Kuzey Kıbrıs Hakkında · Kültür insanları
Kıbrıslı Türk yazarlar, sanatçılar ve müzisyenler
24 Ekim 2026 itibarıyla, Kıbrıs Türk kültür yaşamını anlatan kaynaklar Osmanlı döneminden bu yana şair ve romancıları, 1893'ten itibaren doğan öncü ressamları, heykeltıraşları, bestecileri, icracıları, tiyatro kurucularını ve film yönetmenlerini anar. Bu sayfa, 2021'de Lefkoşa'da düzenlenen 9. Uluslararası Türk Kültürü Kongresi bildirilerinin, üniversite tezleri ve kayıtlarının, KKTC Enformasyon Dairesi'nin, KKTC Dışişleri Bakanlığı'nın ve tarihli basın profillerinin her kişi hakkında söylediklerini özetler. Her kart yalnızca kamusal eserleri ve tanınırlığı, bağlantısı verilen kaynağa atfederek aktarır.
24 Ekim 2026 tarihinde metinde adı geçen ve aşağıda listelenen kaynaklarla kontrol edilmiştir. Tarafların tutumları kendilerine atfedilir.

Osmanlı dönemi ve erken modern edebiyat
İsmail Bozkurt'un Ekim 2021'de Lefkoşa'da düzenlenen 9. Uluslararası Türk Kültürü Kongresi'nde sunduğu "Kıbrıs'ta Türk Dilinde 450 Yıllık Yazınsal Birikim" bildirisine göre Kıbrıs'taki Türkçe edebiyat, Anadolu halk edebiyatına yakın halk şiirini, Osmanlı dönemi Divan şiiri geleneğini ve 19. yüzyılın sonlarından itibaren oyun, hikâye ve romanları kapsar. Bozkurt, her yazarın maddesi için Oğuz Karakartal ile birlikte hazırladığı beş ciltlik Kıbrıs Türk Edebiyatı Tarihi'ne (1571–2017) başvurulmasını önerir.
Bozkurt, Batı tarzı Kıbrıs Türk edebiyatının başlangıcını 1873–1876 arasında 38 ay adada sürgün olarak bulunan Namık Kemal'in etkisine bağlar. 1928'den başlayan, Kıbrıslı mekânların ve insanların edebiyata girdiği bir "yerelleşme" dönemini ve 1943 tarihli "Çığ" güldestesini bunu kurumsallaştırmaya yönelik ilk toplu hareket olarak anlatır. Çukurova Üniversitesi Türkoloji sitesindeki makalesinde Metin Turan, bu dönemin ilk şairlerini romantik hececi şiirin sürdürücüleri olarak tanımlar.
Aşağıdaki kartlar bu iki çalışmanın sırasını ve ifadelerini izler. Türküler, masallar ve Karagöz için Kıbrıs Türk kültürü ve gelenekleri sayfasına bakın.
1 / 12

1950'lerden günümüze şairler
Bozkurt'a göre 1940'ların sonu ve 1950'lerde, radyoda edebiyat programları ve Türkiye ile bağlantılar arttıkça adını duyuran şairler arasında Nevzat Yalçın, Osman Türkay, Özker Yaşın ve Pembe Marmara vardır. Bozkurt, 1950'lerde "Garip" akımının etkisiyle serbest şiirin gelişini ve 1960'tan itibaren Türkiye'deki "İkinci Yeni"den beslenen bir "soyut şiir" hareketini anlatır; bu çizgide Kaya Çanca, Zeki Ali, Yılmaz Hakkı Hakeri ve Ersin Taşer'i de sayar.
Bozkurt, beş ciltlik edebiyat tarihinin iki cildi şiire ayrıldığı için 1974 sonrası şairlerin tek tek sayılamayacağını söyler. Hakkı Yücel, Mehmet Yaşın ve Neşe Yaşın'ın "74 Kuşağı"nı ("Red Cephesi" olarak da anılır) ayrıca belirtir. Metin Turan, 1970'lerin ortasından itibaren pek çok Kıbrıslı Türk yazarın eserlerinde Kıbrıslılık eğilimi görüldüğünü yazar ve feminist düşünceyi Akdenizli kimlikle birleştiren kadın şairleri anar.
