Przejdź do treści
NORTHEA
Język: PL
Umów prywatną konsultację
Menu

O Cyprze Północnym · Przyroda

Flora i fauna Cypru Północnego

Stan na 23 października 2026: przejrzane źródła opisują Cypr Północny jako mozaikę makii, otwartych niskich zarośli, lasów sosnowych i cyprysowych w Górach Kyreńskich (Beşparmak) oraz wydm i przybrzeżnych lagun na półwyspie Karpaz. Makia, po turecku maki, to śródziemnomorska roślinność z krzewów i niewielkich drzew. Strona wymienia rośliny, kwiaty i zwierzęta, o których źródła uniwersyteckie, dotyczące ochrony przyrody i encyklopedyczne piszą w odniesieniu do północy lub całego Cypru, i podaje, które źródła umieszczają dany gatunek na północy.

Sprawdzono 23 października 2026 w źródłach wymienionych w tekście i poniżej. Stanowiska stron są przypisane tym stronom.

Makia i strefy roślinności Cypru Północnego. Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI
Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI

Makia i strefy roślinności Cypru Północnego

Instytut Botaniki Uniwersytetu w Hohenheim (slajdy seminaryjne, styczeń 2019) opisuje makię jako roślinność złożoną głównie z krzewów i niewielkich drzew, która nie rośnie wyżej niż około 3 do 5 metrów, z chruściną szkarłatną, Styrax officinalis i gatunkami Pistacia jako typowymi przedstawicielami. Turecka Wikipedia definiuje maki jako zarośla regionów o klimacie śródziemnomorskim, zwykle o wysokości od 1 do 2 metrów, które rozwijają się tam, gdzie las ulega degradacji przez wycinkę, pożary i wypas.

Dla północy ten sam materiał z Hohenheim podaje, że suchsza południowa strona Gór Kyreńskich (Beşparmak) porośnięta jest głównie makią lub fryganą, a wilgotniejsza strona północna ma rozleglejsze lasy, które po pożarach lub wycince degradują do makii. Profil ekoregionu One Earth (autorzy UNEP-WCMC, 2020) umieszcza garigę i makię z oliwki, szarańczynu i jałowca fenickiego na suchych nizinach Cypru.

Hohenheim wymienia także równinę Mesaoria, dziś w większości uprawianą, z tarasami oliwnymi, szarańczynowymi lub cytrusowymi na jej skrajach, piaszczyste wybrzeża oraz półwysep Karpaz z wydmami, przybrzeżnymi lagunami i łąkami posydonii. Tam, gdzie trwa wypas, las może degradować do makii, a następnie do frygany, czyli pokrywy z niskich krzewów i ziół o wysokości około pół metra.

1 / 5

Drzewa i krzewy. Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI
Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI

Drzewa i krzewy

Hohenheim (2019) wymienia sosnę kalabryjską, Pinus brutia (w tym źródle: Turkish pine, sosna turecka), jako główne drzewo lasów Beşparmak. Rozprzestrzeniona jest na całej wyspie, rośnie od nizin do około 1 300 metrów, osiąga od 12 do 25 metrów na suchej glebie wapiennej i kwitnie od marca do maja. Profil One Earth (2020) również nazywa główną sosnę sosną kalabryjską (Calabrian pine) i podaje, że cyprys wiecznie zielony rośnie głównie w Górach Kyreńskich.

Hohenheim wymienia towarzyszące krzewy i niewielkie drzewa lasów i makii Beşparmak: chruścinę szkarłatną, pistację terpentynową, Styrax officinalis, głóg włoski i szakłak wiecznie zielony. Dodaje, że Calicotome villosa rośnie na glebach odsłoniętych przez wylesianie lub pożar. Şekerciler i Ketenoğlu (2019) opisują zespół makii jałowcowej na półwyspie Karpaz. Miejsca takie jak zamek Świętego Hilariona i Buffavento opisano w zamkach Cypru Północnego.

