Kuzey Kıbrıs Hakkında · Gazimağusa
Gazimağusa gezilecek yerler: Kaleiçi, camiler, kale ve antik alanlar
24 Ekim 2026 itibarıyla: Gazimağusa'da gezilecek yerler çoğunlukla Türkçede Kaleiçi ya da Suriçi denen surlarla çevrili eski kentte ve kuzeydeki kıyı boyunca toplanır. Kaynaklar surların içinde Lala Mustafa Paşa Camii'ni, Othello Kalesi'ni, Kara Kapısı'nı, Namık Kemal Zindanı ve Müzesi'ni ve Canbulat Müzesi'ni, dışında ise Salamis'i, Enkomi'yi ve Aziz Barnabas Manastırı'nı anlatır. Aşağıdaki her bilgi kaynağına atfedilmiştir.
23 Ekim 2026 tarihinde metinde adı geçen ve aşağıda listelenen kaynaklarla kontrol edilmiştir. Tarafların tutumları kendilerine atfedilir.
Surlarla çevrili kent (Kaleiçi / Suriçi)
İkincil kaynak olan Wikipedia'ya göre Gazimağusa'nın tarihî merkezi, çoğunlukla Venedikliler tarafından 15. ve 16. yüzyıllarda inşa edilen, yaklaşık dikdörtgen biçimli surların içinde yer alır; bazı bölümler belki 1211'e uzanır. Aynı madde, kentin başlangıçta Kara Kapısı ve Deniz Kapısı olmak üzere iki kapısı olduğunu, Tersane Kapısı'nın 1933'te, Kuzey Kapısı'nın 1965'te kara trafiğine açıldığını söyler.
Yerleşim düzeni konusunda Wikipedia, Othello Kalesi'nin surların içinde olduğunu ve Venedik valisinin sarayının daha eski Lüzinyan kraliyet sarayının yerinde durduğunu belirtir. Çıkmaz sokakların Osmanlı yönetiminde ortaya çıktığını, çok sayıda tek katlı evin yanında iki katlı üst sınıf evlerinin bulunduğunu ekler. Visit North Cyprus'a göre bugün Namık Kemal Meydanı olan ana meydan Osmanlı döneminde kentin en hareketli yeriydi ve Cafer Paşa Hamamı yakınındadır. Cyprus Mail 13 Ekim 2026'da surlu kenti Orta Çağ sokakları ve surlarıyla yaşayan bir kent merkezi olarak niteledi.
Zairon · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Semt
Kaleiçi / Suriçi (Walled City)
Wikipedia, yaklaşık dikdörtgen biçimli Venedik dönemi surlarının içinde, Othello Kalesi'ni ve vali sarayının yerini içeren tarihî bir merkezi anlatır. Cyprus Mail (13 Ekim 2026) burayı Orta Çağ sokaklarıyla yaşayan bir kent merkezi olarak niteler.
Kaynak: en.wikipedia.org
Zairon · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Semt
Namık Kemal Meydanı (Namık Kemal Square)
Visit North Cyprus burayı eski ana meydan, Osmanlı döneminde kentin en hareketli bölgesi olarak anlatır; Cafer Paşa Hamamı yakındadır, Lala Mustafa Paşa Camii de yakındır.
Kaynak: visitncy.com
1 / 2
Camiler ve kiliseler
Visit North Cyprus ve Cyprus Mail, Lala Mustafa Paşa Camii'ni eski Latin Aziz Nikolaos Katedrali olarak tanımlar; Visit North Cyprus ayrıca caminin sonradan Gazimağusa'nın Aya Sofya (Ayasofya) Camii olduğunu ekler. Kültür Envanteri veri tabanı yapıyı camiye çevrilmiş kiliseler arasında listeler ve diğer adları olarak Magosa Ayasofyası ile Aziz Nikolas Katedrali'ni verir. Kıbrıs Postası 7 Temmuz 2026'da camide restorasyon çalışması yapıldığını, matkapla yapılan işlerin yakındaki bir sokağı yaklaşık bir hafta araç trafiğine kapattığını bildirdi.
Surların içindeki kiliseler farklı kaynaklarda farklı anlatılır. Wikipedia ile Visit North Cyprus, Nasturi Kilisesi denen Aziz George the Exiler Kilisesi'nin Osmanlı döneminde deve ahırı olarak kullanıldığı ve 1905'te Kıbrıslı Rumlara devredildiği konusunda hemfikirdir. Tarihi ve konumu konusunda ayrılırlar; bu yüzden ikisi de burada verilmez. Cyprus Mail (30 Aralık 2024), Latinlerin Aziz George Kilisesi'nin eski mahallenin kuzeyinde, Othello Kulesi yakınında durduğunu, büyük olasılıkla 13. yüzyılın sonlarına tarihlendiğini ve Aliph Vakfı desteğiyle restore edilmesinin planlandığını söyler.