Bozkurt 1974 öncesinde ve sonrasında ulusalcı bir şiir çizgisini de anlatır. Bunlar onun sınıflandırmalarıdır; bu sayfa bunları bir taraf tutmadan aktarır.
1 / 15

1974 sonrası romancılar, oyun yazarları ve araştırmacılar
Bozkurt'a göre 1974'ten bu yana Kıbrıs Türk edebiyatında roman, öykü, anı, gezi, deneme, çocuk edebiyatı ve oyun dahil tüm türlerde eser verilmiştir. Taramasının 2017 itibarıyla 136 romanı kapsadığını ve anının en çok ürün verilen düzyazı türü olduğunu bildirir.
Bozkurt, Kıbrıs Türk edebiyatının bilimsel olarak ele alınmasında Oğuz Karakartal'a ve genç bilim insanlarına da pay verir. Nurgül Karakoca'nın Bekir Kara üzerine tezi, tek bir oyun yazarını ele alan bu tür çalışmalara bir örnektir.
Bozkurt'un andığı bazı yazarlar siyasi görevlerde de bulunmuştur; bu sayfanın kapsamı gereği burada listelenmezler.
1 / 11

Ressamlar ve heykeltıraşlar
Aynı 2021 kongresinde sunulan Bülent Salderay'ın "Kıbrıs Türk Resim Sanatı ve Öncü Ressamları" bildirisine göre Batı tarzı resim Kıbrıs'ta İngiliz yönetimi döneminde yerleşmiş, 1893 ile 1950 arasında doğan 26 öncü ressam Kıbrıs Türk resim sanatını biçimlendirmiştir. Salderay, bunların çoğunun Türkiye'de, Ankara Gazi Eğitim Enstitüsü'nde ya da İstanbul Devlet Güzel Sanatlar Akademisi'nde eğitim alıp Kıbrıs'a döndüğünü bildirir.
Netice Yıldız, Eylül 2009'da Middle East Institute için yazdığı makalede Kıbrıslı Türk sanatçıları sömürge dönemindeki Pankıbrıs sergilerinden 1947'den itibaren açılan kişisel sergilere ve sonraki ressam, heykel ve seramik sanatçısı kuşağına kadar izler. Yakın Doğu Üniversitesi 2018'de birinci ve ikinci kuşak Kıbrıslı Türk ressamların 18 eserinden oluşan bir retrospektif düzenlemiştir.
Kıbrıs Cumhuriyeti ve KKTC bayraklarıyla ilgili bilgiler Bayrak ve semboller sayfasındadır; buradaki kartlar sanatçıların eserleriyle ilgilidir.
1 / 16

Besteciler, icracılar ve şarkıcılar
Kıbrıslı Türk müzisyenlere ilişkin kaynaklar yazarlara ilişkin olanlardan daha dağınıktır. Cem Kafkas'ın 2001 tarihli İstanbul Teknik Üniversitesi yüksek lisans tezi, yalnızca bağlam için anılırsa, Kıbrıs'taki Türk müziğini sanat müziği ve halk müziği olarak ikiye ayırır. Halk ezgileri ve çalgılar için Kıbrıs Türk kültürü ve gelenekleri sayfasına bakın.
T-Vine'a göre Kamran Aziz 1950'de, Batı müziğinde uzmanlaşan ilk Kıbrıslı topluluk olarak andığı "Kamran Aziz ve Arkadaşları"nı kurmuştur. Listedeki diğer isimler KKTC Dışişleri Bakanlığı ve TAK haber ajansı gibi resmî kurumlar, üniversiteler, Donne, Women in Music ve Türk ve Kıbrıs Türk basını tarafından tanıtılır.
Liste, adı geçen bir kaynak bulunan müzisyenleri kapsar; Kıbrıs Türk müziğinin eksiksiz bir dizini değildir. Destekleyici kaynaklar arasında Okan Ersan için Yamaha sanatçı sayfası ve yalnızca ikincil kaynak olarak Fikri Karayel için Wikipedia vardır. "Kıbrıslı Türk kökenli" işaretli kayıtlar, başka yerde doğmuş ve atıf yapılan kaynağın Kıbrıslı Türk kökenli olarak tanımladığı kişilerdir; diğer kayıtlar adada bir doğum yeri, Kıbrıs Türk müzik yaşamında belgelenmiş bir rol veya KKTC'yi temsil ettiğini, kaynağın belirttiği şekilde verir.