1 / 9

Dzikie kwiaty i storczyki. Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI
Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI

Dzikie kwiaty i storczyki

Hohenheim (2019) wymienia Ornithogalum divergens, Allium neapolitanum i jaskier azjatycki, Ranunculus asiaticus, jako wiosenne rośliny frygany Beşparmak. Podaje, że wszystkie trzy występują na równinach i w wyższych regionach. Wymienia także asfodel rurkowaty na terenach uprawnych lub odłogowanych oraz krzew z rodziny Cistaceae, Cistus salviifolius, który szybko się rozprzestrzenia po pożarach.

Storczyki wspomniano dla półwyspu Karpaz: streszczenie planu zarządzania w prezentacji Hohenheim wymienia Ophrys kotschyi wśród 22 gatunków roślin endemicznych obszaru chronionego Karpaz. Na piaszczystych brzegach ten sam uniwersytet wymienia Eryngium maritimum, Medicago marina, Cakile maritima i Pancratium maritimum jako typowe rośliny. Kontekst pogodowy pór roku znajduje się na stronie pogoda i pory roku.

1 / 8

Rośliny endemiczne dla Cypru. Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI
Koncepcja wizualna wygenerowana przez AI

Rośliny endemiczne dla Cypru

Endemiczny oznacza występujący na Cyprze i nigdzie indziej; poniższe źródła umieszczają rośliny na wyspie jako całości, a podane tu stanowiska pochodzą głównie z Gór Kyreńskich. Gücel i Yıldız (Near East University, Pakistan Journal of Botany, 2008) podają 121 gatunków endemicznych dla Cypru, z których 19 opisują jako endemiczne dla Cypru Północnego, powołując się na Meikle'a i Vineya. Hohenheim (2019) podaje inną liczbę dla wyspy, około 142, a dane nie pochodzą z tego samego roku.

Hohenheim (2019) wymienia Arabis cypria, Delphinium caseyi i Brassica hilarionis w paśmie Beşparmak. Gücel i Yıldız (2008) opisują dziesięć dalszych endemicznych taksonów z tego pasma jako zagrożone degradacją siedlisk, pożarami lasów i wydobyciem kamienia. Według Cyprus Center for Environmental Research and Education (2017) cyklamen cypryjski występuje od Akamas i Trodos po Pentadaktylos.

  • Kıbrıs siklameni (cyklamen cypryjski, Cyclamen cyprium)
    Ziegler175 · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

    Kwiat

    Kıbrıs siklameni (cyklamen cypryjski, Cyclamen cyprium)

    CYCERE (2017): jedyny z trzech cyklamenów cypryjskich endemiczny dla wyspy, występujący od Akamas i Trodos po Pentadaktylos na wysokości od 50 do 1 100 m. Cyclamen Society podaje kwitnienie dzikich roślin od września do stycznia.

    Źródło: kykpee.org

  • Roślina

    Arabis cypria

    Hohenheim (2019): bylina zacienionych skał wapiennych na alkalicznych glebach pasma Beşparmak, opisana jako rzadki gatunek endemiczny Cypru Północnego z zagrożonym siedliskiem.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • Roślina

    Delphinium caseyi

    Hohenheim (2019) wymienia tę roślinę endemiczną wśród roślin pasma Beşparmak; rośnie na skalistych klifach lub w szczelinach wapiennych głazów, bardzo lokalnie w pobliżu zamku Świętego Hilariona, a IUCN klasyfikuje ją jako krytycznie zagrożoną.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • Brassica hilarionis
    Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Roślina

    Brassica hilarionis

    Hohenheim (2019): bezwłosa bylina wapiennych skalistych stoków, objęta ścisłą ochroną, opisana jako endemiczna dla zachodnich gór Beşparmak, rosnąca na ścianach skalnych na wysokości od 400 do 850 m.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • Roślina

    Pimpinella cypria

    Gücel i Yıldız (2008) zebrali ją w pobliżu Kirenii (Girne) na północnych stokach na wysokości około 750 do 820 m oraz przy zamku Świętego Hilariona na wysokości 800 m i opisują ją jako rozprzestrzenioną wyłącznie w górach Beşparmak.