Yakubu Sabo · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Cami
Lala Mustafa Paşa Camii (Lala Mustafa Pasha Mosque)
Eski Latin Aziz Nikolaos Katedrali; Magosa Ayasofyası olarak da anılır. Kıbrıs Postası 7 Temmuz 2026'da camide restorasyon çalışması bildirdi; haber çalışmayı kimin yürüttüğünü belirtmez.
Kaynak: kibrispostasi.com
Gerhard Haubold · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons Kilise
Ay İkserino Kilisesi (Church of St George the Exiler, Nestorian Church)
Wikipedia ve Visit North Cyprus, kilisenin Osmanlı döneminde deve ahırı olarak kullanıldığı ve 1905'te Kıbrıslı Rumlara devredildiği konusunda hemfikirdir. Wikipedia, Doğu Akdeniz Üniversitesi'nin burayı 1989'dan beri kültür merkezi olarak kullandığını ekler.
Kaynak: en.wikipedia.org
Alaexis · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Kilise
St George of the Latins Church
Cyprus Mail, kilisenin eski mahallenin kuzeyinde, Othello Kulesi yakınında durduğunu, büyük olasılıkla 13. yüzyılın sonlarına tarihlendiğini ve 1570-71 kuşatmasında hasar gördüğünü söyler; yalnız kuzey ve doğu duvarları ayaktadır.
Kaynak: cyprus-mail.com
1 / 3
Kale, kapılar ve surlar
KKTC Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre Othello Kalesi'ni ilk olarak Lüzinyanlar limanı korumak için yaptı, derin bir hendekle çevriliydi ve surlu kentin iki ana girişinden biri olan Deniz Kapısı'nı koruyordu. Dairenin anlatımına göre Venedik'in kaleyi topçu burcuna dönüştürmesi 1492'ye tarihlenir ve avludaki toplar kısmen Osmanlı, kısmen İspanyol yapımıdır. Cyprus Mail ve Daire ilk kalenin yapımı için farklı yüzyıllar verir (sırasıyla 14. ve 12. yüzyıl); bu yüzden burada tek bir tarih belirtilmez.
Kara Kapısı için Wikipedia, at nalı biçimli Ravelin'in Marco Paulo tarafından tasarlandığını, 1529'da tamamlandığını ve 1570-71 kuşatmasından sonra Osmanlılar tarafından doldurularak yanına yeni bir açıklık açıldığını söyler. Daire, Kara Kapısı'nın bir Ravelin ile korunduğunu, geçitleri, bir şapeli ve zindan olarak kullanılan yeraltı odaları bulunduğunu ekler. Cyprus Mail 19 Kasım 2023'te, UNDP tarafından yürütülen, AB finansmanlı Tersane (Canbulat) Burcu restorasyonunun tamamlandığını bildirdi.
Chris06 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Kale
Othello Kalesi (Othello Castle)
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, kaleyi Lüzinyanların limanı korumak için yaptığını, hendekli olduğunu ve Venedik'in 1492'de topçu burcuna dönüştürdüğünü söyler. Ad İngiliz yönetimi döneminden gelir ve Shakespeare'in oyununa dayanır.
Kaynak: eemd.gov.ct.tr
Grivagil · CC0 · Wikimedia Commons Surlar
Kara Kapısı ve Ravelin (Land Gate and Ravelin)
Wikipedia, Kara Kapısı'nın kara trafiğine hizmet ettiğini, Ravelin'in Marco Paulo tarafından tasarlanıp 1529'da bitirildiğini söyler. 1570-71 kuşatmasından sonra Osmanlılar burayı doldurup yanına yeni bir kapı açtı.
Kaynak: en.wikipedia.org
Zairon · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Surlar
Canbulat (Tersane) Burcu (Canbulat / Arsenal Bastion)
Cyprus Mail (19 Kasım 2023), UNDP tarafından yürütülen AB finansmanlı restorasyonun tamamlandığını bildirir. Burcun yuvarlak bir Lüzinyan kulesinin yerini aldığını ve sonradan Osmanlılarca değiştirildiğini söyler.
