Lefkoşa'da gezilecek yerler

Surlar içi: Venedik surları, Girne Kapısı ve Venedik Sütunu

Visit North Cyprus'a göre Venedikliler bugünkü Lefkoşa surlarına mühendisler Giulio Savorgnano ve Francesco Barbaro'nun planlarıyla 1567'de başladı; şehir, çalışmalar tamamlanmadan 1570'te Osmanlı kuvvetlerince alındı. Aynı kaynak on bir beşgen burç ve üç kapıdan söz eder ve hattı açmak için Lüzinyan surlarıyla bazı saray, kilise ve manastırların yıkıldığını belirtir. Kaynağın Lefkoşa sayfası surun uzunluğunu 4,5 km olarak verir.

Surlar içindeki şehir bölünmüştür. Visit North Cyprus'a göre beş burç Kıbrıslı Türk tarafında, biri Birleşmiş Milletler denetimindedir; surların geri kalanı Kıbrıslı Rum tarafındadır. Zehra Ongul'un Doğu Akdeniz Üniversitesi deposunda yer alan 2020 tarihli FORTMED bildirisi, 1931'de trafiğin kapının iki yanından geçebilmesi için Girne Kapısı çevresindeki surların kesildiğini kaydeder.

Eski ticaret merkezindeki Ledra Sokağı/Lokmacı geçişi iki tarafı birbirine bağlar; Al Jazeera 4 Nisan 2008'de bunun Nisan 2003'ten bu yana adada açılan altıncı geçiş olduğunu bildirdi. Kimin hangi belgelerle geçebileceği burada değil, devlet, ilçeler ve geçişler sayfasında ele alınır.

Camiler ve kiliseler

Visit North Cyprus'a göre Selimiye Camii, temeli 1209'da atılan Latin Aya Sofya Katedrali olarak başladı; 1326'da kutsandı ve 1570'te şehrin Osmanlılarca alınmasından sonra, 15 Eylül'deki ilk Cuma namazıyla camiye dönüştürüldü. Selimiye adı 1954'ten kalmadır. Cyprus Mail 8 Mayıs 2025'te caminin beş yıllık yenilemenin ardından yeniden açıldığını bildirdi.

Surlar içindeki başka camiler de Orta Çağ kiliseleri üzerinde durur ya da onları içerir. Visit North Cyprus Haydarpaşa Camii'ni Lüzinyanlar döneminin 14. yüzyıldan kalma Aziz Katerina Kilisesi olarak, Yeni Cami'yi ise camiye çevrilmiş bir Gotik kilisenin kalıntıları yanında sonradan yapılmış bir cami olarak anlatır. Bunlar ibadete açık yerlerdir; Visit North Cyprus ziyaretçilerden ayakkabılarını çıkarmalarını, örtünmelerini ve namaz vakitlerinden kaçınmalarını ister.

Surlar içinin kuzey kesiminde Hristiyan mirası da sürer. Avrupa Miras Ödülleri Arap Ahmet mahallesindeki restore edilmiş Ermeni kilisesi ve manastırını 14. yüzyıldan kalma Gotik bir yapı olarak tanımlar; bir sonraki bölümde anlatılan Bedesten de ilk olarak kilise olarak inşa edilmiştir.

Hanlar, çarşılar, hamam ve eski mahalleler

Visit North Cyprus'a göre Osmanlılar Büyük Han'ı 1572'de, Kıbrıs'ın ilk Osmanlı valisi Muzaffer Paşa döneminde, Bursa'daki Koza Han örnek alınarak inşa etti. TDV İslâm Ansiklopedisi maddesi kesin tarihi veren bir kitabe olmadığını ve hanın Alâiyeliler Hanı ve Karamanlılar Hanı olarak da bilindiğini ekler. Yakındaki daha küçük Kumarcılar Hanı'nı Visit North Cyprus 17. yüzyılın sonlarına tarihler.

Bedesten ve Bandabulya çarşısı hanlarla Selimiye Camii arasında yer alır. Visit North Cyprus Bedesten'in Osmanlı döneminde kapalı çarşı olarak kullanıldığını ve Kasım 2009'da etkinlik ve sergi mekânı olarak yeniden açıldığını söyler; bugünkü Bandabulya binasının 1930 ile 1932 arasında yapıldığını ve Haziran 2012'de yeniden açıldığını belirtir.

BRT, Büyük Hamam'ın Kıbrıs Vakıflar İdaresi (Evkaf) önderliğindeki restorasyonun ardından 4 Aralık 2024'te yeniden açıldığını bildirdi. Evkaf'a göre hanların dışında Samanbahçe evleri surlar içindeki 20. yüzyıl başı konutlarına bir örnektir. Çocuklara uygun birkaç Lefkoşa durağı aile gezileri sayfasında yer alır.

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi müzeleri

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Lefkoşa bölgesinde sekiz müze ve yer listeler: Mevlevi Müzesi, Derviş Paşa Konağı, Lüzinyan Evi, Taş Eserler Müzesi, Bedesten Ortaçağ Mezar Taşları Müzesi, Saçaklı Ev, Kıbrıs Türk Tarih, Kültür ve Milli Mücadele Müzesi ve Barbarlık Müzesi. Daire ziyaret saatlerini ayrıca yayımlar; bu sayfa onları tekrar etmez.

Müzelerden ikisi 1963 ile 1974 arasındaki dönemi Kıbrıslı Türk bakış açısından sunar. Buradaki adlar ve tanımlar Daire'nin kullandıklarıdır; aynı döneme ilişkin Kıbrıslı Rum anlatımları farklıdır ve adanın tarihi Kuzey Kıbrıs rehberinde ele alınır.