İçeriğe geç
NORTHEA
Dil: TR
Özel Görüşme Talep Edin
Menü

Kuzey Kıbrıs Hakkında · Güzelyurt ve Lefke

Güzelyurt (Morphou) ve Lefke'de gezilecek yerler

24 Ekim 2026 itibarıyla, Eski Eserler ve Müzeler Dairesi Güzelyurt bölgesinde beş müze ve ören yeri listeler: St. Mamas Kilisesi ile Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi, Lefke Maden Müzesi, Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi, Soli ve Vuni Sarayı. Bu sayfa Daire'nin, Visit North Cyprus'un, üniversitelerin ve tarihli BRT haberlerinin bu yerler, Lefke'nin eski kenti ve maden mirası, portakal ovası ve yakındaki Koruçam hakkında söylediklerini, her kaynağa bağlantı vererek aktarır. Açılış saati, ücret veya koordinat vermez.

24 Ekim 2026 tarihinde metinde adı geçen ve aşağıda listelenen kaynaklarla kontrol edilmiştir. Tarafların tutumları kendilerine atfedilir.

Soli, Vuni Sarayı ve Petra tou Limnidi. Yapay zekâ görsel konsepti
Yapay zekâ görsel konsepti

Soli, Vuni Sarayı ve Petra tou Limnidi

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre Güzelyurt bölgesinde Daire'nin sorumluluğunda beş müze ve ören yeri vardır: St. Mamas Kilisesi ile birlikte Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi, Lefke Maden Müzesi, Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi, Soli ve Vuni Sarayı. Daire'nin Soli sayfası kentin tarihini, adının bir Asur haraç listesinde Si-il-lu olarak geçtiği MÖ 11. yüzyıla kadar götürür ve kentin 7. yüzyıldaki Arap akınları sırasında yıkıldığını söyler.

Daire, Vuni Sarayı'nı Marion'un Pers yanlısı kralı tarafından Soli'yi gözetlemek için deniz seviyesinden 250 m yükseklikteki bir tepeye yaptırılmış olarak tanımlar; yaklaşık MÖ 500'den, yanıp terk edildiği MÖ 380'e kadar dört inşa evresi sayar. Visit North Cyprus saraydan görülen Petra tou Limnidi adacığının 1929'da İsveç Kıbrıs Keşif Heyeti tarafından kazıldığını ekler. Bu yerlerden birkaçı aile gezileri sayfasında da kısaca yer alır; bu sayfa daha ayrıntılıdır.

  • Soli (Soloi), Gemikonağı yakını
    ToprakM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Antik kent

    Soli (Soloi), Gemikonağı yakını

    Daire, Soli'nin MÖ 498'de Perslere karşı ayaklanmaya katıldığını, Roma Dönemi'nde zenginleştiğini ve MS 325'teki İznik Konsili'nde piskoposlarla temsil edildiğini söyler. Bakır madenlerinin kapandığını ve limanın MS 4. yüzyılda dolduğunu aktarır.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Soli Roma tiyatrosu
    ToprakM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Tiyatro

    Soli Roma tiyatrosu

    Visit North Cyprus tiyatroyu MS 2. yüzyılın sonuna tarihler; yamaca oyulmuş 17 sıra oturma yeri ve yaklaşık 4.000 kişilik kapasite bildirir. Tiyatronun taşlarının 19. yüzyılın ikinci yarısında Mısır'daki Port Said'in inşası için götürüldüğünü söyler.

    Kaynak: visitncy.com

  • Soli bazilikası ve mozaikleri
    Ira Goldstein · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

    Bazilika

    Soli bazilikası ve mozaikleri

    Visit North Cyprus bir sikkenin bazilikayı MS 4. yüzyılın sonlarına tarihlediğini ve yapının 6. yüzyılda üç nefli bir kilise olarak yeniden düzenlendiğini söyler. Çiçeklerle ve dört küçük yunusla çevrili bir kuğu figürü içeren taban mozaiklerini anlatır.

    Kaynak: visitncy.com

  • Kazı

    Soli Mezar 4 (2005–2006 kurtarma kazısı)

    Daire, 24 Kasım 2005 - 5 Ocak 2006 tarihleri arasındaki kurtarma kazısında seramik, metal ve altın buluntular içeren yedi mezar açığa çıkarıldığını söyler. Yedi basamaklı bir dromosu ve üç odası olan Mezar 4, ilk incelemelere göre Klasik ve Hellenistik dönemlere tarihlenir.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Vuni Sarayı (Vouni)
    Monoskolaggi · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Saray

    Vuni Sarayı (Vouni)

    Daire, üç teras üzerine kurulu sarayın 137 odalı olduğunun tahmin edildiğini; idari bölümler, erzak depoları, hamamlar ve yağmur suyu toplayan kayaya oyulmuş sarnıçlar içerdiğini söyler. Kazıları 1928-1929 yıllarında İsveçli arkeologların yaptığını belirtir.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Tapınak

    Vuni Athena Tapınağı

    Daire, tepenin en yüksek noktasına avlusu, ön avlusu ve heykellerle sunakların bulunduğu ana odasıyla MÖ 5. yüzyıla ait bir Athena Tapınağı yerleştirir. Visit North Cyprus yarım daire biçimli bir sunağı ve kayada heykel kaidelerine ait delikleri anlatır.

