Przejdź do treści
NORTHEA
Język: PL
Umów prywatną konsultację
Menu

O Cyprze Północnym · Drzewa rodzime i endemiczne

Drzewa rodzime i endemiczne Cypru i Cypru Północnego

Stan na 28 października 2026: ulotka Departamentu Lasów Republiki Cypryjskiej The flora of the forests of Cyprus nazywa cedr cypryjski (Cedrus brevifolia) jedynym endemicznym drzewem wyspy, a także oznacza jako endemiczny dąb złocisty (Quercus alnifolia), który wymienia wśród wysokich krzewów. Ulotka umiejscawia oba gatunki na obszarze Troodos i Lasu Pafos, w południowej części wyspy według Uniwersytetu w Hohenheim, a żadne otwarte źródło nie umieszcza żadnego z nich w paśmie Kirenii (Beşparmak). Dla tego pasma źródła wymieniają sosnę kalabryjską (turecką) i cyprys wiecznie zielony. Strona porządkuje drzewa według statusu i podaje, gdzie umiejscawia je każde źródło.

Sprawdzono 28 października 2026 w źródłach wymienionych w tekście i poniżej. Stanowiska stron są przypisane tym stronom.

Jak źródła oznaczają drzewa rodzime, endemiczne i introdukowane

Departament Lasów Republiki Cypryjskiej publikuje ulotkę The flora of the forests of Cyprus (Press and Information Office, P.I.O. 158/2008), która oznacza każdą wymienioną roślinę literą: (N) dla rodzimej i (E) dla endemicznej, czyli ograniczonej do Cypru. Ta strona stosuje tę konwencję dla statusu drzewa w skali całej wyspy i podaje, gdzie każde źródło umiejscawia drzewo, co jest odrębną kwestią niż jego status.

Slajdy seminaryjne Instytutu Botaniki Uniwersytetu w Hohenheim (styczeń 2019) opisują pasmo Beşparmak (Kirenii) jako pasmo wapienne wznoszące się do 1 024 m, a pasmo Troodos jako pasmo wulkaniczne wznoszące się do 1 952 m. Hohenheim umiejscawia pasmo Troodos w południowej części wyspy, czyli na obszarze administrowanym przez Republikę Cypryjską, i umiejscawia cedr „w paśmie Troodos”, a endemiczny dąb „tylko w górach Troodos”. Las Pafos pochodzi z ulotki i ze strony Royal Botanic Garden Edinburgh, a nie ze slajdów z Hohenheim.

  • oznaczenia statusu

    Rodzime (N) i endemiczne (E) w ulotce Departamentu Lasów

    Ulotka wymienia drzewa, krzewy, półkrzewy i zioła lasów i oznacza każde jako (N) rodzime lub (E) endemiczne. Stwierdza, że lasy i grunty leśne ograniczają się głównie do pasm górskich Troodos i Pentadaktylos, z mniejszymi działkami u ich podnóży oraz w regionach nizinnych i pagórkowatych.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • kategorie lasów

    Cztery kategorie gruntów leśnych w ulotce

    Ulotka Departamentu Lasów rozróżnia naturalne lasy sosnowe; zalesienia i dolesienia, głównie sosną Pinus brutia; makię, garygę, frygan i użytki trawiaste; oraz grunty nagie, takie jak tamy i kopalnie. Dodaje, że dla celów zarządzania lasy dzieli się na Main State Forests i Minor State Forests.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • klasyfikacja

    Taksony rodzime, introdukowane i o niejasnym statusie (Hohenheim)

    Slajdy przeglądowe z Hohenheim liczą na Cyprze 2002 taksony: 1640 taksonów rodzimych, 244 taksony introdukowane występujące na wolności, 42 mieszańce i 84 gatunki o niejasnym statusie. Slajdy przypisują bogactwo wyspy zróżnicowaniu geologii i klimatu.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • źródło referencyjne

    Pinus brutia w Plants of the World Online (Kew)

    Plants of the World Online wymienia Cypr wśród krajów rodzimego zasięgu Pinus brutia i streszcza zasięg jako południowy Półwysep Bałkański po północno-zachodni Iran i Liban. Wymienia Algierię, Maroko, Palestynę, Tunezję i Australię Zachodnią jako miejsca, gdzie została introdukowana.