1 / 25

Tiyatro ve sinema
KKTC Enformasyon Dairesi'ne göre ilk Kıbrıs Türk tiyatrosu "İlk Sahne" 1963'te kurulmuş ve 1966'da Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları adını almıştır. Gülfem Alta'nın 2019 tarihli Yakın Doğu Üniversitesi yüksek lisans tezi kurucularını ve sonraki müdürleri sıralar.
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi, Lefkoşa Belediye Tiyatrosu'nun 1980'de kurulduğunu bildirir; 2022'deki bir öğrenci etkinliğinde Yaşar Ersoy, Kıbrıs'ta Batılı anlamda tiyatronun 1908'de başladığını, öncesinde geleneksel Türk tiyatrosunun bulunduğunu söylemiştir; Ocak 2026'da hareketin tarihi üzerine ARUCAD'da bir seminer vermiştir. Karagöz ve bir kurum olarak Devlet Tiyatroları için Kıbrıs Türk kültürü ve gelenekleri sayfasına bakın.
Sinemada kartlar üniversite profillerine ve bir film festivali listesine dayanır; filmografi ve ödüller bu kaynakların verdiği şekilde aktarılır. "Kıbrıslı Türk kökenli" işaretli kayıtlar, başka yerde doğmuş ve atıf yapılan kaynağın Kıbrıslı Türk kökenli olarak tanımladığı kişileri anlatır; bu işareti taşımayan kayıtlar adada bir doğum yeri veya belgelenmiş bir Kıbrıs Türk tiyatro rolü verir.
1 / 24
Pratik notlar
- Bazı tarihlerde kaynaklar ayrışır: Salderay İsmet Vehit Güney için 1923–2009, Middle East Institute ise 1932–2009 yıllarını verir; Salderay Cevdet Çağdaş'ın ölümünü 2019, Middle East Institute 2009 olarak verir. Kartlarda yalnızca kaynakların ortak verdiği yıllar yer alır.
- "d." ile gösterilen doğum yılları, bu kişileri hayatta olarak listeleyen 2021 ve öncesinde yayımlanmış çalışmalardan alınmıştır; durumları bu sayfa için yeniden kontrol edilmemiştir.
- "Yerelleşme", "74 Kuşağı" veya "ulusalcı çizgi" gibi dönem adları NORTHEA'nın değil, Bozkurt ve Turan'ın sınıflandırmalarıdır.
- KKTC devlet kültür ve sanat ödüllerinin çevrimiçi toplu bir listesi bulunamadı; ödüller yalnızca adı verilen bir kaynak belirttiğinde yer alır.
- Kartların sırası kaynakların kronolojisini izler, bir sıralama değildir. Öncelikle siyasetçi olarak tanınan kişiler ve özel kişiler listelenmez.
- Yaşayan oyuncular, yönetmenler ve şarkıcılar için kayıtlar yalnızca atıf yapılan kaynakların belirttiği mesleki kariyer bilgilerini verir. "d." ile işaretli doğum yılları adı geçen kaynaktan gelir; filmografiler eksiktir ve bir sıralama değildir.
Sık sorulan sorular
Kıbrıslı Türk şairler kimlerdir?
Edebiyat tarihçisi İsmail Bozkurt (2021), Nazif Süleyman Ebeoğlu, Nevzat Yalçın, Osman Türkay, Özker Yaşın, Pembe Marmara, Mehmet Kansu ve Fikret Demirağ gibi şairleri ve Hakkı Yücel, Mehmet Yaşın ve Neşe Yaşın'ın "74 Kuşağı"nı anar. Metin Turan ayrıca Neriman Cahit ve Faize Özdemirciler'i sayar.
İlk Kıbrıs Türk romanı hangisidir?
