Kuzey Kıbrıs Hakkında · Güzelyurt ve Lefke
Güzelyurt (Morphou) ve Lefke'de gezilecek yerler
24 Ekim 2026 itibarıyla, Eski Eserler ve Müzeler Dairesi Güzelyurt bölgesinde beş müze ve ören yeri listeler: St. Mamas Kilisesi ile Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi, Lefke Maden Müzesi, Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi, Soli ve Vuni Sarayı. Bu sayfa Daire'nin, Visit North Cyprus'un, üniversitelerin ve tarihli BRT haberlerinin bu yerler, Lefke'nin eski kenti ve maden mirası, portakal ovası ve yakındaki Koruçam hakkında söylediklerini, her kaynağa bağlantı vererek aktarır. Açılış saati, ücret veya koordinat vermez.
24 Ekim 2026 tarihinde metinde adı geçen ve aşağıda listelenen kaynaklarla kontrol edilmiştir. Tarafların tutumları kendilerine atfedilir.

Soli, Vuni Sarayı ve Petra tou Limnidi
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre Güzelyurt bölgesinde Daire'nin sorumluluğunda beş müze ve ören yeri vardır: St. Mamas Kilisesi ile birlikte Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi, Lefke Maden Müzesi, Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi, Soli ve Vuni Sarayı. Daire'nin Soli sayfası kentin tarihini, adının bir Asur haraç listesinde Si-il-lu olarak geçtiği MÖ 11. yüzyıla kadar götürür ve kentin 7. yüzyıldaki Arap akınları sırasında yıkıldığını söyler.
Daire, Vuni Sarayı'nı Marion'un Pers yanlısı kralı tarafından Soli'yi gözetlemek için deniz seviyesinden 250 m yükseklikteki bir tepeye yaptırılmış olarak tanımlar; yaklaşık MÖ 500'den, yanıp terk edildiği MÖ 380'e kadar dört inşa evresi sayar. Visit North Cyprus saraydan görülen Petra tou Limnidi adacığının 1929'da İsveç Kıbrıs Keşif Heyeti tarafından kazıldığını ekler. Bu yerlerden birkaçı aile gezileri sayfasında da kısaca yer alır; bu sayfa daha ayrıntılıdır.
1 / 8

St. Mamas Kilisesi ve Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre müze, 1974 öncesinde Metropolit binası olarak kullanılan yapıdadır; alt katta doğa bölümü, üst katta Neolitik dönemden Bizans dönemine kadar sıralanan arkeoloji bölümü bulunur. Daire, yanındaki kilisenin 1974'ten bu yana ikon müzesi olarak kullanıldığını ve kilise düzeninin o yıl bırakıldığı gibi durduğunu söyler.
İki ana kaynak kiliseyi farklı tarihlendirir. Daire, bugünkü sarı taş kilisenin Astarte'ye adanmış bir tapınağın ve daha önceki bir Bizans kilisesinin yerinde 16. yüzyılda inşa edildiğini, 18. yüzyılda bir kubbe eklendiğini söyler. Visit North Cyprus yapıların çoğunun 18. yüzyıldan kaldığını ve manastır binalarının kayıtlara göre 1779'da yapıldığını belirtir. İki kaynak da azizin aslana binerek kente geldiği efsanesini anlatır.
1 / 7

Demiryolu mirası: Güzelyurt istasyon müzesi ve Lefke lokomotifleri
Kıbrıs Hükümeti Demiryolu KKTC'ye özgü değil, adanın tamamını kapsayan bir ağdı. Visit North Cyprus'a göre Ekim 1905'ten Aralık 1951'e kadar çalışan, 122 km ve 39 istasyonluk, 762 mm dar hatlı bir demiryoluydu ve Mağusa, Lefkoşa, Güzelyurt ile Lefke yakınındaki Çamlıköy'ü birbirine bağlıyordu. Aynı kaynak bugün Kuzey Kıbrıs'ta tren çalışmadığını belirtir.
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Güzelyurt (Morphou) istasyonunun 31 Mart 1907'de trafiğe açıldığını, demiryolunun kapandığı 1951'e kadar bölgenin dışarıya açılan kapısı olduğunu ve narenciyeyi Mağusa'ya taşıdığını söyler. Restorasyona 14 Kasım 2017'de başlanmış ve demiryolu müzesi 18 Mayıs 2022'de açılmıştır.
1 / 6