    Źródło: powo.science.kew.org

  • źródło referencyjne

    Cupressus sempervirens w Plants of the World Online (Kew)

    Plants of the World Online oznacza Cupressus sempervirens L. jako nazwę zaakceptowaną i wymienia Cypr wśród jego obszarów rodzimych, streszczając rodzimy zasięg jako wschodnia część Morza Śródziemnego po Iran. Zawiera odrębną, dłuższą listę miejsc, gdzie drzewo jest introdukowane.

    Źródło: powo.science.kew.org

  • kategoria ochrony

    Kategorie ochrony przytaczane dla endemicznych roślin drzewiastych

    Ulotka Departamentu Lasów mówi, że cedr cypryjski był uznawany za Narażony na liście IUCN z 1996 roku i za Rzadki w Europejskiej Czerwonej Liście z 1991 roku. Późniejsza strona Royal Botanic Garden Edinburgh przytacza ocenę IUCN z 2011 roku jako Narażony według kryterium D2; Wikipedia przytacza ocenę IUCN z 2017 roku jako Najmniejszej troski dla dębu złocistego.

    Źródło: threatenedconifers.rbge.org.uk

1 / 6

Endemiczne dla Cypru: cedr cypryjski, jedyne endemiczne drzewo, i dąb złocisty, wymieniony jako wysoki krzew. Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI
Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI

Endemiczne dla Cypru: cedr cypryjski, jedyne endemiczne drzewo, i dąb złocisty, wymieniony jako wysoki krzew

Według ulotki Departamentu Lasów cedr cypryjski (Cedrus brevifolia) jest oznaczony (E) i jest „jedynym endemicznym drzewem Cypru”. Jest ograniczony do okolic szczytu Tripylos w Lesie Pafos, od 800 do 1 400 m. Strona Royal Botanic Garden Edinburgh o zagrożonych drzewach szpilkowych podaje, że jest ograniczony do obszaru Tripylos w Lesie Państwowym Pafos w górach Troodos w zachodnim Cyprze, i wymienia pięć naturalnych drzewostanów. Żadne źródło otwarte dla tej strony nie umieszcza go w paśmie Kirenii ani gdzie indziej na północy.

Ta sama ulotka oznacza dąb złocisty (Quercus alnifolia) jako (E), rosnący od 500 do 1 800 m i „ograniczony do pasma górskiego Troodos”. Slajdy przeglądowe z Hohenheim również opisują endemiczny dąb, który występuje „tylko w górach Troodos”. Oba stwierdzenia są faktami dotyczącymi całego Cypru i oba umiejscawiają drzewo w paśmie Troodos, w części wyspy administrowanej przez Republikę Cypryjską.

Ulotka wymienia dąb złocisty w części B.1. Tall Shrubs (wysokie krzewy) i nazywa cedr cypryjski jedynym endemicznym drzewem. Wikipedia opisuje dąb złocisty jako zimozielony krzew lub małe drzewo do 10 m. Ta strona podaje więc cedr jako endemiczne drzewo, a dąb złocisty jako endemiczną roślinę drzewiastą.

  • endemiczne drzewo

    Cedr cypryjski (Cedrus brevifolia): zasięg w ulotce

    Ulotka Departamentu Lasów podaje, że jest ograniczony do okolic szczytu Tripylos (Las Pafos) od 800 do 1 400 m i jest jedynym endemicznym drzewem Cypru. Dodaje, że gatunek był wymieniony jako Narażony przez IUCN w 1996 roku i Rzadki w Europejskiej Czerwonej Liście z 1991 roku.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • endemiczne drzewo

    Cedr cypryjski: drzewostany, liczebność i zagrożenia

    Strona Royal Botanic Garden Edinburgh wymienia pięć naturalnych drzewostanów (Tripylos, Mauroi Kremoi, Sellae tis Ellias, Throni i Exo Milos) i podaje, że większość drzew rośnie w Tripylos, przypisując temu miejscu zasięg faktycznego występowania 1,99 km² i 16 000 dojrzałych osobników (d.b.h. ≥12 cm); obie liczby dotyczą wyłącznie Tripylos. Podaje, że głównym zagrożeniem jest ogień, a wszystkie drzewostany są wyznaczone jako obszary Natura 2000.

