Demirgazyk Kiprde garaşsyz alyjy wekilçiligi: bu nämäni aňladýar

Demirgazyk Kiprde wekilçilik näme üçin möhüm

Daşary ýurtly alyjynyň görýän emläkleriniň köpüsini beýleki tarapyň töleýän adamlary görkezýär: gurluşykçynyň satuw ofisi, satyjynyň sanawyny saklaýan agent ýa-da mahabatçylardan girdeji gazanýan portal (Northea derňewi). Munuň hiç ýerinde nädogrylyk ýok. Emma bu, emlägi size görkezýän adamyň köplenç size laýyk emlägi tapmak üçin däl-de, şol emlägi satmak üçin tölenýändigini aňladýar.

Hukuk babatda şol bir töwekgelçilik has ýiti. Ulyburitaniýa hökümetiniň Kiprde emläk satyn almak boýunça gollanmasy, biziň yzygiderli barlag gollanmamyzda getirilen, bir wagtyň özünde satyjylar ýa-da gurluşykçylar üçin hereket edýän aklawçylary alyjylaryň duşan meseleleriniň hatarynda görkezýär (GOV.UK, soňky täzelenme 2019-njy ýylyň 27-nji noýabry). Gurluşykçy üçin hem hereket edýän aklawçy gurluşykça garşy siziň bähbidiňizi gorap bilmeýär.

Gol çekilenden soňky möhletler ýalňyşlygy düzetmäge az ýer galdyrýar. Resmi düzgün: daşary ýurtly alyjynyň möhürlenen şertnamasy bir aý içinde etrap ýer sicilinde hasaba alynmaly, satuwdan tölenmeli salgytlar we tölegler tölenmeli we satyn almaga rugsat üçin arza berilmeli, ýogsam şertnama hakyky däl (8(6)(1)-nji madda). Eýeçiligi geçirmegiň tölegleri Ministrler Kabinetiniň rugsady Resmi Gazetde çap edilenden soň 75 iş güni içinde tölenmeli, ýogsam rugsat güýjüni ýitirýär (8(7)-nji madda). Kanun eýeçiligiň geçirilişini tamamlamak üçin bir ýyllyk möhleti hem kesgitleýär (8(6)(2)-nji we 8(7)-nji maddalar). Üç düzgün hem 52/2008 belgili Kanunyň 8-nji maddasyny ulanýan 119/2026 belgili Kanun güýçli Kararyň 4-nji maddasynda ýerleşýär (DKTR Resmi Gazeti № 196, 2026-njy ýylyň 6-njy oktýabry). Aklawçyňyzdan ýazuw ýüzünde soraň: siziň satyn almaňyzda bir aýlyk we bir ýyllyk möhletler haýsy senelerden başlanýar. Kimdir biri siziň adyňyzdan şu senelere syn etmeli. Düzgünleriň senelenen üýtgeşmeleri biziň daşary ýurtly alyjy düzgünleri sahypamyzda saklanýar.

Satyn almadaky rollar we her biriniň kim üçin işleýşi

Aklawçy bilen maslahatçy dürli iş edýär. Alyjynyň maslahatçysy aklawçynyň ornuny tutmaýar we hiç haçan hukuk netijesini bermeli däl. Aklawçy emläk gözlemeýär we adatça täjirçilik şertleri boýunça gepleşmeýär. Şertnamanyň hasaba alnyşyny we satyn almaga rugsat üçin arzany özüňiz, aklawçyňyz arkaly ýa-da ygtyýarly wekil arkaly bermek bolýar (8(6)(1)-nji madda). Islendik adama ygtyýarnama berseňiz, ony ýazuw ýüzünde diňe göz öňünde tutýan işleriňiz bilen çäklendiriň.

Kipr Türk Aklawçylar Birleşigi Lefkoşa, Girne, Magusa we Güzelýurt aklawçylar birleşiginiň aklawçylarynyň sanawlaryny çap edýär, muny biziň yzygiderli barlag gollanmamyzda hem bellemek bolýar.

Garaşsyzlygyň bäş synagy

Muny islendik maslahatçy ýa-da agent bilen ulanyň we jogaplary ýazuw ýüzünde alyň:

1. Bu geleşikde size kim töleýär? Alyjy, satyjy, gurluşykçy ýa-da olaryň birnäçesi? Satyjydan hak almak hökman hyzmatdaşlygy ýok etmeýär, ýöne siz muny bilmelisiňiz.
2. Maňa görkezýän islendik emlägiňiz üçin satyjy tarapynda hereket edýärsiňizmi? Eger hawa bolsa, maslahatçy şol emläk boýunça iki tarap üçin hem hereket edýär we bu çaknyşygy nähili çözýändigini aýtmaly.
3. Maslahat berýän gurluşykçylaryňyzdan, aklawçylaryňyzdan, banklaryňyzdan ýa-da beýleki hünärmenleriňizden komissiýa ýa-da ugrukdyryş hakyny alýarsyňyzmy? Ugrukdyryş tölegleri kiçi bolsa-da, maslahata täsir edýär.
4. Satanyňyz üçin hak almaýan emläkleri hem maňa görkezersiňizmi? Siziň üçin işleýän maslahatçy siziň talabyňyza laýyk ähli bazara, şol sanda başgalar tarapyndan sanawa girizilen emläklere hem seretmeli.
5. Hyzmatyň çäginde nämeler bar, nämeler ýok? Ýazuw ýüzündäki şertnama hyzmatlary, hakyny, mümkin eksklýuziwligi, möhleti we taraplaryň her biriniň ony nädip bes edip biljekdigini kesgitleýär.