Lefke: eski kent, cami ve su kemeri
Visit North Cyprus Lefke'yi kıyı ile Troodos Dağları'nın etekleri arasında, Osmanlı dönemine ait üç camisi ve sömürge geçmişini yansıtan merkez evleri olan küçük bir kasaba olarak tanımlar. Nevin Turgut Gültekin'in Iconarp International Journal of Architecture and Planning'de 2020'de yayımlanan makalesi kentin konut dokusunu inceler ve bu dokunun birbirini izleyen yönetim dönemlerine göre biçimlendiğini saptar; geleneksel konutları ve bazı Art Deco üslubundaki modernist yapıları kültürel miras olarak tanımlar.
Cittaslow International'a göre Lefke, Cittaslow üyelik belgesini 7 Kasım 2015'te İsveç'in Falköping kentindeki bir toplantıda almıştır. Visit North Cyprus, bahçesinde Osman Paşa'nın türbesi bulunan Piri Mehmet Paşa Camii'ni anlatır; cami zaman zaman onun adıyla da anılır.
1 / 6

Maden mirası: Lefke Maden Müzesi ve Kıbrıs Maden Şirketi
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre Lefke Maden Müzesi, 1930'lu yıllarda sinema ve otel olarak inşa edilen ve 1983'te Lefke Belediyesi'ne satılan Vasıf Palas'ın sinema bölümünde 24 Mayıs 2025'te açılmıştır. Müzede üç bölüm vardır: arkeoloji, jeoloji ve Kıbrıs Maden Şirketi'nin (CMC) madencilik faaliyetleri.
Daire'nin CMC anlatımına göre Amerikalı yatırımcıların kurduğu şirket 1916'da kurulmuş, ilk cevheri 1919'da Skouriotissa'dan çıkarmış, 1926'da Gemikonağı'nda (Karavostasi) kendi limanını inşa etmiş ve Mart 1975 sonunda çalışanlarının özlük haklarını ödeyerek, Daire'nin ifadesiyle geriye büyük bir çevresel felaket bırakarak adadan ayrılmıştır. Doğu Akdeniz Üniversitesi araştırmacılarının Geoheritage dergisinde 2022'de yayımlanan makalesi, Lefke'deki terk edilmiş CMC alanını koruma ve maden turizmi açısından değerlendirir.
1 / 8

Portakal bahçeleri, Portakal Festivali, barajlar ve batı kıyısı
Visit North Cyprus Güzelyurt'u narenciye yetiştirilen bölgenin merkezine yerleştirir ve bölgeyi Kıbrıs'ın "meyve sepeti" olarak anar; Lefke sayfası aynı ifadeyi Lefke ovası için kullanır ve temmuzdaki Ceviz Festivali'nden söz eder. BRT'ye göre 48. Güzelyurt Portakal Festivali 15 Haziran 2026 akşamı Festival Parkı'na uzanan bir kortejle açılmış ve 21 Haziran'a kadar sürmüştür; belediye başkanı festivalin 48 yıldır kesintisiz düzenlendiğini söylemiştir.
BRT'nin 12 Aralık 2025'te aktardığına göre Lefke Belediyesi bölgesindeki Kalobanoyat, Lefke ve Kafizes barajları ile Gemikonağı göletini saymış ve Gemikonağı göletinde o tarihte hiç su bulunmadığını söylemiştir. Lefke'nin batısındaki kıyı köyü Yeşilırmak (Limnitis), Wikipedia'ya göre Vuni ve Soli'ye yakındır; kaynak köyü Kıbrıslı Türk tarafına göre Lefke ilçesinde, Kıbrıs Cumhuriyeti'ne göre ise Lefkoşa ilçesinde gösterir.
1 / 6

