Miejsca warte zobaczenia w Nikozji Północnej (Lefkoşa)

Miasto w murach: mury weneckie, Brama Kirenejska i Kolumna Wenecka

Według Visit North Cyprus Wenecjanie rozpoczęli budowę obecnych murów Nikozji w 1567 roku według planów inżynierów Giulio Savorgnano i Francesco Barbaro, a miasto zostało zdobyte przez wojska osmańskie w 1570 roku, zanim prace ukończono. To samo źródło opisuje jedenaście bastionów w kształcie pięciokąta i trzy bramy oraz podaje, że mury z czasów Lusignanów oraz szereg pałaców, kościołów i klasztorów zburzono, aby oczyścić linię murów. Jego strona o Nikozji podaje długość muru jako 4,5 km.

Miasto w obrębie murów jest podzielone. Pięć bastionów znajduje się po stronie turecko-cypryjskiej, a jeden pod kontrolą Organizacji Narodów Zjednoczonych, według Visit North Cyprus; pozostała część obwodu leży po stronie grecko-cypryjskiej. Referat konferencyjny FORTMED z 2020 roku autorstwa Zehry Ongul, przechowywany w repozytorium Eastern Mediterranean University, odnotowuje, że w 1931 roku mury wokół Bramy Kirenejskiej przycięto, aby ruch mógł odbywać się po obu stronach bramy.

Przejście Ledra Street/Lokmacı w dawnym centrum handlowym łączy obie strony; Al Jazeera podała 4 kwietnia 2008 roku, że było to szóste przejście otwarte na wyspie od kwietnia 2003 roku. Zasady dotyczące tego, kto może przekraczać linię podziału i z jakimi dokumentami, omówiono na stronie o władzach, okręgach i przejściach, a nie tutaj.

Meczety i kościoły

Według Visit North Cyprus meczet Selimiye był pierwotnie łacińską katedrą św. Zofii, której kamień węgielny położono w 1209 roku; konsekrowano ją w 1326 roku, a meczetem stała się po zdobyciu miasta przez Osmanów w 1570 roku, z pierwszą modlitwą piątkową 15 września. Nazwa Selimiye pochodzi z 1954 roku. Cyprus Mail podał 8 maja 2025 roku, że meczet ponownie otwarto po pięciu latach renowacji.

Kilka innych meczetów w mieście otoczonym murami stoi na miejscu średniowiecznych kościołów lub je obejmuje. Visit North Cyprus opisuje meczet Haydarpaşa jako XIV-wieczny kościół św. Katarzyny z czasów Lusignanów, a Yeni Cami jako późniejszy meczet zbudowany obok ruin przekształconego kościoła gotyckiego. Są to czynne miejsca kultu; Visit North Cyprus prosi zwiedzających o zdjęcie butów, skromny strój i unikanie godzin modlitwy.

W północnej części miasta otoczonego murami zachowało się też dziedzictwo chrześcijańskie. European Heritage Awards opisują odrestaurowany kościół i klasztor ormiański w dzielnicy Arab Ahmet jako XIV-wieczną budowlę gotycką, a Bedesten, opisany w następnej sekcji, zbudowano pierwotnie jako kościół.

Hany, targi, łaźnie i stare dzielnice

Według Visit North Cyprus Osmanowie zbudowali Büyük Han w 1572 roku, na wzór Koza Han w Bursie, za czasów Muzaffera Paszy, pierwszego osmańskiego gubernatora Cypru. Hasło w TDV İslâm Ansiklopedisi dodaje, że żadna inskrypcja nie podaje dokładnej daty i że był on znany także jako Alâiyeliler Hanı i Karamanlılar Hanı. Mniejszy Kumarcılar Hanı w pobliżu Visit North Cyprus datuje na koniec XVII wieku.

Bedesten i targ Bandabulya leżą między hanami a meczetem Selimiye. Visit North Cyprus podaje, że Bedesten służył w okresie osmańskim jako kryty targ i ponownie otwarto go w listopadzie 2009 roku jako miejsce wydarzeń i przestrzeń wystawienniczą; podaje też, że obecny budynek Bandabulya pochodzi z lat 1930–1932 i ponownie otwarto go w czerwcu 2012 roku.

BRT podała, że Büyük Hamam ponownie otwarto 4 grudnia 2024 roku po renowacji prowadzonej przez Zarząd Wakfów Cypru (Kıbrıs Vakıflar İdaresi, Evkaf). Poza hanami domy Samanbahçe są przykładem zabudowy mieszkaniowej z początku XX wieku w obrębie murów, według Evkaf. Kilka miejsc w Lefkoşy odpowiednich dla dzieci wymieniono na stronie o wycieczkach z dziećmi.

Muzea prowadzone przez Departament Starożytności i Muzeów

Departament Starożytności i Muzeów (Eski Eserler ve Müzeler Dairesi) wymienia osiem muzeów i stanowisk w regionie Lefkoşy: Muzeum Mevlevi, Rezydencję Derviş Paşy, Dom Lusignanów, Muzeum Lapidarium, Muzeum Średniowiecznych Nagrobków w Bedestenie, Saçaklı Ev, Muzeum Historii, Kultury i Walki Narodowej Turków Cypryjskich oraz Muzeum Barbarzyństwa. Departament publikuje godziny zwiedzania osobno; ta strona ich nie powtarza.

Dwa z tych muzeów przedstawiają okres od 1963 do 1974 roku z perspektywy Turków cypryjskich. Ich nazwy i opisy podano tutaj w brzmieniu używanym przez Departament; relacje Greków cypryjskich dotyczące tego samego okresu się różnią, a historię wyspy omówiono w przewodniku O Cyprze Północnym.