Kuzey Kıbrıs Hakkında · İskele ve Karpaz
İskele ve Karpaz Yarımadası'nda gezilecek yerler
24 Ekim 2026 itibarıyla, resmî, akademik ve turizm kaynakları İskele ilçesini ve Karpaz (Karpas) yarımadasını Kantara Kalesi, Sipahi, Ayios Philon ve Afendrika'daki Erken Hristiyan ve Bizans kiliseleri, Apostolos Andreas Manastırı, Nitovikla ve Kral Tepesi gibi Tunç Çağı yerleri, İskele (Trikomo) kasabası ve yarımadanın ucundaki koruma altındaki kumsallar ile serbest dolaşan eşekler üzerinden anlatır. Bu sayfa Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Çevre Koruma Dairesi, Kültürel Miras Teknik Komitesi, UNDP, üniversiteler ve tarihli haberlerin her yer hakkında söylediklerini, her kaynağa bağlantı vererek özetler. Ziyaret saati, ücret veya koordinat vermez.
24 Ekim 2026 tarihinde metinde adı geçen ve aşağıda listelenen kaynaklarla kontrol edilmiştir. Tarafların tutumları kendilerine atfedilir.

İskele (Trikomo), Boğaz ve Bafra kıyısı
Visit North Cyprus'a göre İskele'nin eski adı Trikomo'dur ve kasabada tarihî önemi olan iki kilise bulunur: 12. yüzyılda yapılan ve bugün müze olan Panagia Theotokos ile 15. yüzyılda inşa edilen küçük, haç planlı Ayios Iakovos (Aziz Yakup) kilisesi. Aynı sayfa İskele'nin yanındaki balıkçı limanı Boğaz'ı anar ve daha kuzeyde, Gazimağusa'dan Karpaz'a giden yol üzerindeki Bafra'yı otel bölgesine dönüşmüş eski bir köy olarak tanımlar.
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Panagia Theotokos kilisesinin 23 Mayıs 1991'de İskele İkon Müzesi olarak açıldığını belirtir. Daire ayrıca İskele Arkeoloji Müzesi'ni işletir; Daire'ye göre müze, İngiliz Sömürge Dönemi'nde yapılan ve Bandabuliya olarak bilinen çarşı binasındadır, bina 2017'de dönüştürülmüş ve müze 2018'de açılmıştır.
Kumsallar, kumsal kuralları ve koruma altındaki kıyı plajlar ve kıyı rehberinde, ilçe haritası ise ilçeler, kasabalar ve harita sayfasında ele alınır. Salamis ve Gazimağusa çevresindeki diğer yerler Gazimağusa'da gezilecek yerler sayfasındadır.
1 / 6

Kantara Kalesi ve Tunç Çağı yerleri
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre Kantara, Girne (Beşparmak) dağlarının geçitlerini tutmak için yapılan kalelerden biridir ve yaklaşık 700 metre yükseklikte bir kayalık üzerindedir. Daire, kalenin muhtemelen ilk olarak 10. yüzyılda gözetleme amacıyla yapıldığını, ilk kez 1191'de İzak Komnenos'un buraya sığınmasıyla anıldığını ve Kral I. James (1382–1398) tarafından yeniden tahkim edildiğini belirtir; bugün görülen kalıntıların çoğu onun yaptırdığı kısımlardır. Visit North Cyprus, Kantara'nın üç dağ kalesinin en doğudakisi olduğunu yazar. Üç kale kaleler rehberinde karşılaştırılır.
Yarımadada Tunç Çağı yerleri de vardır. Aegeus Society tarafından yayımlanan bir makale, Tunç Çağı Karpaz'ına ilişkin arkeolojik bilginin çoğunun İsveç Kıbrıs Keşif Heyeti'nin kazdığı yerlerden, bu arada Kuruova yakınındaki Korovia-Nitovikla kalesinden geldiğini belirtir ve 1956'da Galinoporni'de (Kaleburnu) bir mezarda yapılan kurtarma kazısını anlatır.