    Źródło: threatenedconifers.rbge.org.uk

  • endemiczne drzewo

    Cedr cypryjski: taksonomia i Dolina Cedrów (Wikipedia, źródło wtórne)

    Wikipedia podaje, że niektórzy botanicy traktują to drzewo jako odmianę cedru libańskiego, a inni jako odrębny gatunek, Cedrus brevifolia. Umiejscawia drzewo w Dolinie Cedrów w Lesie Państwowym Pafos na wysokości od 800 do 1 400 m, czasem w drzewostanach mieszanych z Pinus brutia, Quercus alnifolia i Platanus orientalis, i nie wspomina o paśmie Kirenii.

    Źródło: en.wikipedia.org

  • endemiczna roślina drzewiasta

    Dąb złocisty (Quercus alnifolia): zasięg w ulotce

    Ulotka Departamentu Lasów oznacza Quercus alnifolia (dąb złocisty) jako (E), rosnący od 500 do 1 800 m i ograniczony do pasma górskiego Troodos. Wpis znajduje się w części B.1. Tall Shrubs (wysokie krzewy).

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • endemiczna roślina drzewiasta

    Dąb złocisty w przeglądzie z Hohenheim

    Slajdy z Hohenheim podają, że las dębowy jest rzadszym typem lasu ograniczonym do małych obszarów oraz że Cypr ma endemiczny dąb, Quercus alnifolia, tylko w górach Troodos. Slajdy zestawiają go z lasem nadrzecznym, w którym wymieniony jest Platanus orientalis.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • endemiczna roślina drzewiasta

    Dąb złocisty: pokrój i ocena (Wikipedia, źródło wtórne)

    Wikipedia opisuje Quercus alnifolia jako zimozielony krzew lub małe drzewo do 10 m, ograniczone do skalnego masywu Troodos pochodzenia magmowego na wysokości od 400 do 1 800 m, i przypisuje mu ocenę IUCN Najmniejszej troski z 2017 roku. Jego zakres wysokości różni się nieznacznie od podanego w ulotce zakresu od 500 do 1 800 m.

    Źródło: en.wikipedia.org

1 / 6

Rodzime drzewa szpilkowe: sosna, cyprys i jałowiec

Ulotka Departamentu Lasów oznacza sosnę kalabryjską (Pinus brutia) i cyprys wiecznie zielony (Cupressus sempervirens) jako rodzime. Opisuje sosnę jako gatunek dominujący, tworzący rozległe lasy w pasmach górskich Troodos i Pentadaktylos oraz w innych regionach, a cyprys jako występujący licznie w paśmie Pentadaktylos, w drzewostanach mieszanych z sosną. Są to nazwy drzew, które źródła najczęściej łączą z pasmem Kirenii.

Slajdy o sosnach z Hohenheim (styczeń 2019) nazywają Pinus brutia najważniejszym drzewem leśnym Cypru i wymieniają Góry Kyreńskie wśród miejsc, gdzie występuje w dużych populacjach. Slajdy podają, że Cupressus sempervirens zbiega się z sosną tylko w bardzo suchych miejscach, takich jak południowa strona Gór Kyreńskich. Powyżej około 1 500 m w paśmie Troodos sosnę zastępuje sosna czarna.

Dla jałowca fenickiego (Juniperus phoenicea) ulotka podaje zasięg nizinny i wymienia pasmo Pentadaktylos oraz półwysep Karpasia wśród miejsc, gdzie występuje. Sosny i jałowce pasma Troodos są faktami dotyczącymi całej wyspy i nie są dowodem na występowanie tych drzew na północy.

  • rodzime drzewo szpilkowe

    Sosna kalabryjska, Pinus brutia: wpis w ulotce

    Ulotka oznacza ją (N), podaje, że rośnie do 1 200 m, i nazywa ją gatunkiem dominującym, tworzącym rozległe lasy w pasmach Troodos i Pentadaktylos oraz w innych regionach. Dla pasma Beşparmak slajdy z Hohenheim wymieniają sosnę tureckią jako główne drzewo dzisiejszych lasów.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • rodzime drzewo szpilkowe

    Pinus brutia: rozmieszczenie (Hohenheim)

    Slajdy o sosnach z Hohenheim podają, że Pinus brutia jest najważniejszym drzewem leśnym Cypru, że duże populacje występują w Górach Kyreńskich oraz że na Cyprze występuje tylko Pinus brutia var. brutia. Podają jej zakres wysokości od poziomu morza do około 1 500 m.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • rodzime drzewo szpilkowe

