Yaşar Ersoy Kiprde günbatar görnüşli teatryň 1908-nji ýylda başlandygyny, ondan öň bolsa däp bolan türk teatrynyň bolandygyny aýtdy, 2026-njy ýylyň ýanwarynda bolsa ol hereketiň taryhy barada ARUCAD-da seminar geçirdi. Karagöz kölege teatry we edara hökmünde Döwlet teatry üçin Türk kipr medeniýeti we däp-dessurlary sahypasyna serediň.

Kino babatda kartoçkalar uniwersitet profillerine we kinofestiwal sanawyna daýanýar; filmografiýalar we baýraklar şol çeşmeleriň görkezişi ýaly berilýär. "türk kipr gelip çykyşy" diýlip bellenen ýazgylar başga ýerde doglan we getirilen çeşmäniň türk kipr gelip çykyşyna eýe diýip beýan edýän adamlaryny suratlandyrýar; şeýle bellik bolmadyk ýazgylarda adadaky doglan ýeri ýa-da resminamalarda bellenen türk kipr teatr orny berilýär.

  • dramaturg we operetta awtory

    Nazım Ali İleri (1897–1977)

    Bozkurt İleri-niň ýedi operetta ýazandygyny ýazýar. Gülfem Alta-nyň 2019-njy ýyldaky Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň dissertasiýasy onuň zenanlaryň orny barada köp eser ýazandygyny we sahnalaşdyrandygyny hem-de operanyň ilkinji nusgalaryny ýazandygyny aýdýar.

    Çeşme: docs.neu.edu.tr

  • teatr režissýory we dramaturg

    Üner Ulutuğ (1938–1978)

    Alta-nyň dissertasiýasy Ulutuğ-yň 1962-nji ýylda Ankara döwlet konserwatoriýasynyň teatr bölümini tamamlandygyny, 1963-nji ýylyň fewralynda Kemal Tunç, Hatice Söğüt, Biler Demircioğlu we Yücel Köseoğlu bilen bilelikde İlk Sahne-ni esaslandyrandygyny we 1963-nji ýyldan 1968-nji ýyla çenli oňa ýolbaşçylyk edendigini ýazga alýar. Bozkurt ony türk kipr dramaturglarynyň hataryna goşýar.

    Çeşme: docs.neu.edu.tr

  • teatr režissýory

    Hilmi Özen

    Alta-nyň dissertasiýasy Hilmi Özen-i Döwlet teatrlarynyň öňki Baş müdiri hökmünde atlandyrýar we onuň teatra 1968–70-nji ýyllarda we ýene-de 1973-nji ýyldan 1990-njy ýyla çenli ýolbaşçylyk edendigini ýazga alýar.

    Çeşme: docs.neu.edu.tr

  • dramaturg, režissýor we aktýor

    Yaşar Ersoy (1951-nji ýylda doglan)

    Kipr halkara uniwersiteti (2022-nji ýylyň 29-njy dekabry) Ersoy-y Nikosiýa şäher teatrynyň üç esaslandyryjysynyň biri hökmünde atlandyrýar, ARUCAD (2026-njy ýylyň 15-nji ýanwary) bolsa ony türk kipr teatr hereketiniň taryhy barada çykyş eden teatr ýazyjysy, režissýory we aktýory hökmünde tanyşdyrýar. Bozkurt ony teatr boýunça medeni barlaglaryň awtorlarynyň hataryna goşýar.

    Çeşme: aday.ciu.edu.tr

  • aktýor

    Erol Refikoğlu

    Kipr halkara uniwersiteti (2022-nji ýylyň 29-njy dekabry) Refikoğlu-ny Nikosiýa şäher teatrynyň üç esaslandyryjysynyň biri hökmünde atlandyrýar we onuň talyplara ýerine ýetiren rollarynyň gündelik durmuşyna nähili täsir edendigi barada gürrüň berendigini habar berýär.