Kaleburnu'nun üzerindeki Kral Tepesi'nde (Vasili), Doğu Akdeniz Üniversitesi DAKMAR araştırma merkezi iki akademisyenin Haziran 2004'te içinde tunç eserler bulunan bir pithos bulduğunu ve kurtarma kazısında 26 tunç eserin çıkarıldığını belirtir. Merkez, ilk kazı evresinin 2005–2009 arasında, ikincisinin 2014'te başladığını ve erozyon, tarım ile kaçak kazıların alanı tehdit ettiğini bildirir.
1 / 6

Erken Hristiyan ve Bizans kiliseleri: Sipahi, Ayios Philon ve Afendrika
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre Sipahi'deki Ay Trias bazilikası 1957'de tesadüfen bulunmuş ve kısmen kazılmıştır. Daire, mozaik tabanlı, narteks ve atriumlu, haç biçimli vaftiz kurnası bulunan bir vaftizhaneye sahip üç sahınlı bir bazilika tanımlar ve mozaikleri 5. yüzyılın sonu ile 6. yüzyılın başına, MS 535'ten önceye tarihler. Visit North Cyprus, yapının bir bölümünün masrafını karşılayan Heraclos adlı bir diyakozu anan bir yazıta dikkat çeker.
Dipkarpaz (Rizokarpaso) yakınında, yıkık Ayios Philon kilisesi antik Karpasia'nın yerindedir. Kültürel Miras Teknik Komitesi, 1935–1938 kazılarının 12. yüzyıl kilisesinin altında 5. yüzyıla ait bir piskoposluk yapı grubunun bir kısmını ortaya çıkardığını ve AB tarafından finanse edilen koruma çalışmalarının Mayıs 2018 ile Ocak 2019 arasında yapıldığını belirtir. Visit North Cyprus kiliseyi 10. yüzyıla tarihler.
Kuzey kıyısında, Kültürel Miras Teknik Komitesi Afendrika'daki kalıntıların David George Hogarth (1889) ve Ieronymos Peristianis (1910) tarafından antik Ourania kenti olarak tanımlandığını belirtir. Komite üç yıkık kilise tanımlar ve Ekim 2020 ile Aralık 2020 arasında Avrupa Birliği'nin finanse ettiği, UNDP'nin uyguladığı acil koruma çalışmaları yapıldığını bildirir.
1 / 7

Panagia Kanakaria ve Apostolos Andreas: tarih ve restorasyon
Panagia Kanakaria kilisesi Boltaşlı'dadır (Lythrangomi). Cyprus Mail 15 Ağustos 2025'te manastır ve kilisenin restorasyonunun tamamlandığını bildirdi; çalışmalar Avrupa Birliği tarafından finanse edilmiş, UNDP'nin teknik rehberliğinde, Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk uzmanların iki toplumlu Kültürel Miras Teknik Komitesi aracılığıyla çalışmasıyla yürütülmüştür. Habere göre kilise 5. yüzyıla ait bir bazilikanın üzerindedir ve apsisinde bir zamanlar tahtta oturan Meryem'i gösteren erken 6. yüzyıl mozaiği bulunuyordu.
Cenevre Üniversitesi ArThemis veri tabanındaki bir dava notu, dört mozaiğin Ağustos ile Ekim 1976 arasında apsisten söküldüğünü ve 1988'de ABD'li bir sanat tüccarı tarafından satın alındığını kaydeder. Nota göre Indianapolis'teki bir ABD Bölge Mahkemesi 3 Ağustos 1989'da mozaiklerin Kıbrıs Kilisesi'ne ve Kıbrıs Cumhuriyeti'ne iadesine karar vermiş, İstinaf Mahkemesi bunu 24 Ekim 1990'da onaylamış; mozaikler 1991'de Kıbrıs'a dönmüş olup Başpiskopos III. Makarios Vakfı Bizans Müzesi'nde bulunmaktadır.
Apostolos Andreas Manastırı yarımadanın ucuna yakındır. UNDP, restorasyonun Kıbrıs Kilisesi ve EVKAF İdaresi tarafından, USAID'in ek katkısıyla finanse edildiğini belirtir ve projeyi Kıbrıs'ta iki toplum tarafından tamamen finanse edilen ilk kültürel miras koruma projesi olarak niteler. Cyprus Mail 7 Kasım 2016'da ilk evrenin Kültürel Miras Teknik Komitesi'ne teslim edildiğini, 20 Mart 2026 tarihinde de ek koruma çalışmalarının Komite'nin izlemesi altında sürdüğünü bildirdi.
