Daşary ýurtlular Demirgazyk Kiprde emläk satyn alyp bilermi? 2026-njy ýylyň 11-nji oktýabryndaky ýagdaýa görä düzgünler

Kim daşary ýurtly alyjy hasaplanýar

Resmi düzgün: daşary ýurtlularyň gozgalmaýan emläk edinmegi hakyndaky 52/2008 belgili kanun daşary ýurtlyny DKTR raýaty bolmadyk islendik fiziki şahs hökmünde kesgitleýär we bu düşünjä daşary ýurt ýuridik şahslaryny hem goşýar (52/2008 belgili kanun, 2-nji madda). 119/2026 belgili kanun güýjündäki karar şuny goşýar: möçberine we görnüşine garamazdan islendik paýy ýa-da maýasy daşary ýurtla degişli bolsa ýa-da direktorlarynyň köpüsi daşary ýurtlular bolsa, kompaniýa daşary ýurt ýuridik şahsy hasaplanýar; agzalarynyň arasynda daşary ýurtlular bolan birleşiklere, gaznalara we kluplara hem şeýle garalýar (DKTR Resmi Gazet № 196, 2026-njy ýylyň 6-njy oktýabry, 119/2026 belgili kanun güýjündäki karar, 3-nji madda).

Northea seljermesi: ýerli hasaba alnan kompaniýa arkaly satyn almak daşary ýurtly alyjyny özbaşdak rugsat tertibinden çykarmaýar. Satyn alyş gurluşyny saýlamazdan öň hukuk we salgyt maslahatyny alyň.

Satyn almak rugsady

Resmi düzgün: daşary ýurtly şahs ýa-da kompaniýa emlägi diňe Ministrler Geňeşinden satyn almak rugsadyny almak şerti bilen satyn alyp biler. Arza Içeri işler ministrligine şahsyň özi, aklawçy arkaly ýa-da ygtyýarlandyrylan wekil arkaly berilýär (119/2026 belgili kanun güýjündäki karar, 4-nji madda, 52/2008 belgili kanunyň 8-nji maddasynyň ýerine geçýär).

Içeri işler ministrliginiň rugsat arzasy üçin çap eden resminamalar sanawyna şular girýär: ministrlige ýüzlenilen arza haty, maglumat blankasy, pasportyň nusgasy, eýeçilik resminamasynyň (koçan) nusgasy, meýdany bellenen ýerleşiş meýilnamasy, öz ýurduňyzdan alnan sudlanmandygy baradaky şahadatnamanyň asyl nusgasy we, eger bar bolsa, satuw şertnamasy; satyn alynýan paý arza hatynda görkezilmelidir (Içeri işler ministrligi, «Emläk satyn almak rugsady üçin zerur resminamalar»).

Rugsat formallyk däl-de, karardyr: onuň möhleti satyjynyň ygtyýaryndan daşarda we ol kepillendirilmeýär. Arzanyň tutuş satyn alyşda nähili orun tutýandygy ädimme-ädim we adaty möhletler bilen daşary ýurtly alyjy hökmünde Demirgazyk Kiprde emläk nähili satyn alynýar atly gollanmamyzda beýan edilýär.

Daşary ýurtlular näme satyn alyp biler: häzirki çäkler

Resmi düzgün: 119/2026 belgili kanun güýjündäki karar daşary ýurtly alyja emlägi aşakdaky görnüşleriň birinde edinmäge rugsat berýär, taslama derejesinde bolsa goşmaça çäkler bar. Tekst kararnamadan 2026-njy ýylyň 25-nji sentýabrynda Resmi Gazet bilen deňeşdirilip barlanyşy ýaly getirilýär; kanun güýjündäki karar wagtlaýyndyr, şonuň üçin aşakdaky töwekgelçilikler bölüminde aklawçyňyzyň ony näme üçin gol çekýän günüňiz gaýtadan barlaýandygy düşündirilýär.