    Çeşme: aday.ciu.edu.tr

  • aktýor

    Osman Alkaş

    Kipr halkara uniwersiteti (2022-nji ýylyň 29-njy dekabry) Alkaş-y Nikosiýa şäher teatrynyň üç esaslandyryjysynyň biri hökmünde atlandyrýar we onuň esaslandyryjylaryň 1980-nji ýylda türk kiprlileriň durmuşyny sahnalaşdyrmak üçin däp bolan türk teatryna we häzirki zaman usullaryna daýanyp, bir sahypalyk manifest çap edendigini aýdandygyny habar berýär.

    Çeşme: aday.ciu.edu.tr

  • kinorežissýor, ssenariý awtory we roman ýazyjysy

    Derviş Zaim (1964-nji ýylda doglan)

    Üsküdar uniwersitetiniň profili onuň "Tabutta Rövaşata" (1996) filminden "Tavuri" (2023) filmine çenli filmlerini sanaýar we onuň "Ares Harikalar Diyarında" romanynyň 1994-nji ýylda Yunus Nadi baýragyna mynasyp bolandygyny aýdýar. Boston türk kinofestiwaly onuň baýraklarynyň arasynda "Çamur" (Palçyk) filmi üçin 2003-nji ýyldaky Wenesiýa kinofestiwalynda alnan ÝUNESKO baýragyny sanaýar.

    Çeşme: ifig.uskudar.edu.tr

  • kinorežissýor we prodýuser

    Tamer Garip

    Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň işgärler sahypasy Garip-i "Code Name: Venus" (2012) we "Dr. Dilara" (2016) filmleriniň režissýory, ssenariý awtory we prodýuseri, şeýle hem uniwersitetiň Kino önümçiligi we ýaýlym bölüminiň esaslandyryjysy hökmünde görkezýär.

    Çeşme: filmmaking.neu.edu.tr

  • aktýor · Gazimağusa (Famagusta)

    Hal Özsan (1976-njy ýylda doglan)

    Famagustada 1976-njy ýylda doglan aktýor, sazanda, ssenariý awtory we prodýuser. Ekrandaky eserleri: Dawson's Creek (2001–2003), Kyle XY (2009), 90210 (2010–2011) we Jessica Jones (2018).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aktýor · Lefkoşa

    Hüseyin Köroğlu (1964-nji ýylda doglan)

    1964-nji ýylyň 18-nji iýunynda doglan teatr, kino we telewideniýe aktýory. Eserleri: Baba Evi (1997) we Tatlı Hayat (2001) seriallary hem-de Derviş roluny oýnan Görev Kıbrıs (2008) filmi.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aktýor · Lefkoşa

    Berkay Tulumbacı (1991-nji ýylda doglan)

    1991-nji ýylyň 8-nji iýunynda Lefkoşada doglan teatr we telewideniýe aktýory. Sanawdaky eserleri: Kara Ekmek (2015) we Bizden Olur mu? (2022) seriallary, Bursa Bülbülü (2023) filmi we Güldür Güldür Show (2019–2025).

    Çeşme: biyografiler.com

  • aktrisa · Lefkoşa

    Hazar Ergüçlü (1992-nji ýylda doglan)

    1992-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda doglan kino we telewideniýe aktrisasy. Eserleri: Gölgeler ve Suretler (2010) filmi, Medcezir (2013–2014) seriály we Ahlat Ağacı (2018) filmi.

    Çeşme: biyografiler.com

  • aktrisa · Lefkoşa

    Feri Cansel (1944–1983)

    1944-nji ýylyň 7-nji iýulynda Lefkoşada doglan türk kipr aktrisasy. Ol ilkinji filminde 1964-nji ýylda oýnady we 18 ýyllyk karýerasynda 136 filmde oýnady, olaryň arasynda Kendin Pişir Kendin Ye (1978) bar.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aktýor · Lefkoşa

    Ali Düşenkalkar (1961-nji ýylda doglan)

    1961-nji ýylda doglan teatr, kino we telewideniýe aktýory we režissýory. Mimar Sinan uniwersitetiniň teatr bölümini 1983-nji ýylda tamamlady; eserleri: Hanımın Çiftliği (2009–2011), Gönül Dağı (2020–2024) we Malazgirt 1071 (2022) filmi.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aktrisa · Girne (Kyrenia)

    İnci Pars Özgürgün (1980-nji ýylda doglan)

    1980-nji ýylyň 1-nji ýanwarynda Girnede doglan kino we telewideniýe aktrisasy. Sanawdaky eserleri: Kurtlar Vadisi (2003) seriály, Kirpi (2008) filmi we Görümce (2016) filmi.