Kaynak: cyprus-mail.com
Grivagil · CC0 · Wikimedia Commons Surlar
Deniz Kapısı (Sea Gate, Porta del Mare)
Visit North Cyprus Porta del Mare'yi iki özgün girişten biri olarak listeler ve iyi korunmuş olduğunu belirtir. Wikipedia özgün Deniz Kapısı'nı 1310'a tarihler ve artık kullanılmadığını söyler.
Kaynak: visitncy.com
1 / 4
Müzeler
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Namık Kemal Zindanı ve Müzesi'ni Venedik Sarayı'nın kalıntıları üzerine yükseltilmiş, kesme taştan, iki katlı bir Osmanlı yapısı olarak anlatır. Yazar Namık Kemal'in Nisan 1873'te Kıbrıs'a sürgün edildikten sonra burada 38 ay tutulduğunu ve 29 Haziran 1876'da İstanbul'a döndüğünü belirtir. Daire, müzenin ilk olarak 1993'te açıldığını ve 9 Mayıs 2023'te yeniden düzenlendiğini söyler.
Canbulat Müzesi konusunda Daire, müzenin Venedik dönemi Tersane burcunun altındaki taş bir türbede yer aldığını söyler. Bugün görülen İtalyan mermeri türbe 1968'de yeniden yapılmıştır; Dairenin anlatımına göre Canbulat Bey Osmanlı kuşatması sırasında burca saldırırken öldü. Daire; silahlar, tabaklar, duvar çinileri ve Kutup Osman'ın ahşap türbe yazıtı dâhil arkeolojik buluntuları ve Osmanlı eserlerini sıralar. Wikipedia, Venedik valisinin sarayının adını Palazzo del Provveditore olarak verir.
Biologg · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Müze
Namık Kemal Zindanı ve Müzesi (Namık Kemal Dungeon and Museum)
Daire, Venedik Sarayı'nın kalıntıları üzerindeki bu iki katlı Osmanlı zindanının Namık Kemal'i 38 ay tuttuğunu, 1993'te müze olarak açıldığını ve 9 Mayıs 2023'te yeniden düzenlendiğini söyler.
Kaynak: eemd.gov.ct.tr
Biologg · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Müze
Canbulat Müzesi (Canbulat Museum)
Daire, müzenin Tersane burcunun altında, 1968'de yeniden yapılan bir türbenin çevresinde yer aldığını ve arkeolojik buluntuları Osmanlı silahları, tabakları, duvar çinileri ve Kutup Osman'ın ahşap türbe yazıtıyla birlikte sergilediğini söyler.
Kaynak: eemd.gov.ct.tr
Yakubu Sabo · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Müze
Venedik Sarayı (Venetian Palace, Palazzo del Provveditore)
Wikipedia, Venedik valisinin sarayının surların içinde daha eski Lüzinyan kraliyet sarayının yerinde durduğunu söyler. Daire, Namık Kemal zindanının onun kalıntıları üzerine yapıldığını belirtir.
Kaynak: en.wikipedia.org
1 / 3
Surların dışında antik alanlar ve bir manastır
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, araştırmaların Salamis'i MÖ 11. yüzyıla kadar izlediğini ve arkeologlara göre insanların MÖ 1075'teki depremden sonra Enkomi'den ayrılıp kenti kurduğunu söyler. İlk sikkelerin MÖ 6. yüzyılda basıldığını ve günümüze ulaşan kalıntıların çoğunun Roma dönemine ait olduğunu belirtir. Depremlerden sonra İmparator Constantius kenti Constantia adıyla yeniden kurdu; Daire, son sakinlerin 648'deki bir korsan baskınından sonra Arsinoe'ye taşındığını söyler. Visit North Cyprus, büyük ölçekli kazının 1950'lerde başladığını ve 1959'da bulunan tiyatronun iç bölgeye baktığını ekler.
Visit North Cyprus, Tuzla yakınındaki Enkomi'yi iç kesimde limanı olan bir bakır işleme kenti olarak anlatır; MÖ 1200 dolayındaki yıkımdan sonra ızgara planıyla yeniden yapılmış ve MÖ 1000 dolayında terk edilmiştir. Alandan yaklaşık 1.800 eserin British Museum'da olduğunu söyler. Daire, Aziz Barnabas Manastırı'nın Salamis nekropolünün batı ucunda yer aldığını, MS 477'de yapıldığını, bugünkü biçimini 1756'da aldığını ve Ağustos 1991'den itibaren restore edildiğini, 1992'de bir ikon müzesinin açıldığını belirtir.