İsmail Bozkurt'a göre Kıbrıs Türk edebiyatının ilk romanı, Kaytazzade Mehmet Nâzım'ın 1894'te tefrika edilmeye başlanıp 1896'da kitap olarak çıkan "Yâdigâr-ı Muhabbet" adlı eseridir.
Osman Türkay Nobel'e aday gösterildi mi?
Bozkurt (2021), Osman Türkay'ın (1927–2001) iki kez Nobel'e aday gösterildiğini ve kitaplarının çok sayıda dile çevrildiğini yazar. Metin Turan, İngiltere'ye yerleştiğini ve şiirinde İngiliz şiirinin etkisi olduğunu belirtir.
İlk Kıbrıslı Türk ressam kimdir?
Bülent Salderay, Olga Rauf'u (1893–1987) Kıbrıs Türk resim sanatının ilk ressamı olarak belirler. Middle East Institute (2009), Mehmet Necati, Hasan Öztürk ve Cevdet Çağdaş'ı eserlerini sergileyen ilk Kıbrıslı Türk sanatçılar arasında sayar ve ilk kişisel sergiyi 1947'de İsmet V. Güney'e tarihler.
Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağını kim tasarladı?
2019'da Yakın Doğu Üniversitesi'ndeki bir sergide Rektör Ümit Hassan, 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti bayrağını Kıbrıslı Türk sanatçı İsmet Vehit Güney'in tasarladığını söylemiştir. Politis (2026), KKTC bayrağını 1983'te ressam Emin Çizenel'in tasarladığını bildirir.
Kamran Aziz kimdir?
T-Vine (2017), Kamran Aziz'i (1922–2017) Kıbrıs Türk tarihinin ilk kadın bestecisi olarak tanıtır; şarkıları arasında "Kıbrıs'ım" ve "Kıbrıs Zeybeği" vardır. Haber, Şubat 2008'de KKTC Cumhuriyet Meclisi Kültür Komitesi'nin ona özel ödül verdiğini bildirir.
Rüya Taner kimdir?
Habertürk (2020), Rüya Taner'i Londra'daki Guildhall School of Music and Drama'da eğitim almış, Ulusal Mozart Yarışması dahil birincilik ödülleri olan bir piyanist ve KKTC Devlet Sanatçısı olarak tanıtır. TAK, Kasım 2025'te Kahire'de bir resital verdiğini bildirmiştir.
Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları ne zaman kuruldu?
KKTC Enformasyon Dairesi'ne göre ilk Kıbrıs Türk tiyatrosu "İlk Sahne" 1963'te kurulmuş ve 1966'da Kıbrıs Türk Devlet Tiyatroları olmuştur. 2019 tarihli bir Yakın Doğu Üniversitesi tezi kurucuları Üner Ulutuğ, Kemal Tunç, Hatice Söğüt, Biler Demircioğlu ve Yücel Köseoğlu olarak verir.
Lefkoşa Belediye Tiyatrosu'nu kim kurdu?
Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (2022), Yaşar Ersoy, Erol Refikoğlu ve Osman Alkaş'ı 1980'de kurulan Lefkoşa Belediye Tiyatrosu'nun kurucularından üçü olarak anar.
Derviş Zaim'in filmleri hangileridir?
Üsküdar Üniversitesi, "Tabutta Rövaşata" (1996), "Filler ve Çimen" (2000), "Çamur" (2003), "Nokta" (2009), "Gölgeler ve Suretler" (2010) ve "Tavuri" (2023) gibi filmlerini sıralar. [Boston Türk Film Festivali](https://bostonturkishfilmfestival.org/the-films-of-dervis-zaim), "Çamur" ile 2003'te Venedik'te aldığı UNESCO Ödülü'nü belirtir.
Bu sayfa hangi Kıbrıslı Türk oyuncuları, yönetmenleri ve şarkıcıları listeliyor?
27 Ekim 2026 itibarıyla sinema ve müzik kartları arasında Derviş Zaim, Hal Özsan, Ali Düşenkalkar, Osman Alkaş ve Hazar Ergüçlü gibi oyuncu ve yönetmenler ile Buray, Ziynet Sali, Fikri Karayel ve Oytun Ersan gibi şarkıcı ve müzisyenler yer alır. Her kart, doğum yeri ve eserler için kaynağı verir.