1 / 6

Yarımadanın ucu: Altın Kumsal, koruma alanları ve eşekler
Visit North Cyprus Karpaz'ı yaklaşık 80 kilometre uzunluğunda, seyrek nüfuslu, maki, servi ve çamla kaplı, tepeleri yaklaşık 1.000 metreye ulaşan bir yarımada olarak tanımlar ve tüm alanın koruma alanı ilan edildiğini belirtir. Kaynağın plajlar sayfası Altın Kumsal'ı kilometrelerce uzanan, üzerinde hiçbir tesis bulunmayan bir kumsal olarak tanımlar.
Hohenheim Üniversitesi'nden 2019 tarihli bir seminer sunumu, 9.486 hektarlık bir Karpaz Millî Parkı'nın sınırlarının 2004'te belirlendiğini, yarımadada üç Özel Çevre Koruma Bölgesi (ÖÇKB) ilan edildiğini (Tatlısu, Karpaz ve Güney Karpaz) ve Karpaz Emirnamesi'nin buradaki yapılaşmayı sınırladığını belirtir. Çevre Koruma Dairesi'nin web sitesinde yayımlanan 2010 tarihli Güney Karpaz ÖÇKB yönetim planı, bu alanı Dipkarpaz ile Kaleburnu arasında, 1.464 hektar kara ve 12,2 km kıyı olarak tanımlar.
Visit North Cyprus'a göre eşekler, 1970'lerde yerlerini traktörler alana kadar Karpaz'da zeytin ve tahıl taşımak için kullanılmıştır; terk edilen eşekler daha sonra yarımadada toplanmış ve birçoğu millî park alanına geçmiştir. Cyprus Mail 12 Haziran 2025'te bir eşeğe sigara yedirdiği görülen bir kişiye para cezası verildiğini bildirdi ve bir Karpaz eşekleri yönetim planını anlattı. Adanın yaban hayatı flora ve fauna sayfasında ele alınır.
1 / 6

Deniz kaplumbağası yuvalama kumsalları
Çevre Koruma Dairesi 9 Aralık 2024'te, 2024 yılında Karpaz'ın güney ve kuzey sahillerinde 1.834 deniz kaplumbağası yuvası kaydedildiğini bildirdi: 1.726'sı (%94,1) yeşil deniz kaplumbağası (Chelonia mydas), 20'si (%1,1) iribaş deniz kaplumbağası (Caretta caretta), 88'i ise türü belirlenemeyen yuvalar. Daire'ye göre ilk yuva 11 Mayıs 2024'te, son yuva 14 Ağustos 2024'te yapılmıştır; 2023'te Karpaz'da 1.214 yeşil ve 28 iribaş deniz kaplumbağası yuvası kaydedilmişti.
Aynı Daire, 2024'te en fazla kaplumbağa etkinliğinin Ronnas plajında, en çok yuvanın Ayfilon kumsalında olduğunu ve yuvalama sahillerinin Çevre Yasası ile oluşturulan biyolojik çeşitlilik ağı kapsamında bulunduğunu belirtir. Visit North Cyprus, Karpaz'daki Altın Kumsal ve Ronnas plajını yuvalama alanları arasında sayar.
Mayıs–Ekim yuvalama sezonunda Daire, yuvalama kumsallarındaki kişilerden aşağıdaki kartta listelenen kurallara uymalarını ister. Kıyının başka kesimlerindeki kaplumbağa sezonu plajlar ve kıyı rehberinde ele alınır.
1 / 6
Pratik notlar
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi Kantara Kalesi, Ay Trias bazilikası, İskele Arkeoloji Müzesi ve İskele İkon Müzesi için ziyaret saatlerini yayımlar. Bu sayfa saat veya ücret vermez; ziyaretten önce Daire'yi kontrol edin.
- 24 Ekim 2026'daki kontrolde Daire'nin ziyaret saatleri sayfası İskele İkon Müzesi'ni (Yeni İskele İkon Müzesi) kapalı olarak gösteriyor ve Apostolos Andreas Manastırı'nın Daire'ye ait olmadığını, izin için ilgili kuruma başvurulması gerektiğini belirtiyordu.