Yakınında: Koruçam (Kormakitis) ve Maruni mirası
Koruçam (Kormakitis) bu sayfanın kapsadığı iki ilçenin dışındadır: Wikipedia köyü Girne ilçesinde gösterir ve bir Maruni köyü olarak tanımlar. CNEWA (Catholic News Service, 20 Mayıs 2010) Kıbrıs Maruni Arapçasını toplumun kendine ait, kaybolma tehlikesindeki dili olarak tanımlamıştır.
Köydeki Eski Aziz Yorgi Kilisesi'nin koruma çalışması, AB tarafından finanse edilen ve UNDP ile Kültürel Miras Teknik Komitesi tarafından 2013-2017 yılları arasında yürütülen "Kıbrıs toplumları için büyük önem taşıyan anıtlara destek" programı kapsamında yapılmıştır. Cyprus Mail 8 Nisan 2017'de çalışmanın tamamlandığını bildirmiştir. Bu sayfa yalnızca mirası anlatır; mülkiyet ve ikamet konuları kapsam dışıdır.
1 / 6
Pratik notlar
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi Soli, Vuni ve üç müze için ziyaret saatlerini yayımlar. Bu sayfa saat, ücret veya bilet kuralı vermez; ziyaretten önce Daire'nin sayfasını kontrol edin.
- Bazı tarihlerde kaynaklar ayrışır. Soli için Daire İsveç kazılarının 1927'de başladığını, Visit North Cyprus ise 1929'u verir; Vuni için Daire aynı sayfada hem 1928-1929'u hem 1927-1931'i verir. St. Mamas için Daire kiliseyi 16. yüzyıla, Visit North Cyprus ise büyük ölçüde 18. yüzyıla tarihler.
- Visit North Cyprus, Vuni Sarayı'na çıkan yolun dar ve çok virajlı olduğunu söyler. Aynı kaynak Soli tiyatrosunun üstündeki Afrodit tapınağının ziyarete açık olmadığını, Daire ise Tumba tu Skuru'nun ziyarete kapalı olduğunu belirtir.
- St. Mamas bir ikon müzesidir, Koruçam kiliseleri ise ibadet yerleridir. Ziyaretçiler alanda ilan edilen kurallara uymalıdır.
- Portakal Festivali'nin tarihleri her yıl değişir. Bu sayfadaki tarihler BRT'nin aktardığı 2025 ve 2026 festivallerine aittir; sonraki festival için Güzelyurt Belediyesi'ni veya BRT'yi kontrol edin.
- Yer adları Türkçe ve Yunanca biçimleriyle geçer (Güzelyurt/Morphou, Lefke/Lefka, Gemikonağı/Karavostasi, Yeşilyurt/Pentageia, Yeşilırmak/Limnitis, Koruçam/Kormakitis, Vuni/Vouni). İlçeler ilçeler ve kasabalar haritası sayfasında gösterilir.
Sık sorulan sorular
Güzelyurt ve Lefke'de gezilecek başlıca yerler nelerdir?
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi Güzelyurt bölgesinde beş yer listeler: St. Mamas Kilisesi ile Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi, Lefke Maden Müzesi, Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi, Soli ve Vuni Sarayı. Visit North Cyprus bunlara Petra tou Limnidi'yi, Lefke su kemerini, Piri Mehmet Paşa Camii'ni ve Lefke çevresindeki lokomotifleri ekler.
Soli'de neler görülebilir?
Visit North Cyprus MS 2. yüzyılın sonlarına ait 17 sıra oturma yerli bir Roma tiyatrosunu ve kuğu ile yunus figürlü taban mozaikleri olan MS 4. yüzyıl sonlarına ait bir bazilikayı anlatır. Eski Eserler ve Müzeler Dairesi ayrıca 2005-2006'da kazılan, altın ve metal buluntular veren mezarları tanımlar.
Vuni Sarayı'nı kim, neden yaptırdı?
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, sarayı yaklaşık MÖ 500'de Marion'un Pers yanlısı kralının Soli'yi gözetlemek için deniz seviyesinden 250 m yükseklikteki bir tepeye yaptırdığını söyler. Saray MÖ 450/440 civarında Yunan denetimine geçmiş, MÖ 380'de yanmış ve terk edilmiştir.
Lefke Maden Müzesi ne zaman açıldı?
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi müzenin, 1930'larda sinema ve otel olarak yapılan Vasıf Palas'ın restore edilen sinema bölümünde 24 Mayıs 2025'te açıldığını söyler. Müzede Geç Tunç Çağı'na ait öküz derisi biçimli bir ingot ve bir maden vagonu da dahil olmak üzere arkeoloji, jeoloji ve Kıbrıs Maden Şirketi bölümleri vardır.
Kıbrıs Maden Şirketi neydi?