    Źródło: pakbs.org

  • Roślina

    Salvia veneris

    Gücel i Yıldız (2008) zebrali ją nad jeziorem Değirmenlik na piaskowcowych wzgórzach na wysokości około 200 m, jeden z dziesięciu taksonów endemicznych, które wymieniają dla gór Beşparmak.

    Źródło: pakbs.org

  • Sideritis cypria
    Krzysztof Ziarnek, Kenraiz · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Roślina

    Sideritis cypria

    Gücel i Yıldız (2008) zebrali ją w miejscach skalistych na wysokości od 700 do 850 m w pobliżu Alevkayası, zamku Buffavento i zamku Świętego Hilariona i wymieniają ją wśród taksonów zagrożonych degradacją siedlisk.

    Źródło: pakbs.org

  • Roślina

    Teucrium cyprium subsp. kyreniae

    Gücel i Yıldız (2008) zebrali ją na skalistych stokach na wysokości od 500 do 800 m w pobliżu Buffavento, Boğazköy i Geçitkale i wymieniają ją wśród dziesięciu taksonów endemicznych gór Beşparmak.

    Źródło: pakbs.org

  • Tulipan cypryjski (Tulipa cypria) i śnieżnik Locha (Chionodoxa lochiae)
    Aliosha Bielenberg · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Kwiat

    Tulipan cypryjski (Tulipa cypria) i śnieżnik Locha (Chionodoxa lochiae)

    One Earth (2020) wymienia oba, wraz z Cyclamen cyprium, jako florę endemiczną ekoregionu Cypru. Źródło nie podaje, czy występują na północy.

    Źródło: oneearth.org

1 / 9

Ssaki, gady i owady

Benda i współpracownicy (National Museum, Praga, oraz Near East University; Lynx, 2018) podają co najmniej 451 stwierdzeń 21 gatunków nietoperzy z Cypru Północnego, z badań terenowych prowadzonych głównie w 2018 roku. Stwierdzają, że całą znaną faunę nietoperzy wyspy, z wyjątkiem jednego wątpliwego gatunku, udokumentowano na północy oraz że kolonie rudawca nilowego były mniejsze niż w połowie lat 2000. Wolno żyjące osły z Karpazu opisano na stronie wycieczki z dziećmi.

Kolcomysz cypryjska, opisana z Gór Kyreńskich, ma tam populację. Co do węży, badanie z 2009 roku w Animal Biology (Göçmen i współpracownicy) przeanalizowało 66 okazów jedenastu gatunków z północnego Cypru. Hohenheim (2019) wymienia dwa endemiczne motyle w obszarze chronionym Karpaz. Przejrzane źródła nie podają połoza cypryjskiego z Gór Kyreńskich.

Media turecko-cypryjskie używają nazwy Gufi dla żmii cypryjskiej. Kıbrıs Postası (15 maja 2019) cytuje doc. dr. Nazıma Kaşota z Fundacji Ochrony Środowiska (Çevre Koruma Vakfı, ÇEKOVA), który mówi, że występuje ona na Cyprze Północnym, jest jedynym z trzech gatunków jadowitych węży uznawanym za potencjalnie niebezpieczny dla ludzi, a zabijanie węży jest czynem karalnym. Gündem Kıbrıs (2024) przytacza oświadczenie Parku Przyrody Taşkent (Taşkent Doğa Parkı) opisujące żmiję cypryjską, Macrovipera lebetina lebetina, jako podgatunek endemiczny dla wyspy. Angielska Wikipedia podaje kufi jako nazwę potoczną, od greckiego słowa oznaczającego głuchego.