Alyjynyň maslahatçysynyň näme edýändigi we nämäni etmeýändigi

Edýär: talaplaryňyzy talap beýanyna öwürýär; açyk bazarda, hereket edýän taslamalarda we hususy satyjylarda gözleýär; syýahatyňyzdan öň laýyk däl emläkleri aýyrýar; resminamalaryň ýagdaýy bilen resminamalar toplumyny taýýarlaýar; hususy görkezişleri guraýar; siziň beren ygtyýarlygyňyzyň çäginde gepleşik alyp barýar; aklawçyňyzy, inženeriňizi, buhgalteriňizi we bankyňyzy utgaşdyrýar; aklawçy bilen bilelikde gol çekilenden soňky möhletlere syn edýär; amala aşyrmagy we tabşyrmagy goldaýar.

Etmeýär: hukuk, salgyt, maliýe, maýa goýum ýa-da migrasiýa maslahatyny bermeýär; müşderi pullaryny saklamaýar we escrow hökmünde çykyş etmeýär; titul, rugsatnamalar, wagt, bahalar, kärende girdejisi ýa-da gymmatyň ösüşi barada wada bermeýär. NORTHEA üçin bu istisnalar hyzmat şertlerinde görkezilýär we garaşsyz hünärmenler öz maslahatlary üçin jogapkär bolmagynda galýarlar.

Islendik maslahatçydan, şol sanda bizden soramaly soraglar

• Talabymy paýlaşmazdan öň hyzmat şertnamaňyzy görüp bilerinmi?
• Men satyn alsam, size kim töleýär we hak haçan tölenmeli?
• Gysga sanawymdaky islendik emlägiň satyjysy üçin hereket edýärsiňizmi?
• Tanyşdyrýan aklawçyňyzdan, bankyňyzdan ýa-da gurluşykçyňyzdan haýsydyr bir töleg alýarsyňyzmy?
• Birden köp garaşsyz aklawçynyň adyny berip bilersiňizmi?
• Emläk agentligi ygtyýarnamaňyzyň belgisi näçe?
• Meniň ýeke-täk aragatnaşyk adamym kim bolar we haýsy dillerde?
• Resminamalary maňa nähili iberersiňiz we maglumatlarymy nähili gizlin saklarsyňyz?

Bu soraglara ýazuw ýüzünde jogap bermeýän maslahatçy, aslynda, eýýäm jogap berdi.

NORTHEA wekilçilige nähili çemeleşýär

• Bir bellenen maslahatçy. Her kabul edilen müşderiniň ähli ýoly utgaşdyrýan bir bellenen maslahatçysy bar (Hususy ofis sahypasyna serediň). Biziň maslahatçymyz Al Bazarov türkçe we iňlisçe işleýär.
• Garaşsyz aklawçylar: tanyşdyrylýar, ornuny tutulmaýar. NORTHEA hukuk firmasy däl. Titul, ýüklemeler, rugsatnamalar we şertnama siziň garaşsyz, DKTR-de ygtyýarnamaly aklawçyňyz tarapyndan barlanýar. «Hususy ofis» sahypamyzda aýdylyşy ýaly: «Northea utgaşdyrýar; aklawçy maslahat berýär».
• Hak ilki ýazuw ýüzünde. NORTHEA-nyň hakylary we olaryň alyjy, satyjy ýa-da ikisi tarapyndan tölenýändigi, islendik hyzmat berilmezden öň çekiliş hatynda ýazuw ýüzünde kesgitlenýär (şertnamadan öňki maglumata serediň).
• Bazaryň iki tarapy. NORTHEA satyjylaryň hususy tabşyryklaryny hem kabul edýär (Gizlin satyň sahypasyna serediň). Emlägi size görkezsek, onuň satyjysy üçin hem hereket edýändigimizi soraň; jogap we hak düzgünlemesi çekiliş hatynda ýazuw ýüzünde kesgitlenýär.
• Pullar saklanylmaýar. NORTHEA müşderi pullaryny saklamaýar we escrow hökmünde çykyş etmeýär. Tölegler özlerine degişli taraplara we edaralara barýar.
• Ygtyýarnama maglumatlary. Web sahypamyzyň aşagynda şeýle ýazylýar: «Emläk agentligi ygtyýarnamasy № kteb13: DKTR-iň Içeri işler ministrligi tarapyndan 38/2007 belgili Kanuna laýyklykda berlen.» Biziň şertnamadan öňki maglumatymyz şeýle diýýär: «Kompaniýanyň hasaba alyş belgisi: kteb13. Ofis salgysy: Özcan Çağaloğlu Plaza, A blok, 2-nji gat, Yenikent, Demirgazyk Kipr.»; ygtyýarnama barada bolsa: «Northea Property Development Ltd-iň TRNC-niň Içeri işler ministrligi tarapyndan 38/2007 belgili Kanuna laýyklykda berlen kteb13 belgili emläk agentligi ygtyýarnamasy bar.»