    Çeşme: biyografiler.com

  • aktrisa

    Mine Teber (1961-nji ýylda doglan)

    1961-nji ýylyň 29-njy iýulynda doglan, Wikipedia tarapyndan türk kipr diýlip beýan edilýän aktrisa. Eserleri: Bizimkiler (1989–2002) we Geniş Aile (2009–2011) seriallary hem-de Ayla: The Daughter of War (2017) filmi.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • kinoçy · Lefkoşa

    Ferhat Atik (1971-nji ýylda doglan)

    1971-nji ýylyň 11-nji awgustynda Nikosiýada doglan türk kipr kinoçysy, ssenariý awtory we roman ýazyjysy. Onuň Autumn (2006) romany Key uzynmetrajly filmi hökmünde uýgunlaşdyryldy; film 2012-nji ýylyň martynda çykdy.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aktrisa · Lefkoşa

    Ilkay Silk (1947-nji ýa-da 1948-nji ýylda doglan)

    Kiprde doglan Beýik Britaniýaly we Kanadaly aktrisa, dramaturg we prodýuser; Nikosiýada doglan. Ol St. Thomas uniwersitetinde Drama müdiri (1978–2014) boldy we Queen of the Andes (2021) filminde oýnady.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • dramaturg · Lefkoşa

    Aliye Ummanel

    Şahyr, dramaturg we režissýor; 2004-nji ýyldan Nikosiýa türk şäher teatrynda dramaturg-režissýor, 2017–2021-nji ýyllarda bolsa onuň Sungat ýolbaşçysy. Ol Bir İhtimal Kabare eserini ýazdy we sahnalaşdyrdy; eser 2026-njy ýylyň sentýabrynda Stambulda görkezildi.

    Çeşme: goethe.de

  • aktýor · türk kipr gelip çykyşy

    Zeki Alasya (1943–2015)

    1943-nji ýylyň 18-nji aprelinde Stambulda doglan aktýor we kinorežissýor; Wikipedia ony türk kipr gelip çykyşyna eýe diýip beýan edýär. Aktýorlyk eserleri: Salak Milyoner (1974) we Hasip ile Nasip (1976); ol 1977-nji ýylda režissýorlyga başlady. 2015-nji ýylda aradan çykdy.

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aktrisa · türk kipr gelip çykyşy

    Aslı Enver (1984-nji ýylda doglan)

    1984-nji ýylyň 10-njy maýynda doglan aktrisa; Wikipedia ony Beýik Britaniýada doglan türk kipr aktrisasy hökmünde beýan edýär. Eserleri: Kavak Yelleri (2007–2011), İstanbullu Gelin (2017–2019) we Babil (2020).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aktrisa · türk kipr gelip çykyşy

    Zümrüt Cansel (1963-nji ýylda doglan)

    1963-nji ýylyň 23-nji martynda Londonda doglan aktrisa; Wikipedia ony Beýik Britaniýada doglan türk kipr aktrisasy hökmünde beýan edýär. Sanawdaky filmleri: Hababam Sınıfı Dokuz Doğuruyor (1978), Bir Sevgi İstiyorum (1984) we Aldanış (1993).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • telewideniýe we kino režissýory · türk kipr gelip çykyşy

    Metin Hüseyin (1959-njy ýylda doglan)

    1959-njy ýylda doglan Beýik Britaniýaly telewideniýe režissýory; ol türk kipr gelip çykyşyna eýe diýlip beýan edilýär. Režissýorlyk eserleri: Shameless (2010–2011), Outlander (2015–2016) we American Gods (2021).

    Çeşme: en.wikipedia.org

  • aktýor · türk kipr gelip çykyşy

    Mem Ferda (1963-nji ýylda doglan)

    1963-nji ýylyň 30-njy oktýabrynda doglan Beýik Britaniýaly aktýor we kino prodýuseri; ol türk kipr gelip çykyşyna eýe diýlip beýan edilýär. Eserleri: The Devil's Double (2011), Ill Manors (2012) we London Heist (2017).