Źródła opisują zasięg żmii w różnej skali. Wikipedia podaje jako zasięg podgatunku cypryjskiego po prostu Cypr. Artykuł z 2018 roku (Jestrzemski i Kuzyakova, Journal of Venomous Animals and Toxins) stwierdza, że podgatunek nominatywny występuje tylko na Cyprze i badano go w pobliżu Polis Chrysochous w okręgu Pafos Republiki Cypryjskiej. Opis przypadku z 2006 roku w Turkish Journal of Parasitology (Göçmen i współpracownicy) opisuje okaz zebrany na północnym Cyprze. Cyprus Mail (26 kwietnia 2025) podaje osiem gatunków węży na wyspie, trzy jadowite.

Muflon cypryjski jest opisywany jako endemiczny dla wyspy Cypr, a nie dla północy. Angielska Wikipedia umieszcza go w górach okręgu Pafos i podaje około 1 200 zwierząt policzonych w 1997 roku. Gündem Kıbrıs (3 kwietnia 2025), powołując się na Cyprus Mail, podaje szacunek około 3 000 i przypisuje zasługę programom hodowlanym. Wikipedia podaje dla Ovis gmelini ocenę IUCN na poziomie gatunku jako bliski zagrożenia (Michel i Ghoddousi, 2020), a nie ocenę dla samego Cypru, i zauważa wpis do Załącznika I CITES od listopada 2019 roku. Yenidüzen (2015) i Kıbrıs Postası (2022) podają pojedyncze zwierzęta na północy.

  • Nietoperze Cypru Północnego (21 gatunków, w tym Rousettus aegyptiacus)
    מינוזיג - MinoZig · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Ssak

    Nietoperze Cypru Północnego (21 gatunków, w tym Rousettus aegyptiacus)

    Benda i in. (2018): co najmniej 451 stwierdzeń 21 gatunków nietoperzy z północy, z Rousettus aegyptiacus odnotowanym na 26 stanowiskach i mniejszymi koloniami niż w połowie lat 2000.

    Źródło: publikace.nm.cz

  • Ssak

    Kolcomysz cypryjska (Acomys nesiotes)

    Wikipedia: endemiczna dla Cypru, z jedną populacją w Górach Kyreńskich i jedną w Trodos; opisana w 1903 roku z Gór Kyreńskich. IUCN klasyfikuje ją jako gatunek niedostatecznie rozpoznany (DD; ocena z 2024 roku).

    Źródło: en.wikipedia.org

  • Kıbrıs muflonu (muflon cypryjski, Ovis gmelini ophion; grecko-cypryjska nazwa agrino)
    WoodsAndrew · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Ssak

    Kıbrıs muflonu (muflon cypryjski, Ovis gmelini ophion; grecko-cypryjska nazwa agrino)

    Angielska Wikipedia nazywa go endemicznym dla Cypru i podaje nazwę agrino. Prasa turecko-cypryjska (Yenidüzen, 2015; Kıbrıs Postası, 2022) podaje pojedyncze zwierzęta w Yeşilırmak i Lefke, podczas gdy Gündem Kıbrıs (2025) umieszcza muflony w górach Trodos i w pobliżu Pafos.

    Źródło: yeniduzen.com

  • Gad

    Połoz cypryjski (Hierophis cypriensis)

    Baier, Nicolaou i Rödder (Herpetological Journal, 2014): endemiczny dla Cypru, z odpowiednim siedliskiem głównie w paśmie Trodos; nie odnotowano go w zalesionych obszarach Gór Kyreńskich na północy.

    Źródło: thebhs.org

  • Gad

    Węże Cypru Północnego

    Göçmen i in. (Animal Biology, 2009) przeanalizowali 66 okazów węży jedenastu gatunków z północnego Cypru; trzy okazy należały do rodziny żmijowatych. Strona z abstraktem nie podaje gatunków.

    Źródło: avesis.mcbu.edu.tr

  • Endemiczne jaszczurki Cypru (Laudakia cypriaca, Phoenicolacerta troodica)
    Charles J. Sharp · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Gad

    Endemiczne jaszczurki Cypru (Laudakia cypriaca, Phoenicolacerta troodica)

    Svana i in. (Ecologia Balkanica, 2025) odnotowują jedenaście gatunków jaszczurek na Cyprze, w tym dwa gatunki endemiczne i cztery podgatunki endemiczne. Przeczytany tekst nie umieszcza tych dwóch gatunków konkretnie na północy.