1. Çäkler (şu görnüşleriň biri): bir ýaşaýyş jaýly 1,338 m²-e çenli ýer bölegi; 3 kwartira çenli (DKTR-i ykrar edýän we DKTR raýatlaryna şol bir hukugy berýän döwletleriň raýatlary üçin 6); şol ýerde ikinji ýaşaýyş jaýy bolmazlyk şerti bilen 3,300 m²-e çenli ýerdäki aýratyn duran jaý; ýa-da ýaşaýyş toplumynyň ýa-da saýtyň içinde 2 sany iki gatly aýratyn duran willa (şol bir özara deňlik düzgüni boýunça 3).
2. Taslama çäkleri: bir kwartira ýer böleginde özara baglanyşykly alyjylar ýa-da şol bir raýatlykdaky alyjylar bölümleriň ýarysyndan köpüsini satyn alyp bilmeýärler; şäher gurluşyk meýilnamasy bolan sebitdäki ýaşaýyş taslamasynyň iň köp 80%-i daşary ýurtlulara satylyp bilner.
3. Maýa goýum ýoly: «maýa goýum» diýlende syýahatçylyk, bilim, saglyk, senagat, oba hojalygy, tehnologiýa ýa-da ylmy-barlag we tejribe-konstruktorlyk ulgamyna goýulýan, DKTR-iň bankyna goýlan we iki ýylyň dowamynda ulanylýan azyndan €10,000,000 göz öňünde tutulýar; gurup satmak muňa girmeýär.

Borçnama almazdan öň eýeçilik resminamasyny barlaň

Resmi düzgün: DKTR-iň Tapu edarasy (Tapu ve Kadastro Dairesi) eýeçilik resminamalaryny berýär, ipotekalary hasaba alýar we ýatyrýar, emläge degişli kazyýet kararlaryny bellige alýar we haýyş edilende belli bir emlägiň eýesini görkezýän gözleg resminamasyny (araştırma belgesi) taýýarlaýar (DKTR Içeri işler ministrligi, Tapu ve Kadastro Dairesiniň wezipeleri).

Iş ýüzünde aklawçyňyz şol gözleg arkaly hasaba alnan eýäni, ýer bölegini we onuň meýdanyny, eýeçiligiň görnüşini, şeýle hem islendik ipotekany, kazyýet kararyny ýa-da paýdaş eýäni tassyklaýar. Eýeçiligiň görnüşi möhümdir, sebäbi demirgazykdaky eýeçilik resminamalarynyň taryhy dürli-dürli; her görnüşiň nämäni aňladýandygy Demirgazyk Kiprde eýeçilik resminamasynyň görnüşleri baradaky gollanmamyzda düşündirilýär. Hiç bir eýeçilik görnüşini töwekgelçiliksiz diýip häsiýetlendirmek bolmaz: esasy zat — gözlegiň we taryhyň şu ýer bölegi barada nämäni görkezýändigi.

Doly barlag yzygiderligi, töwekgelçilik matrisasy we girew tölegini tölemezden öň berilmeli soraglar bilen bilelikde, emlägiň hukuk we tehniki barlagy sahypamyzda berilýär.

Şertnamany hasaba almak we ondan soňky möhletler

Resmi düzgün: daşary ýurtly alyjy şertnamany Möhür salgydy hakyndaky kanuna laýyklykda möhürletmeli we bir aýyň dowamynda, satuw boýunça tölenmeli salgytlary we ýygymlary töläp, Etrap tapu edarasynda hasaba aldyrmalydyr, şol bir möhletde bolsa ministrlige satyn almak rugsady üçin arza bermelidir. Ýogsam şertnama awtomatik suratda güýjüni ýitirýär (119/2026 belgili kanun güýjündäki karar, 4-nji madda, 8(6)(1) madda).