    Çeşme: en.wikipedia.org

1 / 24

Amaly bellikler

  • Çeşmeler käbir seneler barada ylalaşmaýar: Salderay İsmet Vehit Güney-iň ýaşan ýyllaryny 1923–2009 diýip, Middle East Institute bolsa 1932–2009 diýip görkezýär; Salderay Cevdet Çağdaş-yň aradan çykan ýylyny 2019, Middle East Institute bolsa 2009 diýip görkezýär. Kartoçkalar diňe çeşmeleriň ylalaşýan ýyllaryny görkezýär.
  • "Doglan" diýlip bellenen doglan ýyllary 2021-nji ýylda we ondan öň çap edilen, bu adamlary diri hökmünde görkezýän makalalardan alyndy; olaryň häzirki ýagdaýy bu sahypa üçin gaýtadan barlanylmady.
  • "Ýerlileşme", "74 Kuşağı" ýa-da "milletçi ugur" ýaly döwür atlary NORTHEA-nyň däl-de, Bozkurt-yň we Turan-yň toparlara bölüşleridir.
  • DKTR-nyň döwlet medeniýet we sungat baýraklarynyň onlaýn jemlenen sanawy tapylmady; baýraklar diňe atlandyrylan çeşme olary görkezýän ýerinde berilýär.
  • Kartoçkalaryň tertibi çeşmeleriň hronologiýasyna eýerýär we reýting däldir. Esasan syýasatçy hökmünde tanalýan adamlar we hususy şahslar sanawa goşulmady.
  • Ýaşaýan aktýorlar, režissýorlar we aýdymçylar baradaky ýazgylar diňe getirilen çeşmeleriň görkezişi ýaly hünär karýerasy barada maglumat berýär. "Doglan" diýlip bellenen doglan ýyllary atlandyrylan çeşmeden alnandyr; filmografiýalar doly däl we reýting däldir.

Köp berilýän soraglar

Belli türk kipr şahyrlary kimler?

Edebiýat taryhçysy İsmail Bozkurt (2021) Nazif Süleyman Ebeoğlu, Nevzat Yalçın, Osman Türkay, Özker Yaşın, Pembe Marmara, Mehmet Kansu we Fikret Demirağ ýaly şahyrlary hem-de Hakkı Yücel, Mehmet Yaşın we Neşe Yaşın-dan ybarat "74 Kuşağı" neslini atlandyrýar. Metin Turan hem Neriman Cahit-i we Faize Özdemirciler-i atlandyrýar.

Ilkinji türk kipr romany haýsy?

İsmail Bozkurt-a görä, türk kipr edebiýatynyň ilkinji romany Kaytazzade Mehmet Nâzım-yň 1894-nji ýyldan başlap bölekleýin çap edilen we 1896-njy ýylda kitap görnüşinde neşir edilen "Yâdigâr-ı Muhabbet" eseridir.

Osman Türkay Nobel baýragyna hödürlenipmidi?

Bozkurt (2021) Osman Türkay-yň (1927–2001) iki gezek Nobel baýragyna hödürlenendigini we kitaplarynyň köp dillere terjime edilendigini ýazýar. Metin Turan onuň Angliýada mesgen tutandygyny we iňlis şygryýetiniň onuň döredijiligine täsir edendigini belleýär.

Ilkinji türk kipr suratkeşi kim?

Bülent Salderay Olga Rauf-y (1893–1987) türk kipr suratkeşligindäki ilkinji suratkeş hökmünde kesgitleýär. Middle East Institute (2009) Mehmet Necati-ni, Hasan Öztürk-i we Cevdet Çağdaş-y eserlerini sergilän ilkinji türk kipr suratkeşleriniň arasynda atlandyrýar we ilkinji şahsy sergini 1947-nji ýylda İsmet V. Güney bilen baglaýar.

Kipr Respublikasynyň baýdagyny kim düzdi?