    Cyprys wiecznie zielony, Cupressus sempervirens: wpis w ulotce

    Ulotka oznacza go (N), podaje, że rośnie do 1 200 m, występuje licznie w paśmie górskim Pentadaktylos i tworzy drzewostany mieszane z Pinus brutia.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • rodzime drzewo szpilkowe

    Cyprys i sosna razem: suche południowe stoki

    Slajdy o sosnach z Hohenheim podają, że cyprys zbiega się z Pinus brutia tylko w bardzo suchych miejscach, takich jak południowa strona Gór Kyreńskich. Slajdy o Beşparmak nazywają go drugim najczęstszym drzewem tych lasów, występującym na suchych stanowiskach i głównie na południowych stokach.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • rodzime drzewo szpilkowe

    Jałowiec fenicki, Juniperus phoenicea: wpis w ulotce

    Ulotka oznacza go (N) i podaje, że rośnie do 400 m, jest jednym z dominujących gatunków cypryjskiej makii i występuje w paśmie górskim Pentadaktylos, na półwyspie Karpasia, na Cape Greko i na półwyspie Akamas.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • rodzime drzewo szpilkowe

    Jałowiec fenicki: Cyprus Center for Environmental Research and Education

    Strona CYCERE „gatunek marca 2020” podaje, że gatunek występuje od poziomu morza do 500 m, w części strefy przybrzeżnej rośnie jako krzewy i dorasta do 10 m. Wymienia Akamas i Karpasias jako miejsca z zachowanymi lasami jałowca fenickiego i opisuje jego twarde, odporne na zgniliznę drewno jako używane w budownictwie mieszkaniowym do początku XX wieku.

    Źródło: kykpee.org

  • rodzime drzewo szpilkowe

    Drzewa szpilkowe Troodos: sosna Troodos i jałowiec Troodos

    Ulotka oznacza Pinus nigra ssp. pallasiana (sosna Troodos) jako rodzimą, tworzącą gęste lasy wokół centralnego obszaru Troodos od 1 200 do 1 950 m, oraz Juniperus foetidissima (jałowiec Troodos) jako rodzimy, w drzewostanach mieszanych z nią od 1 500 do 1 950 m. Slajdy z Hohenheim podają, że las sosny czarnej występuje tylko w paśmie Troodos.

    Źródło: pedoulas.org.cy

1 / 7

Rodzime drzewa liściaste i małe drzewa. Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI
Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI

Rodzime drzewa liściaste i małe drzewa

Ulotka Departamentu Lasów wymienia jako rodzime platan wschodni (Platanus orientalis), olszę (Alnus orientalis), wierzbę białą (Salix alba), topolę włoską (Populus nigra), dwa dęby, Pistacia atlantica i szarańczyn. Opisuje platan i olszę jako drzewa brzegów rzek i potoków do 1 500 m. Cyprus Center for Environmental Research and Education wymienia dla platana Akamas, Pafos i Troodos oraz podaje, że jest rzadki lub nieobecny na równinie Mesaoria. Żadne z otwartych źródeł nie umieszcza platana na północy.

Dla małych drzew i wysokich krzewów ulotka oznacza jako rodzime terebint (Pistacia terebinthus), poziomkowiec grecki (Arbutus andrachne) i oliwkę dziką (Olea europaea). Slajdy o Beşparmak z Hohenheim umiejscawiają terebint i poziomkowiec grecki w lasach i makii pasma Beşparmak i podają, że na Cyprze owoce terebintu są używane do pieczenia chleba.

Oliwka uprawna i szarańczyn są omówione na własnych stronach, gaje oliwne i oliwa z oliwek oraz szarańczyn, głóg i lokalne uprawy. O krzewach makii i zbiorowiskach roślinnych północy zob. flora i fauna.

  • rodzime drzewo liściaste

    Platan wschodni, Platanus orientalis: wpis w ulotce

    Ulotka oznacza go (N) i podaje, że rośnie wzdłuż brzegów rzek i potoków, często w drzewostanach mieszanych z olszą, do 1 500 m.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • rodzime drzewo liściaste

    Platan wschodni: Cyprus Center for Environmental Research and Education

    Strona „gatunek listopada 2020” nazywa go rodzimym drzewem w pobliżu wąwozów lub źródeł wody, bardzo pospolitym wzdłuż rzek w Akamas, Pafos i Troodos do 1 600 m, rzadkim lub nieobecnym na równinie Mesaoria i wysokim na ponad 30 m. Podaje, że stare drzewa w lasach są chronione przez Departament Lasów.