Resmi düzgün: Ministrler Geňeşiniň rugsady Resmi Gazetde çap edilenden soň, eýeçilik geçirişi bir ýylyň dowamynda Etrap tapu edarasynda gol çekilmeli, eýeçilik geçiriş ýygymlary bolsa 75 iş gününiň dowamynda tölenmelidir; bularyň haýsydyr biri ýerine ýetirilmese, rugsat güýjüni ýitirýär. Satyjynyň peýdasyna ipoteka döredilmedik ýagdaýynda, bir ýyllyk möhlet rugsat dosýesinde görkezilen bahanyň doly tölenen gününden başlanýar (8(6)(2) we 8(7) maddalar).

Resmi düzgün: satuw boýunça salgytlar we ýygymlar tölenmänkä, ýerli häkimlikler emläge suw birikdirip bilmeýärler, Kipr türk elektrik edarasy (KIB-TEK) bolsa elektrik birikdirip bilmeýär; gurluşyk döwründäki gurluşyk meýdançasynyň birikmeleri muňa degişli däl (8(7) madda).

Çykdajylar: sanlar nirede

Bu sahypa bilkastlaýyn hiç hili nyrh görkezmeýär. Eýeçilik geçiriş ýygymy, möhür salgydy, täze gurluşyklarda GBS, hukuk hyzmatlarynyň tölegi we ýyllyk çykdajylar Demirgazyk Kiprde emläk salgytlary we satyn alyş çykdajylary baradaky gollanmamyzda düşündirilýär, Halkara alyjylar bölüminiň kalkulýatory bolsa olary öz bahaňyz üçin çaklaýar. Nyrhlar üýtgeýär; borçnama almazdan öň olary aklawçyňyz bilen tassyklaň.

Eýeçilik ýaşamak üçin rugsatnama däl, ýaşamak üçin rugsatnama bolsa raýatlyk däl

Emläk satyn almak ýaşamaga rugsat ýa-da raýatlyk hukugyny berýärmi?

Özbaşdak bermeýär. DKTR-de ýaşamak üçin ýaramly we siziň ýaşaýan ýeriňiz hökmünde ulanylýan jaýa eýeçilik etmek gysga möhletli ýaşamak üçin rugsatnama almak üçin arza bermegiň esasy bolup biler (Ýaşamak üçin rugsatnamalar we wizalar hakynda düzgünnama, 14(2)(b) madda). 2026-njy ýylyň oktýabryndan bäri güýje giren düzgünlere görä: siziň adyňyza eýeçilik resminamasy (koçan) bar bolsa, satyn alan emlägiňiziň umumy bahasy GBP 300,000 ýa-da ondan köp bolanda rugsatnama 10 ýyllyk, ondan az bolanda bolsa 5 ýyllyk berilýär we girdeji şerti talap edilmeýär (DKTR Resmi Gazet (Resmî Gazete) № 193, 2026-njy ýylyň 2-nji oktýabry); Girdeji we salgyt edarasy tarapyndan möhürlenen we tassyklanan satuw şertnamasy bar bolsa, şertnamanyň bahasy GBP 300,000 ýa-da ondan köp bolanda rugsatnama girdeji şertsiz 5 ýyllyk berilýär; bu bahadan pes bolanda, bir iň pes aýlyk haky möçberinde yzygiderli aýlyk girdejiňizi subut etseňiz (apostil goýlan öz ýurduňyzyň resminamasy ýa-da islendik bankyň resminamasy bilen), 5 ýyllyk berilýär, ýa-da şeýle girdejini görkezýän bank resminamasy esasynda 5 ýyla çenli berlip bilner (DKTR Resmi Gazet № 194, 2026-njy ýylyň 5-nji oktýabry). Bu düzgünnama raýatlyk bermeýär; raýatlyk aýratyn kanun bilen düzgünleşdirilýär. NORTHEA immigrasiýa maslahatçysy däldir we ýaşamak üçin rugsatnama üçin arza bermeýär, ony guramaýar we wada bermeýär; size degişlidigini ýa-da däldigini garaşsyz, DKTR-de ygtyýarnamaly aklawçy ýa-da immigrasiýa hünärmeni tassyklaýar.