    Kaynak: visitncy.com

  • Define

    Vuni Hazinesi

    Daire, İsveçli kazı ekibinin yangında kararmış pişmiş toprak bir testi içinde altın ve gümüş bilezikler, işlemeli gümüş kupalar ve çoğu Marion, bir kısmı Kition, Lapithos ve Paphos damgalı yüzlerce sikke bulduğunu söyler.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Petra tou Limnidi
    John Lindros · CC0 · Wikimedia Commons

    Adacık

    Petra tou Limnidi

    Visit North Cyprus, İsveç Kıbrıs Keşif Heyeti'nin adacıkta 1929'da iki hafta kazı yaptığını ve iki Neolitik kulübe kalıntısı ile çakmaktaşı, kemik ve taş eserler bulduğunu söyler. Adacığı bugün gümüş martı (sarı bacaklı martı, Larus michahellis) ve tepeli karabatak için bir yuvalama yeri olarak tanımlar.

    Kaynak: visitncy.com

1 / 8

St. Mamas Kilisesi ve Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi. Yapay zekâ görsel konsepti
Yapay zekâ görsel konsepti

St. Mamas Kilisesi ve Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre müze, 1974 öncesinde Metropolit binası olarak kullanılan yapıdadır; alt katta doğa bölümü, üst katta Neolitik dönemden Bizans dönemine kadar sıralanan arkeoloji bölümü bulunur. Daire, yanındaki kilisenin 1974'ten bu yana ikon müzesi olarak kullanıldığını ve kilise düzeninin o yıl bırakıldığı gibi durduğunu söyler.

İki ana kaynak kiliseyi farklı tarihlendirir. Daire, bugünkü sarı taş kilisenin Astarte'ye adanmış bir tapınağın ve daha önceki bir Bizans kilisesinin yerinde 16. yüzyılda inşa edildiğini, 18. yüzyılda bir kubbe eklendiğini söyler. Visit North Cyprus yapıların çoğunun 18. yüzyıldan kaldığını ve manastır binalarının kayıtlara göre 1779'da yapıldığını belirtir. İki kaynak da azizin aslana binerek kente geldiği efsanesini anlatır.

  • Aziz Mamas Kilisesi (St. Mamas)
    ToprakM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Kilise

    Aziz Mamas Kilisesi (St. Mamas)

    Daire, orta nefi kubbeyle örtülü üç nefli bir kilise, batı kapısını çevreleyen Gotik sivri kemerler ve 20. yüzyıl başına ait çan kulesi ile revaklar tanımlar. 2 Eylül'ün azizin şehit edildiği gün olarak anıldığını belirtir.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Oymalı ikonostasis ve vaaz kürsüsü
    ToprakM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    İkonostasis

    Oymalı ikonostasis ve vaaz kürsüsü

    Daire, ikonostasisin incir, üzüm, meşe palamudu ve Venedik kalkanlarıyla bezeli mermer bir alt kısım üzerinde 16. yüzyıl ahşap oymacılığı taşıdığını söyler. Visit North Cyprus vaaz kürsüsünün 1711'de yapıldığını ve en eski ikonanın yaklaşık 1745'e tarihlendiğini belirtir.

    Kaynak: visitncy.com

  • Aziz Mamas'ın lahdi
    CTHOE · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Lahit

    Aziz Mamas'ın lahdi

    Daire, yarısı içeriden yarısı dışarıdan görülen ve kuzey duvarında yer alan lahitten kulak ve göz ağrılarını iyileştirdiği ileri sürülen bir sıvının aktığına inanıldığını söyler. Lahdin yanına adak olarak mumlar ve gümüş kulaklar bırakılır.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Müze

    Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi: doğa bölümü

    Daire, alt kattaki doğa bölümünde kuş, balık, yılan, tilki, kuzu ve kaplumbağa gibi kurutulmuş hayvanların eğitim amacıyla sergilendiğini söyler. Yaban hayatı [flora ve fauna sayfasında](/about-north-cyprus/flora-and-fauna) daha ayrıntılı ele alınır.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Müze

    Arkeoloji bölümü ve Artemis heykeli

    Daire, üst kattaki odaların Neolitik parçalar ve Tunç Çağı buluntularından Geometrik, Arkaik, Klasik, Hellenistik, Roma ve Bizans dönemlerine uzandığını söyler. Salamis açıklarında tesadüfen bulunan Efes Artemis heykelini öne çıkarır.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Tumba tu Skuru (Toumba tou Skourou)
    ToprakM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Ören yeri