    Źródło: kykpee.org

  • rodzime drzewo liściaste

    Olsza, wierzba, topola włoska i Pistacia atlantica

    Ulotka oznacza Alnus orientalis jako rodzimą na brzegach rzek i potoków do 1 500 m oraz wymienia Salix alba, Populus nigra i Pistacia atlantica jako rodzime „inne godne uwagi drzewa”, bez siedliska i wysokości dla tych trzech.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • rodzime drzewo liściaste

    Dąb kermesowy i dąb Quercus infectoria ssp. veneris

    Ulotka oznacza Quercus infectoria ssp. veneris jako rodzimy do 1 300 m, nie będący dominującym drzewem leśnym, lecz tworzący małe rozproszone grupy, z miejscami olbrzymimi drzewami. Wymienia Quercus coccifera ssp. calliprinos (dąb kermesowy) jako rodzimy wysoki krzew bez podanego siedliska.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • rodzime małe drzewo

    Terebint (menengiç), Pistacia terebinthus

    Ulotka wymienia go jako rodzimy wysoki krzew. Slajdy o Beşparmak z Hohenheim nazywają go typowym gatunkiem towarzyszącym pasma, głównie w podszycie rzadkich lasów lub w makii, o wysokości od 2 do 6 m, z owocami używanymi na Cyprze do pieczenia chleba.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • rodzime małe drzewo

    Poziomkowiec grecki (sandal), Arbutus andrachne

    Ulotka oznacza go (N) i podaje, że rośnie do 1 500 m. Slajdy o Beşparmak z Hohenheim wymieniają go jako gatunek towarzyszący w lasach i makii pasma, o wysokości od 3 do 5 m, preferujący gleby ubogie w wapń.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • rodzimy krzew lub drzewo

    Oliwka dzika, Olea europaea

    Ulotka oznacza oliwkę dziką (N) na swoich listach wysokich krzewów i przedstawia ją jako Olea europaea, oliwka dzika. Uprawne gaje oliwne i lokalnie uprawianą odmianę oliwki opisano na stronie o oliwkach.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • rodzime drzewo

    Szarańczyn, Ceratonia siliqua

    Ulotka wymienia Ceratonia siliqua wśród rodzimych „innych godnych uwagi drzew”. Sposób uprawy, zbioru i przetwarzania tego drzewa opisano na stronie o szarańczynie.

    Źródło: pedoulas.org.cy

  • inne rodzime

    Inne rodzime małe drzewa i wysokie krzewy w ulotce

    Ulotka oznacza jako rodzime także Acer obtusifolium (klon, do 1 500 m, w pasmach Troodos i Pentadaktylos), Laurus nobilis, Styrax officinalis, Myrtus communis, Tamarix tetragyna, Rhamnus alaternus, Juniperus oxycedrus i Crataegus azarolus.

    Źródło: pedoulas.org.cy

1 / 9

Drzewa sadzone i introdukowane

Źródła różnią się co do dwóch sosen. Ulotka Departamentu Lasów oznacza sosnę alepską (Pinus halepensis) i pinię (Pinus pinea) jako rodzime, natomiast slajdy o sosnach z Hohenheim podają, że sosna alepska nie występuje na Cyprze naturalnie i jest okazjonalnie sadzona, na przykład w lesie Alevkaya, a pinia jest archeofitem uprawianym dla jadalnych nasion. Ta strona podaje oba stwierdzenia, nie wybierając między nimi.

Według artykułu z 2018 roku autorów z Near East University (İlseven i Baştaş) eukaliptus trafił na Cypr za pośrednictwem francuskiego dendrologa P. G. Madona, którego administracja osmańska wysłała na Cypr w 1876 roku, aby przygotował raport o istniejących lasach; jego pierwszy raport opublikowano w 1880 roku. Artykuł umiejscawia sadzenie w okresie brytyjskim. Artykuł G. W. Chapmana, Conservator of Forests na Cyprze, w Unasylva Vol. 6 No. 4 (około 1952) podaje, że gatunki egzotyczne, takie jak eukaliptus, Acacia cyanophylla i Casuarina, próbowano stosować w zalesianiu.