Şertnama boýunça satyn alýanlar üçin hem talap edilýär (14(2)(b)(iii) madda, üýtgedilmedik): bahanyň azyndan üçden bir bölegi tölenen bolmaly we Ministrler Geňeşiniň satyn almak rugsady üçin arza berlen bolmaly. Northea seljermesi: tekst awtomatik hukuk däl-de, möhletleri we baha çägini kesgitleýär; siz arza berýärsiňiz, beýleki şertler hem ulanylýar we karary häkimiýetler kabul edýär. Tekstde başga pul birligi üçin haýsy walýuta hümmetiniň ýa-da haýsy senäniň ulanylýandygy, şeýle hem iň pes aýlyk hakynyň salgytdan öňki ýa-da soňky möçberdigi aýdylmaýar, şonuň üçin bu sahypa hiç hili möçber görkezmeýär. 28A(1) madda Türkiýe Respublikasynyň raýatlary üçin (v) girdeji şertini aýyrýar; oktýabr üýtgetmeleri muny üýtgetmedi, emma onuň täze tekste nähili degişlidigini we çäkden pes bahada şertnamanyň haýsy görnüşde bolmalydygyny aklawçyňyz bilen tassyklaň. Bu hemişelik ýaşamak hukugy däl-de, 14-nji madda boýunça gysga möhletli rugsatnamadyr.

Göz öňünde tutmaly töwekgelçilikler

1. Düzgünler wagtlaýyndyr. 11/2026 belgili kanun güýjündäki karar (DKTR Resmi Gazet (Resmî Gazete) № 28, I goşundy, II bölüm, 2026-njy ýylyň 12-nji fewraly; Konstitusiýanyň 112-nji maddasyna laýyklykda kabul edilen) häzirki satyn almak çäklerini eýýäm kesgitläpdi. 63/2026 belgili kanun güýjündäki karar (№ 87, 2026-njy ýylyň 11-nji maýy) olary saklady we möhürlenen şertnamany Tapu edarasynda hasaba almak üçin bir aýlyk möhleti (ýogsam şertnama güýjüni ýitirýär), ygtyýarnamaly araçy maýadary hem-de apostil goýlan sudlanmandygy baradaky şahadatnamany we harby gulluk ýagdaýyny barlamagy goşdy. 89/2026 belgili kanun güýjündäki karar (№ 147, 2026-njy ýylyň 7-nji awgusty) 63/2026-nyň güýji gutarýan wagty ony sudlanmandygy baradaky şahadatnama we harby gulluk ýagdaýyny barlamak talapsyz täzeden kabul etdi. 119/2026 belgili kanun güýjündäki karar (№ 196, 2026-njy ýylyň 6-njy oktýabry) 89/2026-ny ýatyrdy (14-nji madda) we onuň düzgünlerini täzeden kabul etdi, çap edilen gününden güýje girýär (16-njy madda). Kanun güýjündäki karar Mejlis ony kanun hökmünde kabul etmese wagtlaýyndyr; gol çekýän günüňiz güýjündäki teksti aklawçyňyz tassyklaýar.
2. Rugsat berilmezligi mümkin. Beýik Britaniýanyň hökümetiniň iň soňky gezek 2019-njy ýylyň 27-nji noýabrynda täzelenen görkezmesi alyja satyn almak rugsadynyň berilmezligi we munuň sebäbiniň aýdylmazlygy mümkindigini duýdurýar (GOV.UK, «Cyprus: buying property»).
3. 1974-nji ýyldan öňki eýeçilik talaplary. Şol bir GOV.UK sahypasynda demirgazykdaky köp emläkleriň eýeçiliginiň jedelli bolup durýandygy, alyjylaryň Kipr Respublikasynyň kazyýetlerinde kazyýet işine sezewar bolup biljekdigi we 2006-njy ýylyň 20-nji oktýabryndan bäri şeýle emlägi Respublikanyň Tapu edarasynda hasaba alnan eýesiniň rugsady bolmazdan satyn almagyň, satmagyň, kärendesine bermegiň, mahabatlandyrmagyň ýa-da ipoteka goýmagyň Respublikanyň jenaýat kodeksine laýyklykda jenaýat bolup durýandygy aýdylýar. Northea bu beýanlary GOV.UK-nyň aýdyşy ýaly gaýtalaýar; olara baha bermeýär.
4. 1974-nji ýyldan öňki eýeler üçin DKTR-iň hukuk goragy serişdesi 67/2005 belgili kanun esasynda döredilen Gozgalmaýan emläk komissiýasydyr (Taşınmaz Mal Komisyonu). 2026-njy ýylyň 24-nji sentýabryndaky ýagdaýa görä, ol 8,796 arzany, şolardan 3,756-synyň tamamlanandygyny we £768,469,023 möçberinde öwezini dolma pulunyň berlendigini görkezýär (TAMK). Talabyň belli bir ýer bölegine degişlidigi ýa-da däldigi aklawçyňyzyň çözmeli meselesidir.
5. Sypdyrylan möhletler. Hasaba alynmadyk şertnama, gijä galdyrylan eýeçilik geçiriş ýygymlary ýa-da bir ýyllyk möhletden daşarda geçirilen eýeçilik geçirişi şertnamanyň güýjüni ýitirmegine ýa-da rugsadyň ýatyrylmagyna getirip biler (119/2026 belgili kanun güýjündäki karar).
6. Taslama kwotalary. Meşhur kwartira taslamalarynda ýokarda görkezilen daşary ýurtlulara satuw çäklerine ýetilip bilner; bronlamazdan öň gurluşykçydan ýagdaýy ýazmaça soraň.
7. Täze gurluşyklar gurluşykçy, tabşyryş we eýeçilik resminamasyny bermek bilen bagly töwekgelçilikleri goşýar; bu barada taslama tapgyryndaky emläk we gurluşykçyny barlamak baradaky gollanmamyzda gürrüň edilýär.