2019-njy ýylda Ýakyn Gündogar uniwersitetindäki sergide rektor Ümit Hassan türk kipr suratkeşi İsmet Vehit Güney-iň 1960-njy ýyldaky Kipr Respublikasynyň baýdagyny düzendigini aýtdy. Politis (2026) suratkeş Emin Çizenel-iň 1983-nji ýylda DKTR-nyň baýdagyny düzendigini habar berýär.

Kamran Aziz kim bolupdyr?

T-Vine (2017) Kamran Aziz-i (1922–2017) aýdymlarynyň arasynda "Kıbrıs'ım" we "Kıbrıs Zeybeği" bolan, türk kipr taryhyndaky ilkinji zenan kompozitor hökmünde beýan edýär. Ol DKTR Mejlisiniň Medeniýet komitetiniň 2008-nji ýylyň fewralynda oňa ýörite baýrak berendigini habar berýär.

Rüya Taner kim?

Habertürk (2020) Rüya Taner-i Londonyň Guildhall saz we drama mekdebinde okan, Milli Mosart bäsleşigi ýaly bäsleşiklerde birinji baýraklary gazanan pianinoçy we DKTR Döwlet sungat işgäri hökmünde beýan edýär. TAK 2025-nji ýylyň noýabrynda onuň Kairde resital berendigini habar berdi.

Türk kipr döwlet teatry haçan esaslandyryldy?

DKTR Habarlar ofisi ilkinji türk kipr teatry "Birinji sahna"-nyň 1963-nji ýylda esaslandyrylandygyny we 1966-njy ýylda Türk kipr döwlet teatryna öwrülendigini aýdýar. Ýakyn Gündogar uniwersitetiniň 2019-njy ýyldaky dissertasiýasy Üner Ulutuğ-y, Kemal Tunç-y, Hatice Söğüt-i, Biler Demircioğlu-ny we Yücel Köseoğlu-ny esaslandyryjylar hökmünde atlandyrýar.

Nikosiýa şäher teatryny kim esaslandyrdy?

Kipr halkara uniwersiteti (2022) Yaşar Ersoy-y, Erol Refikoğlu-ny we Osman Alkaş-y 1980-nji ýylda döredilen Nikosiýa şäher teatrynyň esaslandyryjylarynyň üçüsi hökmünde atlandyrýar.

Derviş Zaim haýsy filmleri düşürdi?

Üsküdar uniwersiteti "Tabutta Rövaşata" (1996), "Filler ve Çimen" (2000), "Çamur" (2003), "Nokta" (2009), "Gölgeler ve Suretler" (2010) we "Tavuri" (2023) ýaly filmleri sanaýar. [Boston türk kinofestiwaly](https://bostonturkishfilmfestival.org/the-films-of-dervis-zaim) "Çamur" filmi üçin 2003-nji ýylda Wenesiýada alnan ÝUNESKO baýragyny belleýär.

Bu sahypada haýsy türk kipr aktýorlary, režissýorlary we aýdymçylary sanalýar?

2026-njy ýylyň 27-nji oktýabryna görä, kino we saz kartoçkalary Derviş Zaim, Hal Özsan, Ali Düşenkalkar, Osman Alkaş we Hazar Ergüçlü ýaly aktýorlary we režissýorlary, şeýle hem Buray, Ziynet Sali, Fikri Karayel we Oytun Ersan ýaly aýdymçylary we sazandalary atlandyrýar. Her kartoçka doglan ýeri we eserler üçin çeşmäni görkezýär.

Bu sahypada "türk kipr gelip çykyşy" nämäni aňladýar?

2026-njy ýylyň 27-nji oktýabryna görä, kartoçka doglan ýerini diňe getirilen çeşme ony aýdanda atlandyrýar. "türk kipr gelip çykyşy" çeşmäniň şeýle beýan edýän, ýöne Londonda ýa-da Stambulda ýaly başga ýerde doglan adamlaryny belleýär. Sahypa hiç kimiň raýatlygyny ýa-da ýaşaýan ýerini görkezmeýär.

Çeşmeler

Demirgazyk Kipr barada soragyňyz barmy?

Etraplar, myhmanhanalar ýa-da emläk barada şahsy söhbetdeşlik üçin NORTHEA-ga ýazyň.

NORTHEA bilen habarlaşyň