Sadzi się także drzewa rodzime. Slajdy o Beşparmak z Hohenheim opisują Pinus brutia jako szybko rosnące drzewo używane do zalesiania i jako dostawcę drewna oraz sugerują, że może to być powód dzisiejszych lasów sosnowych na Cyprze Północnym.

  • sporny status

    Pinia, Pinus pinea

    Slajdy o sosnach z Hohenheim nazywają ją archeofitem na Cyprze, uprawianym dla jadalnych nasion, o koronie w kształcie parasola i wysokości od 25 do 30 m. Ulotka Departamentu Lasów natomiast oznacza ją (N) wśród „innych godnych uwagi drzew”.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • sporny status

    Sosna alepska, Pinus halepensis

    Slajdy o sosnach z Hohenheim podają, że nie występuje na Cyprze naturalnie, jest okazjonalnie sadzona (na przykład w lesie Alevkaya) i naturalnie krzyżuje się z Pinus brutia. Ulotka oznacza ją (N) wśród „innych godnych uwagi drzew”.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • sadzone drzewo rodzime

    Pinus brutia w zalesianiu

    Slajdy o Beşparmak z Hohenheim podają, że jako szybko rosnące drzewo jest używana do zalesiania i jako gospodarczo ważny dostawca drewna. Ulotka Departamentu Lasów podaje, że zalesienia i dolesienia na Cyprze wykonuje się głównie sosną Pinus brutia.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • drzewo introdukowane

    Eukaliptus na równinie Mesaoria (Near East University, 2018)

    İlseven i Baştaş opisują eukaliptus jako jeden z gatunków egzotycznych preferowanych na równinie Mesaoria, sprowadzony z Australii w czasie administracji brytyjskiej i wyhodowywany w szkółkach w Nikozji i Larnace. Powołują się na Yıkıcı (2015) w sprawie 62 typów eukaliptusa zidentyfikowanych na Cyprze.

    Źródło: ejmste.com

  • drzewo introdukowane

    Gatunki egzotyczne próbowane w zalesianiu (Unasylva, G. W. Chapman)

    Chapman pisze, że gatunki eukaliptusa należały do pierwszych introdukowanych egzotów, i wymienia Eucalyptus camaldulensis, E. tereticornis, E. gomphocephala i E. occidentalis dla gruntów podmokłych. Wymienia Acacia cyanophylla jako gatunek pionierski na ruchomych piaskach, podaje, że Pinus pinea jest tam powszechnie sadzona lub wysiewana, i podaje, że Casuarina equisetifolia bywa uprawiana. Pojawia się w Unasylva Vol. 6 No. 4 (około 1952).

    Źródło: fao.org

  • sadzone drzewo rodzime

    Platan i cyprys jako drzewa sadzone

    CYCERE podaje, że platan można sadzić pojedynczo na dużym obszarze lub w rzędach jako przycinane drzewo cieniujące ulice lub place. Slajdy o Beşparmak z Hohenheim podają, że cyprys wiecznie zielony można stosować w leśnictwie lub jako drzewo ozdobne.

    Źródło: kykpee.org

  • drzewa sadownicze

    Tarasy oliwne, szarańczynowe i cytrusowe na skraju Mesaorii

    Slajdy przeglądowe z Hohenheim opisują równinę Mesaoria jako w większości pozbawioną drzew z powodu uprawy, z tarasami drzew oliwnych, szarańczynu lub cytrusów na jej skrajach. Te drzewa uprawne są omówione na stronach o oliwkach i szarańczynie.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

1 / 7

Ogień, odnowa i ochrona pokrywy drzew

Praca z Uniwersytetu Stambulskiego (Hamit Ayberk, 2000) o pożarach lasów w TRCP podaje, że lasy pokrywają około 18,4% powierzchni kraju oraz że w latach 1975-1998 wystąpiło 911 pożarów lasów i gruntów, które spaliły około 25 389 hektarów, w większości spowodowanych nieostrożnością i zaniedbaniem. Są to liczby z tego okresu, a nie aktualne.

Slajdy o Beşparmak z Hohenheim podają, że pożary lasów są częste, że całkowite zapobieganie im nie jest możliwe, a środki obejmują pasy przeciwpożarowe, systemy ochrony przeciwpożarowej i kampanie uświadamiające. Stwierdzają, że niemal całe pasmo jest możliwym obszarem Natura 2000, ale że w 2019 roku w górach Beşparmak nie było oficjalnych obszarów chronionych.