Borçnama almazdan öňki barlag sanawy

1. Satyn alşyň, DKTR-de eýýäm eýeçilik edýän islendik emlägiňizi hasaba almak bilen, 119/2026 belgili kanun güýjündäki karara laýyk gelýändigini aklawçyňyzdan ýazmaça tassyklamagy haýyş ediň.
2. Satyja ýa-da gurluşykça wekilçilik etmeýän garaşsyz, DKTR-de ygtyýarnamaly aklawçyny belläň; Kipr türk aklawçylar birleşigi (Kıbrıs Türk Barolar Birliği) etrap aklawçylar kollegiýalary boýunça aklawçylaryň sanawlaryny çap edýär.
3. Koçanyň nusgasyny we ýerleşiş meýilnamasyny alyň hem-de aklawçyňyza Tapu edarasynda gözleg geçirtdiriň.
4. Bronlamazdan öň eýeçiligiň görnüşini we eýeçilik resminamasynyň taryhyny ýazmaça alyň.
5. Bronlamak üçin girew tölegini diňe onuň haçan yzyna gaýtarylýandygy görkezilen ýazmaça şertler bilen töläň.
6. Şertnamany özüňiziň düşünýän diliňizde okaň; tölegler barlap bolýan tapgyrlara baglanan bolsun.
7. Bir aýlyk hasaba almak möhletini senenamaňyza belläň we rugsat arzasyny şol möhletiň içinde beriň.
8. Öz resminamalaryňyzy, şol sanda öz ýurduňyzdan alnan sudlanmandygy baradaky şahadatnamanyň asyl nusgasyny ir taýýarlaň.
9. Rugsat çap edilenden soň 75 iş günlük ýygym möhletini we bir ýyllyk eýeçilik geçiriş möhletini senenamaňyza belläň.
10. Eýeçiligi, ýaşamak üçin rugsatnamany we raýatlygy biri-birinden aýry saklaň hem-de immigrasiýa boýunça maslahaty hünärmenden alyň.