    Tumba tu Skuru (Toumba tou Skourou)

    Daire, Ovroz (Ovgos) nehrinin kuzey kıyısındaki bu höyüğün, Emily Vermeule başkanlığında Harvard Üniversitesi ile Boston Güzel Sanatlar Müzesi'nin 1971-1974 kazılarında MÖ 16. yüzyıldan MÖ 5. yüzyıla kadar buluntu verdiğini söyler. Tahribatı önlemek için yerin ziyarete kapalı tutulduğunu belirtir; buluntuları müzenin iki odasında sergilenir.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Yayın

    Tumba tu Skuru kazı raporu

    Bristol Üniversitesi araştırma kaydı, P. M. Warren'ın Classical Review'da 1993'te yayımlanan ve E. D. T. Vermeule ile F. Z. Wolsky'nin Clarendon Press'ten çıkan kazı raporunu ele alan incelemesini listeler. Kitap yeri Güzelyurt Körfezi'nde bir Tunç Çağı çömlekçi mahallesi olarak tanımlar.

    Kaynak: research-information.bris.ac.uk

1 / 7

Demiryolu mirası: Güzelyurt istasyon müzesi ve Lefke lokomotifleri. Yapay zekâ görsel konsepti
Yapay zekâ görsel konsepti

Demiryolu mirası: Güzelyurt istasyon müzesi ve Lefke lokomotifleri

Kıbrıs Hükümeti Demiryolu KKTC'ye özgü değil, adanın tamamını kapsayan bir ağdı. Visit North Cyprus'a göre Ekim 1905'ten Aralık 1951'e kadar çalışan, 122 km ve 39 istasyonluk, 762 mm dar hatlı bir demiryoluydu ve Mağusa, Lefkoşa, Güzelyurt ile Lefke yakınındaki Çamlıköy'ü birbirine bağlıyordu. Aynı kaynak bugün Kuzey Kıbrıs'ta tren çalışmadığını belirtir.

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Güzelyurt (Morphou) istasyonunun 31 Mart 1907'de trafiğe açıldığını, demiryolunun kapandığı 1951'e kadar bölgenin dışarıya açılan kapısı olduğunu ve narenciyeyi Mağusa'ya taşıdığını söyler. Restorasyona 14 Kasım 2017'de başlanmış ve demiryolu müzesi 18 Mayıs 2022'de açılmıştır.

  • Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi
    ToprakM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Müze

    Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi

    Daire, iki yataklı lokomotif hangarı, lokomotif döndürme platformu ve mal hangarlarıyla donatılmış iki katlı 2. sınıf bir istasyon binası tanımlar; istasyon binası ve hangarlardan biri hariç tümü ayakta kalmıştır. Binalar 1999'da anıt bina ilan edilmiştir.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • İstasyon restorasyonu, 2017–2022
    ToprakM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Restorasyon

    İstasyon restorasyonu, 2017–2022

    Daire, binanın eski fotoğraflarından yararlanılarak yürütülen restorasyonun 14 Kasım 2017 - 18 Aralık 2018 tarihleri arasında yapıldığını, ardından 31 Aralık 2019 ile 21 Aralık 2020 arasında peyzaj ve elektrik işlerinin tamamlandığını söyler. Müze 18 Mayıs 2022'de açılmıştır.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Kıbrıs Maden Şirketi 3 Numaralı Buharlı Lokomotif
    Ddovah · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Lokomotif

    Kıbrıs Maden Şirketi 3 Numaralı Buharlı Lokomotif

    Daire, lokomotifin 12 Mayıs 2022'de Güzelyurt Festival Alanı'ndan müze alanına taşındığını ve 23 Ocak - 27 Nisan 2023 tarihleri arasında Daire tarafından restore edildiğini söyler.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Tarih

    Hat üzerinde Güzelyurt

    Daire, istasyonun Mağusa'ya 59,5 mil (95 km) uzaklıkta olduğunu, yolculuğun yaklaşık 4 saat sürdüğünü ve istasyonda posta hizmeti de verildiğini söyler. Yalnızca 1918-1919 yıllarında Güzelyurt'tan demiryoluyla 21.938 ton yük taşındığını aktarır.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Kıbrıs Hükümeti Demiryolu (ada geneli)
    Unknown photographer · Public domain · Wikimedia Commons

    Demiryolu

    Kıbrıs Hükümeti Demiryolu (ada geneli)

    Visit North Cyprus demiryolunun mali nedenlerle kapandığını ve son trenin 31 Aralık 1951'de Lefkoşa'dan kalktığını söyler. Hattın faaliyeti boyunca 3.199.934 ton yük ve 7.348.643 yolcu taşıdığını aktarır.