    Źródło: eb.bio.uni-plovdiv.bg

  • Maniola cypricola i Glaucopsyche paphos (motyle endemiczne)
    purperlibel · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons

    Owad

    Maniola cypricola i Glaucopsyche paphos (motyle endemiczne)

    Hohenheim (2019), powołując się na plany zarządzania: oba wymienione są jako motyle endemiczne w faunie obszaru chronionego Karpaz, który obejmuje czubek półwyspu Karpaz.

    Źródło: botanik.uni-hohenheim.de

  • Gufi (küt burunlu engerek; cypryjski podgatunek żmii lewantyńskiej, Macrovipera lebetina lebetina; pisana też kufi)
    Musa geçit · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons

    Gad

    Gufi (küt burunlu engerek; cypryjski podgatunek żmii lewantyńskiej, Macrovipera lebetina lebetina; pisana też kufi)

    Prasa turecko-cypryjska używa nazwy Gufi dla żmii cypryjskiej. Rzecznik Çekova cytowany w Kıbrıs Postası (2019) mówi, że występuje ona na Cyprze Północnym i że węże są chronione prawem. Park Przyrody Taşkent nazywa ją podgatunkiem endemicznym dla wyspy Cypr.

    Źródło: kibrispostasi.com

1 / 8

Ptaki

BirdLife Cyprus wymienia trzy gatunki ptaków lęgnące się wyłącznie na Cyprze: białorzytkę cypryjską, pokrzewkę cypryjską i syczka cypryjskiego, a także podgatunki endemiczne głównie w lasach Trodos. Prezentacja Hohenheim (2019) podaje ważne kolonie lęgowe białorzytki i pokrzewki w obszarze chronionym Karpaz oraz kolonie lęgowe mewy śródziemnomorskiej, podgatunku kormorana czubatego, kraski i dzierzby białoczelnej.

Artykuł Wikipedii o dzikiej przyrodzie Cypru opisuje wyspę jako leżącą na szlakach migracji między Afryką, Europą a zachodnią Azją i podaje ponad 380 odnotowanych gatunków. Hohenheim dodaje, że niektóre gatunki wymienione w załącznikach UE przelatują przez obszar Karpaz wiosną i jesienią.

1 / 5

Życie morza i wybrzeża

Hohenheim (2019), powołując się na plany zarządzania obszarem Karpaz, podaje, że żółwie zielone i żółwie karetta gniazdują na dziewięciu plażach w obszarze chronionym Karpaz, a mniszki śródziemnomorskie są tam stałymi mieszkańcami. Wymienia przybrzeżne laguny, łąki posydonii i przybrzeżne wydmy z jałowcem jako trzy priorytetowe siedliska unijnej Dyrektywy Siedliskowej na tym obszarze, wśród 17 typów siedlisk.

Sezon żółwi i chronione wybrzeże opisano na stronie plaże i wybrzeże. Strefy przybrzeżne i okręgi opisano obszar po obszarze na stronie regiony, a poniższe wpisy pozostają ogólne, ponieważ przeczytane źródła nie podają stwierdzeń gatunków plaża po plaży.

1 / 4

Obszary chronione i odpowiedzialne zwiedzanie

Hohenheim (2019) streszcza ramy: granice Parku Narodowego Karpaz o powierzchni 9 486 hektarów wyznaczono w 2004 roku, ale prezentacja podaje, że podstawa prawna jest niewystarczająca, a obszar nie jest traktowany jako park narodowy. Obszar chroniony Karpaz obejmuje czubek półwyspu i jest jednym z trzech specjalnych obszarów ochrony środowiska (Özel Çevre Koruma Bölgesi), obok Tatlısu i Południowego Karpazu.