Bu sayfada "Kıbrıslı Türk kökenli" ne anlama gelir?
27 Ekim 2026 itibarıyla bir kart, doğum yerini yalnızca atıf yapılan kaynak belirtiyorsa verir. "Kıbrıslı Türk kökenli" ifadesi, bir kaynağın bu şekilde tanımladığı ancak Londra veya İstanbul gibi başka yerlerde doğmuş kişileri belirtir. Sayfa hiç kimsenin vatandaşlığını veya ikametini belirtmez.
Kaynaklar
- Bozkurt, İsmail (2021). "Kıbrıs'ta Türk Dilinde 450 Yıllık Yazınsal Birikim". 9. Uluslararası Türk Kültürü Kongresi, Lefkoşa, 20–24 Ekim 2021 (Atatürk Kültür Merkezi)
- Turan, Metin. "Çağdaş Kıbrıs Türk Şiirinde Eğilimler/Yönelimler". Çukurova Üniversitesi Türkoloji sitesi
- Salderay, Bülent (2021). "Kıbrıs Türk Resim Sanatı ve Öncü Ressamları". 9. Uluslararası Türk Kültürü Kongresi (Atatürk Kültür Merkezi)
- Yıldız, Netice (2 Eylül 2009). "Turkish Cypriot women artists and their role in society". Middle East Institute
- Yakın Doğu Üniversitesi (29 Nisan 2019): İsmet Vehit Güney anısına "Sanatla Var Olmak" sergisi
- Yakın Doğu Üniversitesi (19 Ocak 2018): Kıbrıslı Türk Ressamlar Sergisi
- Doğu Akdeniz Üniversitesi (11 Nisan 2016): Şinasi Tekman heykel sergisi
- Doğu Akdeniz Üniversitesi Sanat Koleksiyonu: Zehra Şonya özgeçmişi
- Doğu Akdeniz Üniversitesi Sanat Koleksiyonu: Ruzen Atakan özgeçmişi
- CNN Türk / Anadolu Ajansı (15 Kasım 2018): Aylın Örek retrospektif sergisi
- Politis (29 Haziran 2026): Emin Çizenel
- T-Vine (7 Mart 2017): Kamran Aziz'in ardından
- Donne, Women in Music: Kamran Aziz
- Habertürk (4 Şubat 2020): Rüya Taner profili
- TAK, Türk Ajansı Kıbrıs (4 Kasım 2025): Rüya Taner'in Kahire resitali
- T-Vine (22 Eylül 2017): Caz piyanisti Arman Ratip
- KKTC Dışişleri Bakanlığı (6 Şubat 2014): Piyano resitali
- Doğu Akdeniz Üniversitesi (6 Aralık 2019): Okan Ersan söyleşisi
- Yamaha: Okan Ersan sanatçı sayfası
- Hürriyet: Ziynet Sali profili
- Kıbrıs Postası (26 Mart 2014): Fikri Karayel'in ilk albümü
- Wikipedia (ikincil): Fikri Karayel
- KKTC Enformasyon Dairesi: Tiyatro ve sahne sanatları
- Alta, Gülfem (2019). KKTC'de akademik tiyatro eğitimi üzerine yüksek lisans tezi. Yakın Doğu Üniversitesi
- Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (29 Aralık 2022): Kıbrıslı sanatçılar UKÜ öğrencileriyle buluştu
- ARUCAD (15 Ocak 2026): Kıbrıs Türk tiyatro hareketi ve Lefkoşa Belediye Tiyatrosu semineri
- Karakoca, Nurgül (2023). "Kıbrıs Türk Tiyatrosunun Toplumcu Sesi: Bekir Kara". Hacettepe Üniversitesi yüksek lisans tezi
- Üsküdar Üniversitesi: Derviş Zaim profili
- Boston Türk Film Festivali: Derviş Zaim'in filmleri
- Yakın Doğu Üniversitesi: Tamer Garip personel sayfası
Kuzey Kıbrıs hakkında sorularınız mı var?
Bölgeler, oteller veya gayrimenkul hakkında özel bir görüşme için NORTHEA'ya yazın.