    Kaynak: visitncy.com

  • Lefke ve çevresindeki lokomotif ve vagonlar
    ToprakM · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

    Açık hava sergisi

    Lefke ve çevresindeki lokomotif ve vagonlar

    Visit North Cyprus bir demiryolu uzantısının Lefke bölgesinden cevher taşıyarak 1974'e kadar Kıbrıs Maden Şirketi'ne hizmet ettiğini söyler. Lefke ve çevresinde sergilenen 10 lokomotif ve 20 vagon sayar; hepsinin durumu iyi değildir.

    Kaynak: visitncy.com

1 / 6

Lefke: eski kent, cami ve su kemeri. Yapay zekâ görsel konsepti
Yapay zekâ görsel konsepti

Lefke: eski kent, cami ve su kemeri

Visit North Cyprus Lefke'yi kıyı ile Troodos Dağları'nın etekleri arasında, Osmanlı dönemine ait üç camisi ve sömürge geçmişini yansıtan merkez evleri olan küçük bir kasaba olarak tanımlar. Nevin Turgut Gültekin'in Iconarp International Journal of Architecture and Planning'de 2020'de yayımlanan makalesi kentin konut dokusunu inceler ve bu dokunun birbirini izleyen yönetim dönemlerine göre biçimlendiğini saptar; geleneksel konutları ve bazı Art Deco üslubundaki modernist yapıları kültürel miras olarak tanımlar.

Cittaslow International'a göre Lefke, Cittaslow üyelik belgesini 7 Kasım 2015'te İsveç'in Falköping kentindeki bir toplantıda almıştır. Visit North Cyprus, bahçesinde Osman Paşa'nın türbesi bulunan Piri Mehmet Paşa Camii'ni anlatır; cami zaman zaman onun adıyla da anılır.

  • Lefke geleneksel evleri
    Seksen iki yüz kırk beş · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Tarihî doku

    Lefke geleneksel evleri

    Gültekin (2020) Lefke evlerini kentin yönetim dönemlerine göre biçimlenmiş olarak belgeler ve tip, dönem ve tema açısından sınıflandırır. Makale, kentin konut çevresini ve geleneksel konutlarını tanımlayan ilk çalışma olduğunu belirtir.

    Kaynak: doaj.org

  • Cami

    Piri Mehmet Paşa Camii (Piri Osman Paşa olarak da bilinir)

    Visit North Cyprus burada bir Bizans Aziz Yorgi kilisesinin bulunduğunu, kilisenin sonradan camiye çevrilip bakımsız kaldığını ve 1571 sonrasında Mehmet Bey tarafından yeniden yaptırılarak dedesi Sadrazam Piri Mehmed Paşa'nın adının verildiğini söyler. Sekizgen bir gövde ve Lefke camileri arasındaki tek kubbeyi anlatır.

    Kaynak: visitncy.com

  • Türbe

    Osman Paşa Türbesi

    Visit North Cyprus vezir Osman Paşa'nın 1839'da Lefke'de öldüğünü ve doğa motifleriyle bezeli türbesinin, sonradan Lefke'ye yerleşen eşi için İzmir'de yapıldığını söyler. Ölümüyle ilgili yerel bir anlatıyı aktarır ve bunu bir anlatı olarak sunar.

    Kaynak: visitncy.com

  • Mezar

    Hüseyin Ağa mezarı

    Visit North Cyprus cami bahçesindeki ikinci mezarın, ilçedeki yerleşimleri birbirine bağlayan su kemerleri yaptırarak Lefke'ye su getirdiği söylenen Hüseyin Ağa'ya ait olduğunu belirtir.

    Kaynak: visitncy.com

  • Lefke su kemeri
    Monoskolaggi · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Su kemeri

    Lefke su kemeri

    Visit North Cyprus kent merkezindeki taş su kemerinin yaklaşık 1609'a tarihlendiğinin düşünüldüğünü ve 10 kemerinin günümüze ulaştığını söyler. Kemerin bugün de bahçe ve tarlaların sulanmasında kullanıldığını aktarır.

    Kaynak: visitncy.com

  • Cittaslow kenti olarak Lefke
    Monoskolaggi · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Kent ağı

    Cittaslow kenti olarak Lefke

    Cittaslow International üyelik belgesi ve bayrağın 7 Kasım 2015'te Lefke Belediyesi'ne verildiğini söyler. Kentin sloganını "Lefke – huzur doğasında" olarak verir ve belediye ile Lefke Turizm Derneği'nin Cittaslow yaklaşımını yerelde tanıttığını belirtir.

    Kaynak: cittaslow.org

1 / 6

Maden mirası: Lefke Maden Müzesi ve Kıbrıs Maden Şirketi. Yapay zekâ görsel konsepti
Yapay zekâ görsel konsepti

Maden mirası: Lefke Maden Müzesi ve Kıbrıs Maden Şirketi

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre Lefke Maden Müzesi, 1930'lu yıllarda sinema ve otel olarak inşa edilen ve 1983'te Lefke Belediyesi'ne satılan Vasıf Palas'ın sinema bölümünde 24 Mayıs 2025'te açılmıştır. Müzede üç bölüm vardır: arkeoloji, jeoloji ve Kıbrıs Maden Şirketi'nin (CMC) madencilik faaliyetleri.

