Gollanmalar · Taryh we medeniýet

Demirgazyk Kipriň galalary: Girne, Keramatly Hilarion, Buffavento we Kantara

Gysga jogap

2026-njy ýylyň 18-nji oktýabryna çenli: Demirgazyk Kipriň dört esasy galasy bar. Girne galasy portda ýerleşýär we Gämi heläkçiligi muzeýi bilen köpçülige açyk; Keramatly Hilarion, Buffavento we Kantara Girne (Beşparmak) dag gerşindäki haraba dag galalarydyr. Olar Wizantiýa binýatlaryndan Luzinýan we Wenesiýa dolandyryşy arkaly ösdi. Hiç biri ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasy ýeri däl. Açylyş wagtlaryny ýerinde barlaň.

2026-njy ýylyň 18-nji oktýabryna çenli · NORTHEA redaksiýasy tarapyndan çap edildi · Hukuk barlagy: KKTC Aklawçylar kollegiýasynda hasaba alnan aklawç tarapyndan barlandy

Deňiz kenary we dag etegi — emeli aň bilen döredilen wizual konsepsiýa

Emeli aň bilen döredilen wizual konsepsiýa — diňe görkezme üçin; belli bir ýeriň ýa-da emlägiň suraty däl.

Girne galasy we Gämi heläkçiligi muzeýi

Girne galasy (Girne Kalesi) şäher merkezinde portuň girelgesini goraýar. Üç çeşme ilkinji berkitmäni arap deňiz çozuşlaryna garşy gorag hökmünde Wizantiýa döwrüne, ähtimal VII asyra degişli edýär. Riçard I galany 1191-nji ýylda aldy; Ibelinli Jon ony 1208-1211-nji ýyllar aralygynda giňeltdi we ol 1373-nji ýyldaky genuýa hüjüminde ýykylara golaý boldy. Wenesiýa döwründe (1489-njy ýyldan) galyň diwarlar we top deşikleri bilen berkidildi; Wikipediýa giňeltmäni 1540-njy ýyla degişli edýär, beýleki çeşmeler bolsa başga ýyllary berýär. Ol osmanlylara 1570-nji (Wikipediýa) ýa-da 1571-nji (Visit NCY) ýylda tabşyryldy. Britan döwründe polisiýa kazarmasy we türme hökmünde, şol sanda EOKA agzalary üçin ulanyldy we 1960-njy ýyldan bäri köpçülige açykdyr (Wikipediýa).

Girne galasynyň diwarlarynyň içinde gümmezli Wizantiýa ybadathanasy — Girne galasynyň içi: Wizantiýa döwrüniň Keramatly Georgiý ybadathanasy. Surat: Michal Klajban, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Içinde suw howdany, zyndan, ybadathana (ähtimal XI-XII asyr) we demirgazyk-günbatar derwezesinden hendegiň üstünden geçip barylýan iki kiçi muzeý bar. Gämi heläkçiligi muzeýinde biziň eýýamymyzdan öňki takmynan 300-nji ýyla degişli grek söwda gämisiniň gövresi amforalar, degirmen daşlary we badam ýüki bilen saklanýar. Çeşmeler onuň haçan tapylandygy barada ylalaşmaýar (1965 ýa-da 1967), şonuň üçin ikisini hem berýäris.

Girne dag gerşiniň üç dag galasy

Gala	Gelip çykyşy we soňky taryhy	Ýagdaýy we bellikler
Keramatly Hilarion	Gurluşyk X asyrda başlandy (Wikipediýa); Luzinýan goşmaçalary we şa rezidensiýasy; galanyň köp bölegi XV asyrda Wenesiýa döwründe sökülip aýryldy	Haraba, üç howly, Şa aýalynyň penjiresi; depesi takmynan 732 m (Visit NCY); dik basgançaklar, berk aýakgap we suw maslahat berilýär
Buffavento	Wizantiýa senesi näbelli (XI-XII asyr teklipleri); Riçard I ony 1191-nji ýylda aldy; Luzinýan döwründe türme hökmünde ulanyldy; soňra taşlandy	Takmynan 960 m beýiklikde haraba; düýbünden takmynan 600 basgançak (Wikipediýa); häzirki açylyş ýagdaýy tapylmady
Kantara	Wizantiýa senesi näbelli; Isaak Komnin 1191-nji ýylda bu ýerde gaçybatalga tapdy; takmynan 1391-nji ýylda täzeden guruldy; garnizon 1520-nji ýyllarda gitdi, 1560-njy ýylda söküldi (Wikipediýa)	Gündogar gerişde barbakan derwezeli haraba; etraby bir çeşme Girne diýip berýär, beýlekiler bermeýär: ýerinde tassyklanmaly

Gaýaly gerişde Keramatly Hilarion galasy — Girne dag gerşinde Keramatly Hilarion galasy. Surat: Chris06, CC0, Wikimedia Commons.