Michal Klajban · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Arkeolojik alan
Salamis Ören Yeri (Salamis Archaeological Site)
Daire, buluntuların MÖ 11. yüzyıla uzandığını, sikkelerin MÖ 6. yüzyılda göründüğünü ve günümüze ulaşan kalıntıların çoğunun Roma dönemine ait olduğunu söyler. Son sakinlerin 648 baskınından sonra Arsinoe'ye gittiği belirtilir.
Kaynak: eemd.gov.ct.tr
Cypern20 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons Arkeolojik alan
Enkomi (Enkomi, Alasiya olarak da anılır)
Visit North Cyprus, Pedieos Nehri üzerinde, Tuzla yakınında bakır işleyen bir Tunç Çağı kentini; 1896 British Museum seferinden gelen buluntuları ve bugün British Museum'da bulunan yaklaşık 1.800 eseri anlatır.
Kaynak: visitncy.com
George M. Groutas from Dali, Nicosia, Cyprus · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons Müze
St Barnabas İkon ve Arkeoloji Müzesi (St Barnabas Icon and Archaeology Museum)
Daire, manastırın MS 477'de yapıldığını, bugünkü biçimini 1756'da aldığını ve 1991'den itibaren restore edildiğini söyler. Kilise ikon müzesi, manastır odaları arkeoloji müzesi olmuştur.
Kaynak: eemd.gov.ct.tr
1 / 3
Plajlar
Gazimağusa yakınındaki plajlar hakkında kaynaklar sınırlıdır. Üniversite programlarını tanıtan ve bu nedenle ticari çıkarı bulunan bir eğitim danışmanlığı olan North Cyprus Education, 27 Mayıs 2026'da Glapsides Plajı hakkında bir sayfa yayımladı. Plajın kentin yaklaşık 5,5 km kuzeyinde, Salamis yolu üzerinde, uzun ve kumlu olduğunu, suyun uzun bir mesafe boyunca sığ kaldığını söyler. Öğrencilerin, yerleşiklerin ve ailelerin plajı kullandığını, açılış düzenlemelerinin ve mevsimlik etkinliklerin Gazimağusa Belediyesi'nden teyit edilmesi gerektiğini bildirir.
1 / 1
Adlar ve üniversite kenti bağlamı
Wikipedia'ya göre Yunanca Ammochostos adı ilk kez 3. yüzyıldaki Stadiasmus Maris Magni'de geçer ve kuma gömülü anlamına gelir. Fama Augusta, Famagouste ve Famagosta'yı adın Orta Çağ biçimleri, Famagusta'yı İngilizce biçimi olarak listeler. Mağusa gayriresmî modern Türkçe addır; Gazimağusa ise gazi, yani savaş gazisi, sözcüğünün parlamento kararıyla eklendiği 25 Aralık 1975'ten beri resmî Türkçe addır. Antik adı Arsinoe idi.
Üniversite konusunda Doğu Akdeniz Üniversitesi, öncülü Yüksek Teknoloji Enstitüsü'nün 1979'da 105 öğrenciyle kurulduğunu ve enstitünün 1986'da devlet üniversitesi olduğunu söyler. Üniversitenin tarih sayfası adresini Gazimağusa olarak verir. Wikipedia'ya göre Aziz George the Exiler Kilisesi 1989'dan beri Doğu Akdeniz Üniversitesi'nin kültür merkezi olarak hizmet verir; North Cyprus Education sayfası ise Glapsides Plajı'nı Doğu Akdeniz Üniversitesi yerleşkesine en yakın halk plajı olarak niteler.
Pratik notlar
- Açılış saatleri, ücretler ve güncel erişim bu sayfada belirtilmemiştir. Lala Mustafa Paşa Camii'ndeki restorasyon Kıbrıs Postası tarafından 7 Temmuz 2026'da bildirildi; bu nedenle erişim eski rehberlerde yazandan farklı olabilir.
- Kaynaklar bazı noktalarda ayrışır: Othello Kalesi'nin ilk yapım tarihi (Daire'ye göre 12. yüzyıl, Cyprus Mail'e göre 14. yüzyıl) ile Nasturi Kilisesi'nin tarihi ve konumu. Kaynakların ayrıldığı yerlerde tek bir rakam verilmez.
- Wikipedia ikincil bir kaynaktır. Belirli tarihler için temel dayanak Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Doğu Akdeniz Üniversitesi ve tarihli basın haberleridir.