- Bazı tarihlerde kaynaklar farklıdır. Visit North Cyprus Ayios Philon kilisesini 10. yüzyıla, Kültürel Miras Teknik Komitesi ise 12. yüzyıla tarihler. UNDP Apostolos Andreas projesinin Haziran 2025'te sona erdiğini gösterirken Cyprus Mail Mart 2026'da koruma çalışmalarının sürdüğünü bildirdi.
- Visit North Cyprus her iki kaplumbağa türünün IUCN Kırmızı Listesi'nde Tehlikede olduğunu yazar; Çevre Koruma Dairesi ise iribaş deniz kaplumbağasını Hassas, yeşil deniz kaplumbağasını Tehlikede olarak gösterir.
- Yer adları Türkçe ve Yunanca biçimleriyle geçer: Sipahi (Ayia Trias), Dipkarpaz (Rizokarpaso), Boltaşlı (Lythrangomi), Kaleburnu (Galinoporni), Kuruova (Korovia) ve İskele (Trikomo).
Sık sorulan sorular
Karpaz yarımadasında başlıca gezilecek yerler nelerdir?
Resmî, akademik ve turizm kaynakları Kantara Kalesi'ni, Sipahi'deki Ay Trias bazilikasını, Ayios Philon ve antik Karpasia'yı, Afendrika'daki kiliseleri, Apostolos Andreas Manastırı'nı, Boltaşlı'daki Panagia Kanakaria'yı, Nitovikla ve Kral Tepesi Tunç Çağı yerlerini, Altın Kumsal'ı ve yarımadanın ucundaki koruma alanını sayar.
Kantara Kalesi ne zaman yapıldı?
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Kantara'nın muhtemelen ilk olarak 10. yüzyılda gözetleme amacıyla yapıldığını ve ilk kez 1191'de anıldığını belirtir. Daire'ye göre Kral I. James (1382–1398) kaleyi yeniden tahkim etmiştir ve görülen kalıntıların çoğu onun dönemindendir. Kale 1525'e kadar kullanılmıştır.
Sipahi'deki Ay Trias bazilikasının özelliği nedir?
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, bazilikanın 1957'de tesadüfen bulunduğunu ve geometrik, yaprak ve haç motifli, 5. yüzyılın sonu ile 6. yüzyılın başına tarihlenen mozaik tabanları olduğunu belirtir. Bir yazıt, işin bir bölümünün masrafını karşılayan kişi olarak diyakoz Heraclos'u anar.
Apostolos Andreas Manastırı'nı kim restore etti?
UNDP'ye göre restorasyon Kıbrıs Kilisesi ve EVKAF İdaresi tarafından, USAID katkısıyla finanse edilmiş ve UNDP tarafından uygulanmıştır. Cyprus Mail, ilk evrenin 7 Kasım 2016'da iki toplumlu Kültürel Miras Teknik Komitesi'ne teslim edildiğini ve Mart 2026'da ek koruma çalışmalarının izlendiğini bildirdi.
Kanakaria mozaiklerine ne oldu?
Cenevre Üniversitesi'nin bir dava notu, dört mozaiğin 1976'da Panagia Kanakaria'nın apsisinden söküldüğünü ve daha sonra ABD'li bir tüccar tarafından satın alındığını kaydeder. ABD mahkemeleri 1989 ve 1990'da iadeye hükmetti; mozaikler 1991'de Kıbrıs'a döndü ve Başpiskopos III. Makarios Vakfı Bizans Müzesi'nde bulunuyor.
Karpaz'da eşekler neden serbest dolaşıyor?
Visit North Cyprus'a göre eşekler 1970'lerde yerlerini traktörler alana kadar Karpaz'da iş hayvanıydı; terk edilen eşekler yarımadada toplandı ve birçoğu millî park alanına geçti. Cyprus Mail 2025'te eşeklerin sayılmasını, kayıt altına alınmasını ve sağlık kontrolünü öngören bir yönetim planını haber yaptı.
Altın Kumsal'da deniz kaplumbağaları yuva yapıyor mu?
