Gollanmalar · Taryh we medeniýet
Salamis we Gazimağusa: gadymy şäher, Wenesiýa diwarlary we gotika ybadathanasy
2026-njy ýylyň 18-nji oktýabryna çenli: Gazimağusanyň demirgazygyndaky Salamis gadymy Kipriň öňdebaryjy şäheri bolup, b.e. öň XI asyra degişli tapyndylary, Rim gimnasiýasy, teatry we agorasy bardy; ol VII asyryň ortalaryndaky ýer titremelerden we arap çozuşlaryndan soň taşlandy. Gazimağusanyň Wenesiýa diwarlary 1570–71-nji ýyllaryň osman gabawyna döz geldi. Iş wagtlary we tölegler bu ýerde tassyklanmaýar.
2026-njy ýylyň 18-nji oktýabryna çenli · NORTHEA redaksiýasy tarapyndan çap edildi · Hukuk barlagy: KKTC Aklawçylar kollegiýasynda hasaba alnan aklawç tarapyndan barlandy
Emeli aň bilen döredilen wizual konsepsiýa — diňe görkezme üçin; belli bir ýeriň ýa-da emlägiň suraty däl.
Gadymy Salamis
Salamis gündogar kenarda Gazimağusanyň demirgazygynda ýerleşýär. Rowaýata görä ony Troýa urşundan soň Telamonyň ogly Tewkr esaslandyrypdyr; Livius muny hiç zadyň tassyklamaýandygyny belleýär we iň irki arheologik tapyndylar b.e. öň XI asyra degişli. Ol Enkominiň mirasdüşer porty hökmünde ösdi, ilkinji teňňelerini b.e. öň VI asyrda zikgeledi we pars döwründe iri şäher-patyşalyk boldy; b.e. öň 306-njy ýylda onuň golaýynda deňiz söweşi boldy.
B.e. öň 58-nji ýylda Rim häkimiýeti ele aldy. Şäher b.e. 115–117-nji ýyllardaky ýewreý gozgalaňy wagtynda agyr zeper ýetdi we täzeden guruldy; sütünli howlusy, hammamlary we heýkelleri bolan gimnasiýa Rim döwrüne degişli (Hertfordşir uniwersitetiniň sahypasyna görä Awgust döwrüne). Teatryň takmynan 15,000 tomaşaçy sygdyrýandygy habar berildi. IV asyrdaky ýer titremeler (331, 332 ýa-da 342) Konstansiý II-niň ony Konstansiýa ady bilen has kiçi görnüşde täzeden esaslandyrmagyna getirdi; ýepiskop Epifaniý (367–403) ol ýerde bazilika gurdy. VII asyryň ortalaryndaky arap çozuşlary (çeşmä baglylykda 647-den 661-e çenli) şäheriň soňuna getirdi we onuň ilaty soňra Gazimağusa bolan Arsinoýa göçdi.
Golaýynda Şa mazarlary (geometrik döwürden ellinistik döwre çenli jaýlanyşlar, araba jaýlanyşlary bilen), Keramatly Barnaba monastyry (häzirki bina XVIII asyra degişli we ikona muzeýini ýerleşdirýär; rowaýata görä Barnabanyň mazary imperator Zenonyň döwründe, 474–491-nji ýyllarda tapylypdyr) we giçki bürünç asyrynyň mis söwda şäheri bolan, b.e. öň takmynan 1340–1200-nji ýyllarda iň ýokary derejesine ýeten Enkomi ýerleşýär. Salamis üçin takmynan iki sagat goýuň (Visit NCY).
Gazimağusa: diwarlar, gabaw we ybadathana
Gazimağusa (Famagusta, Ammohostos) diwarly port şäheri. Diwarlar esasan XV we XVI asyrlarda Wenesiýa tarapyndan täzeden şekillendirildi; inžener Sammikeli takmynan 1550-nji ýylda Martinengo burjuny taslady. Osman gabawy 1570-nji ýylyň sentýabrynda başlandy (çeşmä baglylykda 15-nji ýa-da 17-nji sentýabr) we Wenesiýa serkerdesi Markantonio Bragadin 1571-nji ýylyň 1-nji awgustynda şertleri sorady. Goşun sanlary çeşmelere görä örän tapawutlanýar, şonuň üçin hiç biri berilmeýär. Boýun egme we ondan soňky öldürmeler esasan Wenesiýa beýanlaryndan gürrüň berilýär.