- Glapsides Plajı kaynağı ticari bir eğitim danışmanlığı tarafından yayımlanmıştır; bu nedenle anlatımı resmî bir kayıt olarak değil, tek bir görüş olarak ele alınır.
Sık sorulan sorular
Gazimağusa'da gezilecek yerler nelerdir?
Kaynaklar, Lala Mustafa Paşa Camii, Othello Kalesi, Kara Kapısı, Namık Kemal Zindanı ve Müzesi ile Canbulat Müzesi'nin bulunduğu surlu eski kenti; kentin kuzeyindeki Salamis'i, Enkomi'yi ve Aziz Barnabas Manastırı'nı anlatır. Erişim koşulları değişir, yerinde teyit edin.
Kaleiçi nedir?
Kaleiçi, Suriçi olarak da anılır; Gazimağusa'nın surlu eski kenti için kullanılan Türkçe addır. Wikipedia, çoğunlukla 15. ve 16. yüzyılda yapılmış, yaklaşık dikdörtgen biçimli Venedik dönemi surlarının içinde Othello Kalesi'ni, vali sarayının yerini ve çok sayıda kilise ile camiyi barındıran tarihî bir merkezi anlatır.
Othello Kalesi Gazimağusa'da mı?
Evet. Wikipedia Othello Kalesi'ni Gazimağusa'nın surlu kentinin içine yerleştirir; Eski Eserler ve Müzeler Dairesi de kaleyi Gazimağusa bölgesi altında listeler. Daire, adın İngiliz yönetimi döneminden geldiğini ve belgelenmiş bir tarihî kişiye değil, Shakespeare'in oyununa dayandığını söyler.
Salamis nerede?
Visit North Cyprus, Salamis'i Kıbrıs'ın doğu yakasında, Gazimağusa'nın kuzeyinde büyük bir antik kent olarak anlatır; Eski Eserler ve Müzeler Dairesi de burayı Gazimağusa bölgesi altında listeler. Daireye göre Aziz Barnabas Manastırı, Salamis nekropolünün batı ucunda yer alır.
Lala Mustafa Paşa Camii nedir?
Visit North Cyprus ve Cyprus Mail, camiyi surlu kentteki eski Latin Aziz Nikolaos Katedrali, sonradan Gazimağusa'nın Aya Sofya (Ayasofya) Camii olarak anlatır. Kıbrıs Postası 7 Temmuz 2026'da orada restorasyon çalışması bildirdi; erişimi yerinde teyit edin.
Gazimağusa'ya neden Mağusa da denir?
Wikipedia'ya göre Mağusa, Ammochostos ve Famagusta ile aynı kökten gelen gayriresmî modern Türkçe biçimdir. Gazimağusa, gazi, yani savaş gazisi, sözcüğünün parlamento kararıyla eklendiği 25 Aralık 1975'ten beri resmî Türkçe addır. Yunanca kaynaklar Ammochostos adını kullanır.
Kaynaklar
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, KKTC: Othello Kalesi
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, KKTC: Namık Kemal Zindanı ve Müzesi
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, KKTC: Canbulat Müzesi
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, KKTC: Salamis Ören Yeri
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, KKTC: St Barnabas İkon ve Arkeoloji Müzesi
- Visit North Cyprus: Salamis Ruins
- Visit North Cyprus: St George Church Greek
- Visit North Cyprus: Enkomi
- Wikipedia: Famagusta (ikincil kaynak)
- Wikipedia: Land Gate, Famagusta (ikincil kaynak)
- Wikipedia: Nestorian Church, Famagusta (ikincil kaynak)
- Kültür Envanteri: Lala Mustafa Paşa Camii
- Cyprus Mail: Varosha, the story of Cyprus's ghost town and what you can see (13 Ekim 2026)
- Cyprus Mail: Historic bastion in Famagusta fully restored (19 Kasım 2023)
- Cyprus Mail: Restoration work to begin at Famagusta's St George of the Latins church (30 Aralık 2024)
- Kıbrıs Postası: Gazimağusa Suriçi'nde Mahmut Celaleddin Sokak trafiğe kapatıldı (7 Temmuz 2026)
- Doğu Akdeniz Üniversitesi: tarihçe
- North Cyprus Education: Glapsides Beach (27 Mayıs 2026)
Kuzey Kıbrıs hakkında sorularınız mı var?
Bölgeler, oteller veya gayrimenkul hakkında özel bir görüşme için NORTHEA'ya yazın.