Evet. Visit North Cyprus, Altın Kumsal ve Ronnas plajını yuvalama alanları arasında sayar. Çevre Koruma Dairesi 2024'te Karpaz kumsallarında çoğu yeşil deniz kaplumbağasına ait 1.834 yuva kaydetti ve ziyaretçilerden Mayıs–Ekim sezonunda kumsal kurallarına uymalarını ister.
İskele kasabasında neler görülebilir?
Visit North Cyprus, bugün müze olan 12. yüzyıldan Panagia Theotokos kilisesini ve 15. yüzyıldan Ayios Iakovos kilisesini anar. Eski Eserler ve Müzeler Dairesi ayrıca eski bir çarşı binasında 2018'de açılan İskele Arkeoloji Müzesi'ni işletir.
Kaleburnu yakınındaki Kral Tepesi'nde ne bulundu?
Doğu Akdeniz Üniversitesi DAKMAR merkezine göre 2004'te içinde tunç eserler bulunan bir pithos bulunmuş ve kurtarma kazısında 26 tunç eser çıkarılmıştır. Sonraki kazılar zirvede bir Geç Tunç Çağı yapısını ve üç satırlık Kıbrıs-Minos yazıtı taşıyan bir parçayı ortaya çıkardı.
Kaynaklar
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Ziyaret saatleri sayfası
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Kantara Kalesi
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Ay Trias Bazilikası (Sipahi)
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: İkon Müzesi (Yeni İskele)
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: İskele Arkeoloji Müzesi
- Çevre Koruma Dairesi: 2024 yılı deniz kaplumbağaları izleme ve koruma çalışmaları (9 Aralık 2024)
- Çevre Koruma Dairesi / AB Natura 2000 teknik yardım projesi: Güney Karpaz Sahilleri ÖÇKB Yönetim Planı (2010)
- Visit North Cyprus: İskele
- Visit North Cyprus: Kantara Castle
- Visit North Cyprus: Ayios Trias Basilica
- Visit North Cyprus: Ayios Philon Church
- Visit North Cyprus: Apostolos Andreas Monastery
- Visit North Cyprus: Karpaz
- Visit North Cyprus: Beaches
- Visit North Cyprus: Cyprus Donkey
- Visit North Cyprus: Turtles
- Kültürel Miras Teknik Komitesi: Afendrika ören yerindeki üç kilise (proje sayfası)
- Kültürel Miras Teknik Komitesi: Agios Philon arkeolojik alanı (proje sayfası)
- UNDP Kıbrıs: Apostolos Andreas Manastırı'nın restorasyonu
- Cyprus Mail: Renovated Apostolos Andreas a 'symbol of peace and unity' (7 Kasım 2016)
- Cyprus Mail: Restoration works progress at Apostolos Andreas monastery (20 Mart 2026)
- Cyprus Mail: Restoration works completed at Panayia Kanakaria monastery (15 Ağustos 2025)
- Cyprus Mail: Man fined for feeding Karpasia donkey cigarettes (12 Haziran 2025)
- Cenevre Üniversitesi, ArThemis: Kanakaria mozaikleri dava notu, Autocephalous Greek-Orthodox Church of Cyprus ve Kıbrıs - Goldberg
- Aegeus Society: Tomb 1 (1956) at Galinoporni and the Middle-Late Cypriot transition in the Karpas Peninsula
- Wikipedia: Nitovikla (ikincil kaynak)
- Doğu Akdeniz Üniversitesi, DAKMAR: Kral Tepesi kurtarma kazısı
- Kızılduman, B. (2017). A remarkable Late Bronze Age building at Kaleburnu-Kral Tepesi/Galinoporni-Vasili in Cyprus. Doğu Akdeniz Üniversitesi deposu
- Krämer, M. (2019). Nature conservation in Northern Cyprus: The Karpaz Peninsula. Seminer sunumu, Botanik Enstitüsü, Hohenheim Üniversitesi
Kuzey Kıbrıs hakkında sorularınız mı var?
Bölgeler, oteller veya gayrimenkul hakkında özel bir görüşme için NORTHEA'ya yazın.

