| Ýer | Bu näme | Seneler we bellikler |
|---|---|---|
| Otello galasy (sitadel) | Port galasy | XIV asyrda Luzinýanlar tarapyndan guruldy; Wenesiýa döwründe täzeden guruldy (1492-nji ýylyň ýazgysy); ady Şekspiriň pýesasyndan gelýär, resminamalaşdyrylan taryhy baglanyşyk ýok |
| Lala Mustafa Paşa metjidi | Öňki Keramatly Nikolaý ybadathanasy | 1298-nji ýylda başlandy, 1328-nji ýylda açyldy; 1571-nji ýyldan soň metjide öwrüldi (güni näbelli); 1954-nji ýylda Lala Mustafa Paşa adyny aldy; ol işleýän metjit, şonuň üçin zyýarat düzgünlerini barlaň |
| Namyk Kemal zyndany we muzeýi | Wenesiýa köşgüniň burçundaky osman binasy | Ýazyjy Namyk Kemal 1873-den 1876-njy ýyla çenli bu ýere sürgün edildi; muzeý dikeldişden soň 1993-nji ýylda açyldy |
| Wenesiýa köşgi | Häkimiň köşgüniň harabalary | Senesi näbelli, çeşmeleriň köpüsi 1300–1302; Wenesiýa döwrüniň abatlaýşy 1552–1554 |
Waroşa (Maraş), 2026-njy ýylyň 18-nji oktýabryna çenli
Gazimağusanyň öňki syýahatçylyk etraby Waroşa 1974-nji ýylyň awgustyndan bäri haýat bilen gurşalan. BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 550 (1984) belgili rezolýusiýasy onuň öňki ýaşaýjylaryndan başga islendik adam tarapyndan ilatlaşdyrylmagyny kabul ederliksiz diýip atlandyrýar we onuň BMG dolandyryşyna geçirilmegini soraýar, 789 (1992) belgili rezolýusiýa bolsa BMG güýçleriniň gözegçilik edýän sebitiniň Waroşany hem öz içine almagy üçin giňeldilmegini ündeýär. Sebitiň bölekleri 2020-nji ýylyň 8-nji oktýabrynda myhmanlar üçin açyldy. BMG Howpsuzlyk Geňeşiniň 2020-nji ýylyň 9-njy oktýabryndaky we 2021-nji ýylyň 23-nji iýulyndaky başlyklyk beýannamalary açylyşlaryň yzyna gaýtarylmagyny sorady. Eýeçilik jedelleri çözülmän galýar.
Zyýarat: açyk böleklere giriş gündizine bellenen ugurlar boýunça, harby sebitleriň golaýynda surata düşürmek we dronlar boýunça çäklendirmeler bilen; asyl pasportyňyzy alyň. Bu maglumatlar resmi çeşmeden däl-de, 2026-njy ýylyň 13-nji oktýabryndaky habar gollanmasyndan (Cyprus Mail) alnan, şonuň üçin olary ýerinde tassyklaň. Haýat bilen gurşalan ýa-da taşlanan hususy emläge girmäň.
Kadadan çykmalar we çäkler. Iş wagtlary, tölegler we häzirki giriş görkezilmeýär, sebäbi resmi DKTR sahypalary okalyp bilinmedi; ýerinde barlaň. Çeşmeler tapawutlanýan ýerinde (ýer titreme ýyllary, Salamisiň soňy, gabaw sanlary) bu sahypa aralygy berýär. Waroşa (Maraş) girmek üýtgeýär; bu ýerdäki ýagdaý 2026-njy ýylyň 18-nji oktýabryna degişli.
Degişli hyzmat: Demirgazyk Kipriň sebitleri
Soňky barlag:
Alyjylaryň berýän soraglary
Salamis nirede we näçe ýaşynda?
Salamis gündogar kenarda Gazimağusanyň demirgazygynda ýerleşýär. Iň irki tapyndylar b.e. öň XI asyra degişli; şäher pars we Rim häkimiýeti astynda gülläp ösdi we b.e. VII asyrynyň ortalarynda taşlandy.
Salamis näme üçin taşlandy?
IV asyrdaky ýer titremeler we VII asyryň ortalaryndaky arap çozuşlary; ilat soňra Gazimağusa bolan Arsinoýa göçdi. Çeşmeler birnäçe dürli ýyl berýär, şonuň üçin biz aralyklary berýäris.
Lala Mustafa Paşa metjidi näme?
Öňki gotika Keramatly Nikolaý ybadathanasy, 1298-nji ýylda başlanyp, 1328-nji ýylda açylan, 1571-nji ýyldaky osman basyp alşyndan soň metjide öwrülen. Ol işleýän metjit.
Oňa näme üçin Otello galasy diýilýär?
Ady Kipr portunda bolup geçýän Şekspiriň pýesasyndan gelýär; belli bir adam bilen resminamalaşdyrylan taryhy baglanyşyk ýok.
Waroşa baryp bolýarmy?
Bölekleri 2020-nji ýylyň 8-nji oktýabryndan bäri bellenen ugurlar boýunça açyk. BMG we DKTR prezidentligi bu barada garşylykly garaýyşlary tutýar. Giriş düzgünleri üýtgeýär, şonuň üçin ýerinde tassyklaň.
Salamis ýa-da Gazimağusanyň diwarlary ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasy ýerlerimi?
Olaryň hiç biriniň Bütindünýä mirasy sanawyna girizilendigini tassyklap bilmedik we olary şeýle beýan etmeýäris.
Çeşmeler
- Livius: Salamis (Cyprus)
- Britannica: Salamis (ancient city, Cyprus)
- Wikipedia: Salamis, Cyprus
- Wikipedia: Famagusta
- Visit NCY: Salamis ruins
- University of Hertfordshire Heritage Hub: Salamis
- CVAR (Severis Foundation): St Barnabas Monastery
- EBSCO: The siege of Famagusta and the fall of Cyprus
- Wikipedia: Varosha
- UN Security Council resolution 550 (1984)
Bu sahypa umumy medeni maglumatdyr, resmi myhman gollanmasy däl. Girişi, iş wagtlaryny we şertleri ýerinde barlaň. NORTHEA hukuk netijenamalaryny bermeýär; biz garaşsyz hukuk barlagyny utgaşdyrýarys we yzygiderli barlag dosýelerini düzýäris. Hukuk barlagy: KKTC Aklawçylar kollegiýasynda hasaba alnan aklawç tarapyndan barlandy.