Ta sama prezentacja podaje, że na północy jest siedem potencjalnych obszarów Natura 2000, których nie można wyznaczyć, dopóki Natura 2000 ogranicza się do państw UE, oraz że w górach Beşparmak nie było oficjalnych obszarów ochrony przyrody. Gücel i Yıldız (2008) proponują obszar między zamkiem Świętego Hilariona a górą Yayla jako obszar szczególnej ochrony. Aktualny status każdego obszaru należy sprawdzić w odpowiednim urzędzie.

1 / 5

Uwagi praktyczne

  • Źródła Instytutu Botaniki Uniwersytetu w Hohenheim to studenckie prezentacje seminaryjne ze stycznia 2019 roku, które powołują się na plany zarządzania i flory; statusy ochrony mogły się od tego czasu zmienić.
  • Liczby gatunków endemicznych różnią się w zależności od źródła i daty: 121 dla Cypru (Gücel i Yıldız, 2008), około 142 (Hohenheim, 2019) i około 128 (Wikipedia, bez daty); strona nie przytacza żadnej z nich jako aktualnej.
  • Wysokość makii różni się: około 3 do 5 metrów (Hohenheim, 2019) wobec zwykle 1 do 2 metrów (turecka Wikipedia).
  • Nazwy tureckie podano tylko tam, gdzie podaje je otwarte źródło (turecka Wikipedia, FAO AGROVOC); wiele gatunków nie ma w tych źródłach nazwy tureckiej.
  • Profil One Earth (2020) nazywa główną sosnę Calabrian pine (sosna kalabryjska), podczas gdy Hohenheim (2019) nazywa Pinus brutia Turkish pine (sosna turecka); polska nazwa gatunku to sosna kalabryjska.
  • Źródła opisują Gufi (żmiję cypryjską) i muflona cypryjskiego jako endemicznych dla wyspy Cypr, a nie dla północy.
  • Gufi na północy: ÇEKOVA (2019) mówi, że występuje na Cyprze Północnym, nie wymieniając okręgów; opis przypadku z 2006 roku opisuje okaz zebrany na północnym Cyprze.
  • Muflon: źródła umieszczają go głównie w rejonie Trodos i Pafos; na północy zgłaszane są sporadyczne pojedyncze zwierzęta (Yeşilırmak 2015, Lefke 2022).
  • Sformułowania dotyczące ochrony różnią się między źródłami: ÇEKOVA (2019) mówi, że węże są chronione prawem na Cyprze Północnym; artykuł z 2018 roku podaje, że żmija nie była prawnie chroniona na Cyprze.
  • Liczby gatunków węży zależą od terytorium (Cyprus Mail: osiem na wyspie; ÇEKOVA: dziewięć według literatury i sześć według stwierdzeń dla Cypru Północnego).
  • Naukowa nazwa muflona zapisywana jest jako Ovis orientalis ophion w jednym źródle i Ovis gmelini ophion w innych.

Najczęściej zadawane pytania

Jaka jest roślinność Cypru Północnego (KKTC'de bitki örtüsü nedir)?

Źródła opisują mozaikę: makię i niskie zarośla na niższych stokach i suchych nizinach, lasy sosny kalabryjskiej i cyprysu wiecznie zielonego w Górach Kyreńskich, grunty uprawne na równinie Mesaoria oraz wydmy i laguny na półwyspie Karpaz. Głównymi źródłami są Hohenheim (2019) i One Earth (2020).

Czym jest makia (maki)?

Makia, po turecku maki, to śródziemnomorskie zarośla z krzewów i niewielkich drzew. Hohenheim (2019) podaje wysokość do około 3–5 metrów, turecka Wikipedia od 1 do 2 metrów. Hohenheim podaje, że może występować naturalnie lub powstawać w wyniku wypasu, podczas gdy turecka Wikipedia opisuje ją jako powstającą ze zdegradowanego lasu.

Które rośliny są endemiczne dla Cypru?