Üç gala bilelikde demirgazyk kenar boýunça habar beriş we gorag çyzygyny emele getirýär. Myhmanlar adatça Keramatly Hilarionyň aşagyndaky awtoduralga çenli maşynly barýarlar; Buffavento we Kantara pyýada ýöremegi talap edýär. Diwarlara dyrmaşmaň we bellenen ýollardan çykmaň.

Dag gerşinde Buffavento galasynyň haraba diwarlary — Öz gerşinde Buffavento galasy. Surat: Josef Moser, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.

Ýokardan Kantara galasynyň haraba diwarlary, uzakda demirgazyk kenar — Kantara galasy, aşakda demirgazyk kenar. Surat: LukaszKatlewa, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons.

Rowaýat we resminamalaşdyrylan taryh

Bu galalarda iki hekaýa aýdylýar we olaryň hiç biri resminamalaşdyrylan taryh däl. Biri Keramatly Hilarionyň Disneýiň erteki galasyna ylham berendigini aýdýar: Visit NCY "aýdylyşyna görä" diýýär, Daily Mail (2015) bolsa muny diýen ýaly hökman ýalan diýip atlandyrdy. Beýlekisi Şa aýaly Reginanyň hazynasynyň Buffaventoda ýylda birnäçe sagatlyk peýda bolýan otagda ýatandygyny aýdýar; bu ýeke bir ýerli makaladan gelýär. Keramatly Hilarionyň adynyň özi däp bolan beýana görä Mukaddes topragdan gelen bir terkidünýä degişlidir.

Baryp görmek: resmi açylyş wagtlary we tölegler 2026-njy ýylyň 18-nji oktýabrynda tassyklanyp bilinmedi, şonuň üçin olary çap etmeýäris. Galalar dag ýerindäki harabalardyr: suw we berk aýakgap alyň, tomusda günortanyň yssysyndan gaça duruň we şertleri ýerli syýahatçylyk edarasy bilen barlaň.

Kadadan çykmalar we çäkler. Her ýeriň açylyş wagtlary, tölegleri we häzirki giriş ýagdaýy aýdylmaýar, sebäbi DKTR Gadymyýet we muzeýler müdirliginiň resmi sahypalary okalyp bilinmedi; syýahatdan öň ýerinde barlaň. Bellenen ýerlerde seneler çeşmelere görä tapawutlanýar.

Degişli hyzmat: Demirgazyk Kipriň sebitleri

Soňky barlag: 2026-10-18

Alyjylaryň berýän soraglary

Demirgazyk Kipriň esasy galalary haýsylar?

Portdaky Girne galasy hem-de Girne (Beşparmak) dag gerşindäki Keramatly Hilarion, Buffavento we Kantara. Gazimağusada hem Otello galasy we Wenesiýa diwarlary bar.

Girne galasy myhmanlar üçin açykmy?

Hawa. Çeşmeler ony 1960-njy ýyldan bäri köpçülige açyk, şol sanda Gämi heläkçiligi muzeýi bilen iki kiçi muzeýli diýip beýan edýär. Häzirki açylyş wagtlaryny ýa-da tölegleri tassyklap bilmedik; ýerinde barlaň.

Keramatly Hilarion galasyny kim gurdy?

Gurluşyk Wizantiýa döwründe başlandy (bir çeşmä görä X asyr); Luzinýanlar ony giňeltdi we şa rezidensiýasy hökmünde ulandy, Wenesiýa bolsa XV asyrda köp bölegini sökdi.

Keramatly Hilarion Disneýiň galasynyň nusgasymy?

Bu myş-myşdyr. Visit NCY "aýdylyşyna görä" diýýär; Walt Disneýiň Kipre barandygy barada hiç bir ýazgy ýok.

Bu galalaryň haýsydyr biri ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasy ýerimi?

Ýok. Okan çeşmelerimiziň hiç biri olaryň haýsydyr birini ÝUNESKO-nyň Bütindünýä mirasy ýeri hökmünde sanamaýar.

Kantara galasy haýsy etrapda ýerleşýär?

Çeşmeler ylalaşmaýar: Visit NCY Girnäni sanaýar, Wikipediýa etrap bermeýär, oba bolsa köplenç İskele sebiti bilen baglanyşdyrylýar. Resmi karta bilen tassyklaň.

Çeşmeler

Bu sahypa umumy medeni maglumatdyr, resmi myhman gollanmasy däl. Girişi, açylyş wagtlaryny we şertleri ýerinde barlaň. NORTHEA hukuk netijenamalaryny bermeýär; biz garaşsyz hukuk barlagyny utgaşdyrýarys we yzygiderli barlag dosýelerini düzýäris. Hukuk barlagy: KKTC Aklawçylar kollegiýasynda hasaba alnan aklawç tarapyndan barlandy.