Ogień ma znaczenie także dla drzew endemicznych. Strona Royal Botanic Garden Edinburgh podaje, że pojedynczy pożar mógłby zniszczyć większość lub całość populacji cedru cypryjskiego oraz że drzewostany mają ochronę przeciwpożarową i monitoring.

  • praca dotycząca TRCP

    Pożary lasów w TRCP: praca Uniwersytetu Stambulskiego (2000)

    Streszczenie podaje lasy jako około 18,4% powierzchni kraju oraz 911 pożarów lasów i gruntów, w których spłonęło około 25 389 hektarów w latach 1975-1998. Zaleca surowsze kary, drogi przeciwpożarowe i wieże obserwacyjne.

    Źródło: acikbilim.yok.gov.tr

  • ogień i ochrona

    Środki przeciwpożarowe i status ochrony pasma Beşparmak

    Slajdy z Hohenheim wymieniają pasy przeciwpożarowe, zainstalowane systemy ochrony przeciwpożarowej i kampanie uświadamiające oraz zauważają, że tylko 6 z 35 terenów podmokłych w paśmie jest naturalnych. Podają, że w chwili pisania w paśmie nie było oficjalnych obszarów chronionych.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • odnowa

    Projekty odnowy dębów

    Slajdy o Beşparmak z Hohenheim nazywają odnowę lasów dębowych jednym z najważniejszych celów i opisują finansowany przez UE projekt „Oak for the Future” wspierający populacje dębu aleppo. Dodają, że Cypr Północny opracował plany zalesiania.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • ekologia ognia

    Pinus brutia i ogień

    Slajdy o sosnach z Hohenheim podają, że gatunek zaczyna wytwarzać szyszki już w drugim roku, że nasiona wytrzymują do 150°C i kiełkują po pożarach, oraz że jest uważany za gatunek pionierski zdolny do szybkiego odnowienia się. Zauważają też, że lasy sosnowe są bardzo podatne na pożary.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • ogień i ochrona

    Cedr cypryjski: środki ochrony

    Strona Royal Botanic Garden Edinburgh podaje, że głównym zagrożeniem jest ogień, że spadek opadów wiąże się z zamieraniem koron, a drzewostany są obszarami Natura 2000, z niektórymi Narodowymi Rezerwatami Przyrody od 1984 i 2000 roku, z wyłączonym wypasem, systemem ochrony przeciwpożarowej i plantacjami banku genów ex situ.

    Źródło: threatenedconifers.rbge.org.uk

  • następcy pożarów

    Gatunki Cistus jako następcy pożarów (ulotka)

    Ulotka podaje, że cztery gatunki Cistus mają wysoką wartość ekologiczną, zwłaszcza jako następcy pożarów, i wymienia Calycotome villosa (kolcolist) jako gatunek pospolity do 1 100 m. Slajdy z Hohenheim podają, że Calicotome villosa rośnie na glebach odsłoniętych przez wylesianie lub pożary lasów.

    Źródło: pedoulas.org.cy

1 / 6

Uwagi praktyczne

  • Nazwy zwyczajowe i naukowe różnią się w zależności od źródła. Cedr cypryjski jest traktowany jako gatunek (Cedrus brevifolia) w ulotce, a według Wikipedii przez niektórych botaników jako odmiana cedru libańskiego; dąb złocisty jest tam też nazywany dębem karłowatym.
  • Troodos i Las Pafos leżą na obszarze administrowanym przez Republikę Cypryjską. Stwierdzenia o cedrze cypryjskim i dębie złocistym są faktami dotyczącymi tych drzew w skali całej wyspy. Ulotka opisuje oba jako ograniczone, cedr do okolic szczytu Tripylos, a dąb do pasma górskiego Troodos, i żadne z otwartych źródeł nie umieszcza żadnego z drzew na północy.
  • Ulotka jest krótką publikacją z 2008 roku w układzie dwukolumnowym; wymienia dąb złocisty w części B.1. Tall Shrubs. Slajdy z Hohenheim są studenckimi prezentacjami seminaryjnymi, a strony Wikipedii są źródłami wtórnymi.
  • Źródła nie zgadzają się co do statusu sosny alepskiej i pinii na Cyprze (rodzime w ulotce, sadzone lub introdukowane w slajdach z Hohenheim). Ta strona podaje oba stanowiska i nie rozstrzyga sporu.
  • Wśród otwartych źródeł nie znaleziono listy gatunków z Departamentu Leśnictwa TRCP, dlatego zapisy o drzewach specyficzne dla TRCP opierają się tu na Hohenheim (2019), Cyprus Center for Environmental Research and Education oraz pracy Uniwersytetu Stambulskiego z 2000 roku.