Źródła wymieniają między innymi cyklamen cypryjski, tulipan cypryjski, Arabis cypria, Delphinium caseyi, Brassica hilarionis i Pimpinella cypria; ostatnie cztery mają stanowiska w Górach Kyreńskich. Gücel i Yıldız (2008) liczą 121 gatunków endemicznych dla Cypru, z których 19 ograniczonych jest do północy.

Jakie zwierzęta żyją na Cyprze Północnym?

Źródła odnotowują 21 gatunków nietoperzy, kolcomysz cypryjską w Górach Kyreńskich, kolonie białorzytki cypryjskiej i pokrzewki cypryjskiej na półwyspie Karpaz, żółwie zielone i karetta gniazdujące na dziewięciu plażach, osiadłe mniszki śródziemnomorskie oraz dwa endemiczne motyle w obszarze chronionym Karpaz.

Kiedy kwitną dzikie kwiaty na Cyprze Północnym?

Źródła podają czas kwitnienia tylko dla niektórych gatunków. Hohenheim (2019) wymienia Ornithogalum divergens, Allium neapolitanum i jaskier azjatycki jako wiosenne rośliny Gór Kyreńskich, a Cyclamen Society podaje od września do stycznia dla dzikiego cyklamenu cypryjskiego. Żadne przeczytane źródło nie podaje pełnego kalendarza kwitnienia.

Czy na Cyprze Północnym są węże?

Badanie z 2009 roku w Animal Biology przeanalizowało 66 węży jedenastu gatunków z północnego Cypru; trzy należały do rodziny żmijowatych. Nazım Kaşot z Çekova (Yenidüzen, 2019) mówi, że Cypr Północny ma dziewięć gatunków węży według literatury i sześć według stwierdzeń, trzy jadowite, oraz że tylko Gufi uznawany jest za potencjalnie niebezpieczny dla ludzi.

Gdzie jest Park Narodowy Karpaz?

Svana i in. (2025) umieszczają półwysep Karpasia na północnym wschodzie wyspy, a Hohenheim (2019) podaje, że obszar chroniony Karpaz obejmuje jego czubek. Granice parku o powierzchni 9 486 hektarów wyznaczono w 2004 roku, ale prezentacja podaje, że obszar nie jest traktowany jako park narodowy. Zob. [regiony](/areas).

Czym jest wąż gufi?

Gufi to turecko-cypryjska nazwa żmii cypryjskiej, Macrovipera lebetina lebetina, według Kıbrıs Postası i Gündem Kıbrıs. Park Przyrody Taşkent nazywa ją podgatunkiem endemicznym dla wyspy Cypr. Çekova mówi, że jest to jedyny wąż na Cyprze Północnym uznawany za potencjalnie niebezpieczny dla ludzi oraz że węże są chronione prawem.

Czy muflon cypryjski występuje na Cyprze Północnym?

Źródła opisują go jako endemicznego dla wyspy Cypr, a nie dla północy. Yenidüzen (2015) i Kıbrıs Postası (2022) podają pojedyncze zwierzęta w Yeşilırmak i Lefke, a turecka Wikipedia mówi, że muflony żyją głównie w górach Trodos i czasem przechodzą na północ. Gündem Kıbrıs (2025) umieszcza je w Trodos i w pobliżu Pafos.

Czy na Cyprze Północnym są jadowite węże?

Nazım Kaşot z Çekova (Yenidüzen, 2019) mówi, że trzy z gatunków węży na Cyprze Północnym są jadowite oraz że tylko Gufi uznawany jest za potencjalnie niebezpieczny dla ludzi. Cyprus Mail (26 kwietnia 2025) podaje osiem gatunków węży na wyspie, z których trzy są jadowite. Obie liczby odnoszą się do różnych terytoriów i nie są tu łączone.

Źródła

Pytania o Cypr Północny?

Napisz do NORTHEA, aby umówić się na prywatną rozmowę o regionach, hotelach lub nieruchomościach.

Skontaktuj się z NORTHEA