Daire'nin CMC anlatımına göre Amerikalı yatırımcıların kurduğu şirket 1916'da kurulmuş, ilk cevheri 1919'da Skouriotissa'dan çıkarmış, 1926'da Gemikonağı'nda (Karavostasi) kendi limanını inşa etmiş ve Mart 1975 sonunda çalışanlarının özlük haklarını ödeyerek, Daire'nin ifadesiyle geriye büyük bir çevresel felaket bırakarak adadan ayrılmıştır. Doğu Akdeniz Üniversitesi araştırmacılarının Geoheritage dergisinde 2022'de yayımlanan makalesi, Lefke'deki terk edilmiş CMC alanını koruma ve maden turizmi açısından değerlendirir.

  • Müze

    Lefke Maden Müzesi (Vasıf Palas)

    Daire, arazinin Solyalı Ahmet Vasıf Bey'in Lefkeli eşi Fatma Hasan Binbaşı'ya ait olduğunu ve sinemanın, Lefke Belediyesi ile turizm ve kültürden sorumlu bakanlık arasındaki protokolle Daire tarafından restore edildiğini söyler. Müze 24 Mayıs 2025'te açılmıştır.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Eser

    Geç Tunç Çağı öküz derisi biçimli ingot

    Daire, arkeoloji bölümünde Geç Tunç Çağı'na tarihlenen öküz derisi biçimli bir bakır ingotu öne çıkarır; yanında Geç Tunç Çağı ve Roma dönemine ait bakır cürufları sergilenir.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Sergi

    Jeoloji ve CMC bölümleri

    Daire, jeoloji bölümünde Kıbrıs'ın farklı jeolojik dönemlerine ait taş örneklerinin jeoloji haritaları ve CMC planlarıyla sergilendiğini söyler. CMC bölümünde belgeler, fotoğraflar, madenci aletleri, bir maden vagonu, madenci ve sağlıkçı canlandırmaları ve bir video yer alır.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Antik madenler

    Lefke çevresindeki antik bakır madenleri

    Daire, Roma döneminin sonuna kadar Kıbrıs'ta üretilen bakırın yarıdan fazlasının Lefke ve çevresinden, Skouriotissa, Bağlıköy (Ambelikou), Aplıç (Apliki) ve Karadağ (Mavrovouni) madenlerinden elde edildiğini söyler. Bu antik ocakların yerini 1913'te Charles Godfrey Gunther'in saptadığını belirtir.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Gemikonağı (Karavostasi) limanı ve işleme tesisleri
    ToprakM · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

    Endüstri mirası

    Gemikonağı (Karavostasi) limanı ve işleme tesisleri

    Daire, CMC'nin 1926'dan itibaren Gemikonağı'ndaki kendi limanından ihracat yaptığını ve 1929'da Karadağ madenini açtıktan sonra limanın yanında büyük işleme tesisleri kurmaya başladığını söyler. Bir siyanür tesisi 1933-1941 arasında altın ve gümüş elde etmiştir.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Şirket yerleşimi

    İşçi köyleri ve Yeşilyurt hastanesi

    Daire, 1936 sonrasında 5.000'i aşan işçi sayısına ulaşan CMC'nin Karadağ, Gemikonağı ve Skouriotissa'da işçi köyleri, yöneticiler için konutlar, teknik okullar ve Yeşilyurt'ta bugün Cengiz Topel Hastanesi olarak hizmet veren bir şirket hastanesi kurduğunu söyler.

    Kaynak: eemd.gov.ct.tr

  • Mimari

    CMC şirket konutları, 1926–1974

    Lefke Avrupa Üniversitesi'nin bir haber sayfası, Vedat Çağanağa'nın Karadağ ve Gemikonağı'ndaki 1926-1974 dönemi CMC konutları üzerine çalışmasını aktarır. Mekânsal esneklik, dışa dönüklük, mekânsal hiyerarşi ve aile mahremiyetini başlıca özellikler olarak sayar ve kullanıcıların sonradan yaptığı değişikliklere dikkat çeker.

    Kaynak: eul.edu.tr

  • Maden sonrası miras ve turizm çalışması (2022)
    ToprakM · CC BY 4.0 · Wikimedia Commons

    Araştırma

    Maden sonrası miras ve turizm çalışması (2022)

    Vehbi, Mısırlısoy, Günçe ve Yüceer (2022, Geoheritage) Lefke'deki CMC alanını maden sahaları, işleme birimleri, laboratuvarlar, işçi evleri ve kamu yapıları içeren terk edilmiş bir bakır madeni alanı olarak tanımlar. Maden turizmi çerçevesinde koruma stratejileri önerir.