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre 1916'da Amerikalı yatırımcıların kurduğu, Lefke çevresinde bakır çıkaran, 1926'dan itibaren Gemikonağı'ndaki kendi limanından ihracat yapan ve Mart 1975 sonunda adadan ayrılan bir şirketti. İşçi köyleri, okullar ve Yeşilyurt'ta bir hastane kurmuştu.
Güzelyurt'ta demiryolu var mıydı?
Evet. Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Güzelyurt (Morphou) istasyonunun Kıbrıs Hükümeti Demiryolu üzerinde 31 Mart 1907'de açıldığını ve hat 1951'de kapanana kadar hizmet verdiğini söyler. Restore edilen istasyon 18 Mayıs 2022'de demiryolu müzesi olarak açılmıştır; bahçesinde CMC'ye ait 3 Numaralı Buharlı Lokomotif bulunur.
Güzelyurt Portakal Festivali ne zaman yapılır?
Haziranda düzenlenir ancak tarihleri her yıl değişir. BRT 48. festivalin 15 Haziran 2026 akşamı açıldığını ve 21 Haziran'a kadar sürdüğünü, 47. festivalin ise Güzelyurt Belediyesi'nin düzenlemesiyle Haziran 2025'in ortasında başladığını bildirmiştir.
Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi'nde neler var?
Eski Eserler ve Müzeler Dairesi alt katta kurutulmuş hayvanların, üst katta ise Tumba tu Skuru buluntuları ve Salamis açıklarında bulunan Efes Artemis heykeli dahil Neolitik dönemden Bizans dönemine kadar eserlerin sergilendiğini söyler.
Lefke'deki Osman Paşa Türbesi'nde kim yatıyor?
Visit North Cyprus, Piri Mehmet Paşa Camii bahçesindeki türbenin 1839'da Lefke'de ölen vezir Osman Paşa'ya ait olduğunu ve eşi için İzmir'de yapıldığını söyler. Bahçedeki ikinci mezar Hüseyin Ağa'ya aittir.
Kaynaklar
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Müze ve ören yerleri
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Ziyaret saatleri sayfası
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi ve St. Mamas Kilisesi
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Lefke Maden Müzesi
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Soli Bazilikası
- Eski Eserler ve Müzeler Dairesi: Vuni Sarayı
- Visit North Cyprus: Soli Ruins
- Visit North Cyprus: Vouni Palace
- Visit North Cyprus: Petra tou Limnidi
- Visit North Cyprus: St. Mamas Monastery and Icon Museum
- Visit North Cyprus: Locomotive Trains
- Visit North Cyprus: Piri Mehmet Pasha Mosque
- Visit North Cyprus: Lefke Aqueduct
- Visit North Cyprus: Lefke
- Visit North Cyprus: Güzelyurt
- BRT: 48. Güzelyurt Portakal Festivali dün akşam başladı (16 Haziran 2026)
- BRT: 47. Güzelyurt Portakal Festivali renkli bir kortejle başladı (17 Haziran 2025)
- BRT: Lefke Belediyesi: Barajlarda taşkın riski yok (12 Aralık 2025)
- Warren, P. M. (1993). Vermeule ve Wolsky, Toumba tou Skourou: A Bronze Age Potters' Quarter on Morphou Bay in Cyprus incelemesi. Classical Review 43. Bristol Üniversitesi araştırma kaydı
- Turgut Gültekin, N. (2020). Reading Administration Periods in Built Environment through the City of Lefke-Cyprus. Iconarp 8(2), DOAJ kaydı
- Lefke Avrupa Üniversitesi: Çağanağa Kıbrıs Maden Şirketi konutlarının tarihsel gelişimini inceledi
- Vehbi, B. O., Mısırlısoy, D., Günçe, K., Yüceer, H. (2022). The Tourism Potential of Post-mining Heritage Sites: The Cyprus Mining Cooperation in Lefka, Cyprus. Geoheritage 14(2), Doğu Akdeniz Üniversitesi arşivi
- Cittaslow International: Lefke
- UNDP Kıbrıs: Kıbrıs toplumları için büyük önem taşıyan anıtlara destek, 2. aşama (2013–2017)
- Cyprus Mail: 15. yüzyıl Maruni kilisesi onarıldı ve teslim edildi (8 Nisan 2017)
- CNEWA / Catholic News Service: Kıbrıs'taki Maruniler (20 Mayıs 2010)
- Wikipedia: Kormakitis (ikincil kaynak)
- Wikipedia: Limnitis (ikincil kaynak)
Kuzey Kıbrıs hakkında sorularınız mı var?
Bölgeler, oteller veya gayrimenkul hakkında özel bir görüşme için NORTHEA'ya yazın.

