Najczęściej zadawane pytania

Które drzewa są endemiczne dla Cypru?

Ulotka Departamentu Lasów (2008) nazywa cedr cypryjski (Cedrus brevifolia) jedynym endemicznym drzewem Cypru. Wymienia dąb złocisty (Quercus alnifolia) w części B.1. Tall Shrubs i oznacza go również jako endemiczny, dlatego ta strona nazywa go endemiczną rośliną drzewiastą. Ulotka umiejscawia cedr w okolicach Tripylos w Lesie Pafos, a dąb w paśmie Troodos.

Czy cedr cypryjski rośnie na Cyprze Północnym?

Żadne z otwartych źródeł nie umieszcza go tam. Ulotka Departamentu Lasów (2008) ogranicza go do okolic szczytu Tripylos w Lesie Pafos, a strona Royal Botanic Garden Edinburgh wymienia pięć naturalnych drzewostanów w górach Troodos w zachodnim Cyprze.

Gdzie rośnie dąb złocisty?

Ulotka Departamentu Lasów (2008) i slajdy z Hohenheim (2019) ograniczają dąb złocisty do pasma Troodos, przy czym ulotka podaje od 500 do 1 800 m. Wikipedia opisuje zimozielony krzew lub małe drzewo do 10 m na wysokości od 400 do 1 800 m.

Jakie jest główne drzewo leśne pasma Kirenii?

Slajdy o Beşparmak z Hohenheim (2019) wymieniają sosnę tureckę, Pinus brutia, jako główne drzewo dzisiejszych lasów Beşparmak, a cyprys wiecznie zielony jako drugie pod względem częstości. Slajdy o sosnach z Hohenheim (2019) wymieniają Góry Kyreńskie wśród miejsc, gdzie Pinus brutia występuje w dużych populacjach.

Czy cyprys wiecznie zielony jest rodzimy na Cyprze?

Plants of the World Online wymienia Cypr w rodzimym zasięgu Cupressus sempervirens, a ulotka Departamentu Lasów (2008) oznacza go jako rodzimy i licznie występujący w paśmie Pentadaktylos. Slajdy z Hohenheim (2019) opisują go także jako możliwy do użycia jako drzewo ozdobne.

Gdzie na Cyprze rośnie platan wschodni?

Ulotka Departamentu Lasów (2008) podaje, że rośnie wzdłuż brzegów rzek i potoków do 1 500 m, a Cyprus Center for Environmental Research and Education (strona z listopada 2020) wymienia Akamas, Pafos i Troodos oraz podaje, że jest rzadki lub nieobecny na równinie Mesaoria. Żadne z otwartych źródeł nie umieszcza go na północy.

Czy sosna alepska jest rodzima na Cyprze?

Źródła różnią się. Ulotka Departamentu Lasów (2008) oznacza Pinus halepensis jako rodzimą, natomiast slajdy o sosnach z Hohenheim (2019) podają, że nie występuje na Cyprze naturalnie i jest okazjonalnie sadzona, na przykład w lesie Alevkaya.

Czy eukaliptusy są rodzime na Cyprze?

Autorzy z Near East University (2018) opisują eukaliptus jako gatunek egzotyczny sprowadzony z Australii w czasie administracji brytyjskiej. Wymieniają francuskiego dendrologa Madona, wysłanego przez administrację osmańską w 1876 roku, aby przygotował raport o lasach; jego pierwszy raport opublikowano w 1880 roku. Sam artykuł nie używa określenia nierodzimy.

Jaki jałowiec rośnie na półwyspie Karpaz?

Ulotka Departamentu Lasów (2008) wymienia półwysep Karpasia wśród miejsc, gdzie występuje jałowiec fenicki (Juniperus phoenicea), a Cyprus Center for Environmental Research and Education (strona z marca 2020) wymienia Karpasias wśród miejsc z zachowanymi lasami jałowca.

Pytania o Cypr Północny?

Napisz do NORTHEA, aby umówić się na prywatną rozmowę o regionach, hotelach lub nieruchomościach.

Skontaktuj się z NORTHEA