    Kaynak: i-rep.emu.edu.tr

1 / 8

Portakal bahçeleri, Portakal Festivali, barajlar ve batı kıyısı. Yapay zekâ görsel konsepti
Yapay zekâ görsel konsepti

Portakal bahçeleri, Portakal Festivali, barajlar ve batı kıyısı

Visit North Cyprus Güzelyurt'u narenciye yetiştirilen bölgenin merkezine yerleştirir ve bölgeyi Kıbrıs'ın "meyve sepeti" olarak anar; Lefke sayfası aynı ifadeyi Lefke ovası için kullanır ve temmuzdaki Ceviz Festivali'nden söz eder. BRT'ye göre 48. Güzelyurt Portakal Festivali 15 Haziran 2026 akşamı Festival Parkı'na uzanan bir kortejle açılmış ve 21 Haziran'a kadar sürmüştür; belediye başkanı festivalin 48 yıldır kesintisiz düzenlendiğini söylemiştir.

BRT'nin 12 Aralık 2025'te aktardığına göre Lefke Belediyesi bölgesindeki Kalobanoyat, Lefke ve Kafizes barajları ile Gemikonağı göletini saymış ve Gemikonağı göletinde o tarihte hiç su bulunmadığını söylemiştir. Lefke'nin batısındaki kıyı köyü Yeşilırmak (Limnitis), Wikipedia'ya göre Vuni ve Soli'ye yakındır; kaynak köyü Kıbrıslı Türk tarafına göre Lefke ilçesinde, Kıbrıs Cumhuriyeti'ne göre ise Lefkoşa ilçesinde gösterir.

  • Güzelyurt narenciye ovası
    ToprakM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Tarım

    Güzelyurt narenciye ovası

    Visit North Cyprus Güzelyurt'u Troodos Dağları eteklerine yakın, narenciye yetiştirilen bölgenin merkezinde tanımlar. Yerel ürünlerin satıldığı cumartesi pazarından ve doğuya giden yol üzerinde taze meyve suyu satan tezgâhlardan söz eder.

    Kaynak: visitncy.com

  • Festival

    48. Güzelyurt Portakal Festivali (2026)

    BRT 16 Haziran 2026'da festivalin önceki akşam açıldığını ve konserler, tavla turnuvası, çocuk şenliği ve mini futbol turnuvalarıyla 21 Haziran'a kadar süreceğini bildirmiştir. Kortej Kurtuluş İlkokulu'ndan başlayıp Festival Parkı'nda sona ermiştir.

    Kaynak: brtk.net

  • Festival

    47. Güzelyurt Portakal Festivali (2025)

    BRT 17 Haziran 2025'te Güzelyurt Belediyesi'nin düzenlediği 47. festivalin Kurtuluş İlkokulu'ndan Festival Parkı'na uzanan bir kortej ve amfitiyatrodaki açılış töreniyle başladığını bildirmiştir.

    Kaynak: brtk.net

  • Lefke meyve ve kuruyemiş yetiştiriciliği
    Monoskolaggi · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Tarım

    Lefke meyve ve kuruyemiş yetiştiriciliği

    Visit North Cyprus dağlardan gelen kaynak suyunun verimli Lefke kıyı ovasına ulaştığını ve burada meyve, kuruyemiş ve narenciye yetiştirildiğini söyler. Haziranda yakındaki Güzelyurt'ta düzenlenen Portakal Festivali'nden ve temmuzdaki Ceviz Festivali'nden söz eder.

    Kaynak: visitncy.com

  • Su

    Lefke barajları ve göletleri

    BRT 12 Aralık 2025'te Lefke Belediyesi'nin Kalobanoyat Barajı'nı %50, Lefke Barajı'nı %10, Kafizes Barajı'nı %30 dolu, Gemikonağı göletini ise boş olarak verdiğini bildirmiştir. Bu düzeyler yalnızca o tarih içindir.

    Kaynak: brtk.net

  • Yeşilırmak (Limnitis)
    Seksen iki yüz kırk beş · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Köy

    Yeşilırmak (Limnitis)

    Wikipedia, Limnitis'i (Yeşilırmak) Troodos Dağları'nın kuzeybatı yamaçlarında, Tillirya bölgesinde bir kıyı köyü olarak tanımlar; Vuni Sarayı yakınında, Soli ise biraz daha doğudadır. Bu bölgedeki geçiş kuralları burada değil, [yönetim, ilçeler ve geçişler sayfasında](/about-north-cyprus/government-districts-and-crossings) ve resmî kaynaklarda ele alınır.

    Kaynak: en.wikipedia.org

1 / 6

Yakınında: Koruçam (Kormakitis) ve Maruni mirası. Yapay zekâ görsel konsepti
Yapay zekâ görsel konsepti

Yakınında: Koruçam (Kormakitis) ve Maruni mirası

Koruçam (Kormakitis) bu sayfanın kapsadığı iki ilçenin dışındadır: Wikipedia köyü Girne ilçesinde gösterir ve bir Maruni köyü olarak tanımlar. CNEWA (Catholic News Service, 20 Mayıs 2010) Kıbrıs Maruni Arapçasını toplumun kendine ait, kaybolma tehlikesindeki dili olarak tanımlamıştır.

Köydeki Eski Aziz Yorgi Kilisesi'nin koruma çalışması, AB tarafından finanse edilen ve UNDP ile Kültürel Miras Teknik Komitesi tarafından 2013-2017 yılları arasında yürütülen "Kıbrıs toplumları için büyük önem taşıyan anıtlara destek" programı kapsamında yapılmıştır. Cyprus Mail 8 Nisan 2017'de çalışmanın tamamlandığını bildirmiştir. Bu sayfa yalnızca mirası anlatır; mülkiyet ve ikamet konuları kapsam dışıdır.

  • Koruçam (Kormakitis / Kormacit)
    muffinn · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons

    Köy

    Koruçam (Kormakitis / Kormacit)

    Wikipedia köydeki Marunilerin geleneksel olarak kendilerine özgü bir Arapça olan Kıbrıs Maruni Arapçasını, ayrıca Yunancayı ve son dönemde Türkçeyi konuştuğunu söyler. Hafta sonları eski sakinlerin akrabalarını ziyaret etmesi ve ayine katılmasıyla nüfusun arttığını aktarır.

    Kaynak: en.wikipedia.org

  • Eski Aziz Yorgi Kilisesi (koruma)
    Xxlstier · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Kilise

    Eski Aziz Yorgi Kilisesi (koruma)

    UNDP, Kormakitis/Kormacit/Koruçam'daki Eski Aziz Yorgi Kilisesi'ni Eylül 2013'ten Aralık 2017'ye kadar süren programının 2. aşamasında koruma çalışması yapılan anıtlar arasında listeler.

    Kaynak: undp.org

  • Eski Aziz Yorgi Kilisesi (tarih)
    HFrankDM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Kilise

    Eski Aziz Yorgi Kilisesi (tarih)

    Cyprus Mail Nisan 2017'de 16. yüzyıla ait Eski Aziz Yorgi Kilisesi'nin restore edildiğini ve yeni Aziz Yorgi kilisesi 20. yüzyıl başında yapılana kadar Maruni toplumunun ana kilisesi olduğunu bildirmiştir.

    Kaynak: archive.cyprus-mail.com

  • Aziz Yorgi Kilisesi (kullanımda)
    HFrankDM · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Kilise

    Aziz Yorgi Kilisesi (kullanımda)

    Wikipedia bugünkü Aziz Yorgi Kilisesi'nin yapımına 1900'de başlandığını, 1930'da tamamlandığını ve kalan sakinler tarafından hâlâ kullanıldığını söyler. CNEWA 2010'da burada her gün ayin yapıldığını bildirmiştir.

    Kaynak: en.wikipedia.org

  • Şapel

    Tohumların Aziz Yorgisi Şapeli

    Wikipedia, köyün kuzeyinde denize yakın bu şapelin 1852'de yapıldığını ve her yıl 3 Kasım'da burada ayin düzenlendiğini söyler.

    Kaynak: en.wikipedia.org

  • Dil

    Kıbrıs Maruni Arapçası

    CNEWA (Catholic News Service, 2010) Kıbrıs Maruni Arapçasını Yunanca, Türkçe, Arapça ve Süryanice karışımı, kaybolmakta olan bir dil ve toplum kimliğinin merkezi olarak tanımlamıştır.

    Kaynak: cnewa.org

1 / 6

Pratik notlar

  • Eski Eserler ve Müzeler Dairesi Soli, Vuni ve üç müze için ziyaret saatlerini yayımlar. Bu sayfa saat, ücret veya bilet kuralı vermez; ziyaretten önce Daire'nin sayfasını kontrol edin.
  • Bazı tarihlerde kaynaklar ayrışır. Soli için Daire İsveç kazılarının 1927'de başladığını, Visit North Cyprus ise 1929'u verir; Vuni için Daire aynı sayfada hem 1928-1929'u hem 1927-1931'i verir. St. Mamas için Daire kiliseyi 16. yüzyıla, Visit North Cyprus ise büyük ölçüde 18. yüzyıla tarihler.
  • Visit North Cyprus, Vuni Sarayı'na çıkan yolun dar ve çok virajlı olduğunu söyler. Aynı kaynak Soli tiyatrosunun üstündeki Afrodit tapınağının ziyarete açık olmadığını, Daire ise Tumba tu Skuru'nun ziyarete kapalı olduğunu belirtir.
  • St. Mamas bir ikon müzesidir, Koruçam kiliseleri ise ibadet yerleridir. Ziyaretçiler alanda ilan edilen kurallara uymalıdır.
  • Portakal Festivali'nin tarihleri her yıl değişir. Bu sayfadaki tarihler BRT'nin aktardığı 2025 ve 2026 festivallerine aittir; sonraki festival için Güzelyurt Belediyesi'ni veya BRT'yi kontrol edin.
  • Yer adları Türkçe ve Yunanca biçimleriyle geçer (Güzelyurt/Morphou, Lefke/Lefka, Gemikonağı/Karavostasi, Yeşilyurt/Pentageia, Yeşilırmak/Limnitis, Koruçam/Kormakitis, Vuni/Vouni). İlçeler ilçeler ve kasabalar haritası sayfasında gösterilir.

Sık sorulan sorular

Güzelyurt ve Lefke'de gezilecek başlıca yerler nelerdir?

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi Güzelyurt bölgesinde beş yer listeler: St. Mamas Kilisesi ile Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi, Lefke Maden Müzesi, Güzelyurt Tren İstasyonu Müzesi, Soli ve Vuni Sarayı. Visit North Cyprus bunlara Petra tou Limnidi'yi, Lefke su kemerini, Piri Mehmet Paşa Camii'ni ve Lefke çevresindeki lokomotifleri ekler.

Soli'de neler görülebilir?

Visit North Cyprus MS 2. yüzyılın sonlarına ait 17 sıra oturma yerli bir Roma tiyatrosunu ve kuğu ile yunus figürlü taban mozaikleri olan MS 4. yüzyıl sonlarına ait bir bazilikayı anlatır. Eski Eserler ve Müzeler Dairesi ayrıca 2005-2006'da kazılan, altın ve metal buluntular veren mezarları tanımlar.

Vuni Sarayı'nı kim, neden yaptırdı?

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, sarayı yaklaşık MÖ 500'de Marion'un Pers yanlısı kralının Soli'yi gözetlemek için deniz seviyesinden 250 m yükseklikteki bir tepeye yaptırdığını söyler. Saray MÖ 450/440 civarında Yunan denetimine geçmiş, MÖ 380'de yanmış ve terk edilmiştir.

Lefke Maden Müzesi ne zaman açıldı?

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi müzenin, 1930'larda sinema ve otel olarak yapılan Vasıf Palas'ın restore edilen sinema bölümünde 24 Mayıs 2025'te açıldığını söyler. Müzede Geç Tunç Çağı'na ait öküz derisi biçimli bir ingot ve bir maden vagonu da dahil olmak üzere arkeoloji, jeoloji ve Kıbrıs Maden Şirketi bölümleri vardır.

Kıbrıs Maden Şirketi neydi?

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi'ne göre 1916'da Amerikalı yatırımcıların kurduğu, Lefke çevresinde bakır çıkaran, 1926'dan itibaren Gemikonağı'ndaki kendi limanından ihracat yapan ve Mart 1975 sonunda adadan ayrılan bir şirketti. İşçi köyleri, okullar ve Yeşilyurt'ta bir hastane kurmuştu.

Güzelyurt'ta demiryolu var mıydı?

Evet. Eski Eserler ve Müzeler Dairesi, Güzelyurt (Morphou) istasyonunun Kıbrıs Hükümeti Demiryolu üzerinde 31 Mart 1907'de açıldığını ve hat 1951'de kapanana kadar hizmet verdiğini söyler. Restore edilen istasyon 18 Mayıs 2022'de demiryolu müzesi olarak açılmıştır; bahçesinde CMC'ye ait 3 Numaralı Buharlı Lokomotif bulunur.

Güzelyurt Portakal Festivali ne zaman yapılır?

Haziranda düzenlenir ancak tarihleri her yıl değişir. BRT 48. festivalin 15 Haziran 2026 akşamı açıldığını ve 21 Haziran'a kadar sürdüğünü, 47. festivalin ise Güzelyurt Belediyesi'nin düzenlemesiyle Haziran 2025'in ortasında başladığını bildirmiştir.

Güzelyurt Doğa ve Arkeoloji Müzesi'nde neler var?

Eski Eserler ve Müzeler Dairesi alt katta kurutulmuş hayvanların, üst katta ise Tumba tu Skuru buluntuları ve Salamis açıklarında bulunan Efes Artemis heykeli dahil Neolitik dönemden Bizans dönemine kadar eserlerin sergilendiğini söyler.

Lefke'deki Osman Paşa Türbesi'nde kim yatıyor?

Visit North Cyprus, Piri Mehmet Paşa Camii bahçesindeki türbenin 1839'da Lefke'de ölen vezir Osman Paşa'ya ait olduğunu ve eşi için İzmir'de yapıldığını söyler. Bahçedeki ikinci mezar Hüseyin Ağa'ya aittir.

Kaynaklar

Kuzey Kıbrıs hakkında sorularınız mı var?

Bölgeler, oteller veya gayrimenkul hakkında özel bir görüşme için NORTHEA'ya yazın.

NORTHEA ile iletişime geçin